ପିଏମଇଣ୍ଡିଆ

କେନ୍ଦ୍ର ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଗଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂ ଶେଖାୱତ ଜୀ, ସଂସ୍କୃତି ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ରାଓ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ସିଂ ଜୀ,  ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ସମସ୍ତ ଭଦ୍ରବ୍ୟକ୍ତି ଏବଂ  ମହିଳାମାନେ !

ଆଜି ବିଜ୍ଞାନ ଭବନ ଭାରତର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅତୀତର ସାକ୍ଷୀ ଭାବରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ  । କିଛି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ଜ୍ଞାନ ଭାରତମ୍ ମିଶନର ଘୋଷଣା କରିଥିଲି। ଏବଂ ଆଜି ଏତେ କମ୍ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଆମେ ଜ୍ଞାନ ଭାରତମ୍ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମ୍ମିଳନୀର ଆୟୋଜନ କରୁଛୁ। ଏହା ସହିତ ଜଡ଼ିତ ପୋର୍ଟାଲର ମଧ୍ୟ ନିକଟରେ ଶୁଭାରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି। ଏହା କୌଣସି ସରକାରୀ କିମ୍ବା ଶିକ୍ଷା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ନୁହେଁ; ଜ୍ଞାନ ଭାରତମ୍ ମିଶନ ଭାରତର ସଂସ୍କୃତି, ସାହିତ୍ୟ ଏବଂ ଚେତନାର ଏକ ଗୁରୁତ୍ଵ ବହନ କରୁଛି । ହଜାର ହଜାର ପିଢ଼ିର ଚିନ୍ତାଧାରା, ଭାରତର ବିଶିଷ୍ଟ ଋଷି , ବିଦ୍ୱାନମାନଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଗବେଷଣା, ଆମର ପାରମ୍ପରିକ ଜ୍ଞାନ ପରମ୍ପରା, ଆମର ବୈଜ୍ଞାନିକ ଐତିହ୍ୟ, ଆମେ ଜ୍ଞାନ ଭାରତମ୍ ମିଶନ ମାଧ୍ୟମରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଡିଜିଟାଇଜେସନ୍ କରିବାକୁ ଯାଉଛୁ। ଏହି ମିଶନ ପାଇଁ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଉଛି। ମୁଁ ଜ୍ଞାନ ଭାରତମ୍ ର ସମଗ୍ର ଦଳକୁ ଏବଂ ସଂସ୍କୃତି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟକୁ ମଧ୍ୟ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଉଛି।

ସାଥିମାନେ,

ଯେତେବେଳେ ଆମେ କୌଣସି ପାଣ୍ଡୁଲିପି ଉପରେ ଦୃଷ୍ଟି ପକାଇବା, ସେତେବେଳେ ସେହି ସମୟ ର ଅନୁଭୂତି ଆମକୁ ଅନୁଭବ   ହୋଇଥାଏ। ଏହି ଚିନ୍ତାଧାରା ମଧ୍ୟ ମନକୁ ଆସେ ଯେ ଆଜିର ଏବଂ ପୂର୍ବର ପରିସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟରେ ବହୁତ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଅଛି। ଆଜି ଆମେ କି’ବୋର୍ଡ ସାହାଯ୍ୟରେ ବହୁତ କିଛି ଲେଖି ପାରିବା, କାଟିପାରିବା ଏବଂ ସଠିକ କରିବାର ବିକଳ୍ପ ମଧ୍ୟ ଅଛି, ଆମେ ପ୍ରିଣ୍ଟର୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ଏକ ପୃଷ୍ଠାର ହଜାର ହଜାର କପି ତିଆରି କରିପାରିବା, କିନ୍ତୁ ଶହ ଶହ ବର୍ଷ ପୂର୍ବର ଦୁନିଆକୁ ଆପଣ କଳ୍ପନା କରନ୍ତୁ, ସେହି ସମୟରେ ଏପରି କୌଣସି ଆଧୁନିକ ଭୌତିକ ସମ୍ବଳ ନଥିଲା, ଆମର ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ କେବଳ ବୌଦ୍ଧିକ ସମ୍ବଳ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚିଠି ଲେଖିବା ସମୟରେ କେତେ ଧ୍ୟାନ ଦେବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଥିଲା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପୁସ୍ତକ ପାଇଁ କେତେ ପରିଶ୍ରମ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଥିଲା, ଏବଂ ସେହି ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଭାରତର ଲୋକମାନେ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପାଠାଗାର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ। ଆଜି ମଧ୍ୟ ଭାରତରେ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ୍ ପାଣ୍ଡୁଲିପି ସଂଗ୍ରହାଳୟ ରହିଛି। ଆମ ପାଖରେ ପ୍ରାୟତଃ 1 କୋଟି ପାଣ୍ଡୁଲିପି ରହିଛି ଏବଂ ଏହି 1 କୋଟିର ସଂଖ୍ୟା କିଛି କମ୍ ନୁହେଁ।

ସାଥିମାନେ,

ଇତିହାସର ଏହି ନିଷ୍ଠୁର ସତ୍ୟ ଯେ, ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ପାଣ୍ଡୁଲିପି ଜଳିଯାଇଥିଲା ଏବଂ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା, କିନ୍ତୁ ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକ ରହିଗଲା, ତାହା ପ୍ରମାଣ କରୁଛି ଯେ ଜ୍ଞାନ, ବିଜ୍ଞାନ, ପଠନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷାଦାନ ପ୍ରତି ଆମ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ଭକ୍ତି କେତେ ଗଭୀର ଏବଂ ବ୍ୟାପକ ଥିଲା। ତାଳପତ୍ରରେ ଲେଖା ଯାଇଥିବା ପାଠ, ତାମ୍ର ଫଳକରେ ଲିଖିତ ଶବ୍ଦ ଗୁଡିକରୁ ଧାତୁ କ୍ଷୟର ହେବାର ଆଶଙ୍କା ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଆମର ପୂର୍ବଜମାନେ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ଭଗବାନ ବୋଲି ବିବେଚନା କରୁଥିଲେ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ‘ଅକ୍ଷର ବ୍ରହ୍ମ ଭାବ‘ ସହିତ ପରିବେଷଣ କରୁଥିଲେ। ପିଢ଼ି ପରେ ପିଢ଼ି, ପରିବାରମାନେ ସେହି ପୁସ୍ତକ ଏବଂ ପାଣ୍ଡୁଲିପିଗୁଡ଼ିକୁ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖୁଥିଲେ। ଜ୍ଞାନ ପ୍ରତି ଅସୀମ ସମ୍ମାନ, ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ି ପ୍ରତି ଚିନ୍ତା, ସମାଜ ପ୍ରତି ଦାୟିତ୍ୱବୋଧ, ଦେଶ ପ୍ରତି ସମର୍ପଣ ଭାବନା-ଏହାଠାରୁ ବଡ଼ ଉଦାହରଣ ଆମେ କେଉଁଠି ପାଇ ପାରିବା।

ସାଥିମାନେ,

ଭାରତର ଜ୍ଞାନ ପରମ୍ପରା ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏତେ ସମୃଦ୍ଧ ରହିଛି କାରଣ ଏହାର ମୂଳଦୁଆ 4ଟି ପ୍ରମୁଖ ସ୍ତମ୍ଭ ଉପରେ ଆଧାରିତ। ପ୍ରଥମ-ସଂରକ୍ଷଣ, ଦ୍ୱିତୀୟ-ନବସୃଜନ, ତୃତୀୟ-ଯୋଗ ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ-ଅଭିଯୋଜନ।

ସାଥିମାନେ,

ଯଦି ମୁଁ ସଂରକ୍ଷଣ ବିଷୟରେ କହିବି, ତେବେ ଆପଣମାନେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ଆମର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରାଚୀନ ଶାସ୍ତ୍ର, ବେଦ ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିର ଆଧାର ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ, ବେଦ ହେଉଛି ସର୍ବୋଚ୍ଚ। ପୂର୍ବରୁ ‘ଶ୍ରୁତି’ ଆଧାରରେ ବେଦଗୁଡ଼ିକୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢ଼ିକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଉଥିଲା। ଏବଂ ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ବେଦ ବିନା କୌଣସି ତ୍ରୁଟିରେ ପ୍ରାମାଣିକତାର ସହ ସଂରକ୍ଷିତ ରହିଥିଲା। ଆମର ଏହି ପରମ୍ପରାର ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ତମ୍ଭ ହେଉଛି ନବସୃଜନ। ଆମେ ଆୟୁର୍ବେଦ, ବାସ୍ତୁଶାସ୍ତ୍ର, ଜ୍ୟୋତିଷଶାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଧାତୁ ବିଜ୍ଞାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିରନ୍ତର ନବସୃଜନ କରିଆସିଛୁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଢ଼ି ପୂର୍ବ ପିଢ଼ିଠାରୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଥିଲା, ଏବଂ ପୁରୁଣା ଜ୍ଞାନକୁ ଅଧିକ ବୈଜ୍ଞାନିକ କରିଥିଲା। ସୂର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଏବଂ ବରାହ ମିହିର ସଂହିତା ପରି ପାଠ୍ୟ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ଲେଖାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକରେ ନୂତନ ଜ୍ଞାନ ଯୋଡ଼ା ଯାଉଥିଲା | ଆମ ସଂରକ୍ଷଣର ତୃତୀୟ ସ୍ତମ୍ଭ ହେଉଛି ଯୋଗ। ଅର୍ଥାତ୍, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଢ଼ି, ପୁରୁଣା ଜ୍ଞାନର ସଂରକ୍ଷଣ ସହିତ, କିଛି ନୂଆ ଯୋଗଦାନ ମଧ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ମୂଳ ବାଲ୍ମିକୀ ରାମାୟଣ ପରେ ଅନେକ ରାମାୟଣ ଲେଖାଯାଇଥିଲା। ଆମକୁ ରାମଚରିତମାନସ ଭଳି ଗ୍ରନ୍ଥ ମିଳିଛି। ବେଦ ଏବଂ ଉପନିଷଦ ଉପରେ ଟିପ୍ପଣୀ ଲେଖାଯାଇଥିଲା। ଆମର ଆଚାର୍ଯ୍ୟମାନେ ଦ୍ୱୈତ ଏବଂ ଅଦ୍ୱୈତ ଭଳି ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଦେଇଥିଲେ।

ସାଥିମାନେ,

ସେହିଭଳି, ଚତୁର୍ଥ ସ୍ତମ୍ଭ ହେଉଛି-ଅଭିଯୋଜନ। ଅର୍ଥାତ୍, ଆମେ ମଧ୍ୟ ସମୟ ସହିତ ଆତ୍ମବିଶ୍ଳେଷଣ କଲୁ, ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ନିଜକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କଲୁ। ଆମେ ଆଲୋଚନା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛୁ ଏବଂ ଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥର ପରମ୍ପରାକୁ ଅନୁସରଣ କରିଛୁ। ତା ‘ପରେ ସମାଜ ସେହି ବିଚାରଗୁଡ଼ିକୁ ବାଦ କଲା ଯାହା ଅପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ହୋଇଗଲା ଏବଂ ନୂତନ ବିଚାରଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଣ କଲା। ମଧ୍ୟଯୁଗରେ, ଯେତେବେଳେ ସମାଜରେ ଅନେକ କୁପ୍ରଥା ଆସିଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଏପରି ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ସମାଜର ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ସୁଢୁଢ ରଖିଥିଲେ, ଐତିହ୍ୟକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଓ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖିଥିଲେ।

ସାଥିମାନେ,

ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକର ଆଧୁନିକ ଧାରଣା ବ୍ୟତୀତ, ଭାରତର ଏକ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିଚୟ ରହିଛି, ନିଜର ଚେତନା ଏବଂ ପରିଚୟ ରହିଛି। ଭାରତର ଇତିହାସ କେବଳ ସୁଲତାନୀ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ବିଜୟ ଏବଂ ପରାଜୟ ଉପରେ ଆଧାରିତ ନୁହେଁ। ଆମ ଦେଶୀୟ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଭୂଗୋଳ ବଦଳୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ହିମାଳୟ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଭାରତ ମହାସାଗର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତ ଅକ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ ରହିଥିଲା। କାରଣ ଭାରତ ନିଜ ଭିତରେ ଏକ ଜୀବନ୍ତ ପ୍ରବାହ, ଯାହା ନିଜର ବିଚାର, ଆଦର୍ଶ ଏବଂ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଦ୍ୱାରା ନିଜକୁ ତିଆରି କରିଥାନ୍ତି  । ଭାରତର ପ୍ରାଚୀନ ପାଣ୍ଡୁଲିପିରେ ଆମେ ନିରନ୍ତର ପ୍ରବାହ ଦୃଷ୍ଟି ଗୋଚର ହେଉଛି। ଏହି ପାଣ୍ଡୁଲିପିଗୁଡ଼ିକ ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ଆମର ଏକତାର ଏକ ପରିଚୟ ପତିପାଦନ କରୁଛି। ଆମ ଦେଶରେ ପ୍ରାୟ 80ଟି ଭାଷାରେ ପାଣ୍ଡୁଲିପି ରହିଛି। ଆମ ପାଖରେ ସଂସ୍କୃତ, ପ୍ରାକୃତ, ଆସାମୀ, ବଙ୍ଗଳା, କନ୍ନଡ, କାଶ୍ମୀରୀ, କୋଙ୍କଣୀ, ମୈଥିଲୀ, ମାଲାୟାଲମ୍, ମରାଠୀ ଭଳି ଅନେକ ଭାଷାରେ ଜ୍ଞାନର ଏକ ବିଶାଳ ସାଗର ରହିଛି। ଗିଲଗିଟ୍ ପାଣ୍ଡୁଲିପିଗୁଡ଼ିକ ଆମକୁ କାଶ୍ମୀରର ପ୍ରାମାଣିକ ଇତିହାସ ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ। ଏଠାରେ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିବା ଛୋଟ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ମୁଁ ଦେଖିବାକୁ ଯାଇଥିଲି। ସେଠାରେ ଏହାର ବିସ୍ତୃତ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଏହାର ଚିତ୍ର ମଧ୍ୟ ରହିଛି। କୌଟିଲ୍ୟ ଅର୍ଥ ଶାସ୍ତ୍ରର ପାଣ୍ଡୁଲିପିରେ ଆମେ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଅର୍ଥନୀତି ବିଷୟରେ ଭାରତର ବୁଝାମଣା ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଥାଉ। ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଭଦ୍ରବାହୁଙ୍କ କଳ୍ପନା ସୂତ୍ରର ପାଣ୍ଡୁଲିପିରେ ଜୈନ ଧର୍ମର ପ୍ରାଚୀନ ଜ୍ଞାନ ସଂରକ୍ଷିତ ରହିଛି। ସାରନାଥର ପାଣ୍ଡୁଲିପିରେ ଭଗବାନ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ଉପଲବ୍ଧ। ରାସ ମଞ୍ଜରୀ ଏବଂ ଗୀତା ଗୋବିନ୍ଦ ଭଳି ପାଣ୍ଡୁଲିପି ଭକ୍ତି, ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ସାହିତ୍ୟର ବିବିଧ ରଙ୍ଗକୁ ସଂରକ୍ଷିତ କରିଛି।

ସାଥିମାନେ,

ଭାରତର ଏହି ପାଣ୍ଡୁଲିପିରେ ସମଗ୍ର ମାନବତାର ବିକାଶ ଯାତ୍ରାର ପଦଚିହ୍ନ ରହିଛି। ଏହି ପାଣ୍ଡୁଲିପିରେ ଦର୍ଶନ ସହିତ ବିଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ସେଗୁଡ଼ିକରେ ଔଷଧ ସହିତ ମେଟାଫିଜିକ୍ସ ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ଏଥିରେ କଳା, ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ରହିଛି। ଆପଣ ଯେତେ ଚାହିଁବେ ଉଦାହରଣ ନେଇପାରିବେ। ଗଣିତ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବାଇନାରୀ ଆଧାରିତ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ବିଜ୍ଞାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସମଗ୍ର ଆଧୁନିକ ବିଜ୍ଞାନର ମୂଳଦୁଆ ଶୂନ୍ୟ ଉପରେ ଆଧାରିତ। ଆପଣ ସମସ୍ତେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ଶୂନ୍ୟ ଭାରତରେ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା। ଏବଂ ଶୂନ୍ୟ ଏବଂ ଗାଣିତିକ ସୂତ୍ରର ସେହି ପ୍ରାଚୀନ ବ୍ୟବହାରର ପ୍ରମାଣ ଆଜି ମଧ୍ୟ ବଖସାଲୀ ପାଣ୍ଡୁଲିପିରେ ସଂରକ୍ଷିତ ଅଛି | ଯଶୋମିତ୍ରଙ୍କ ବୋୱର ପାଣ୍ଡୁଲିପି ଆମକୁ ଶତାବ୍ଦୀ ପୁରୁଣା ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ ବିଷୟରେ କୁହେ | ଚରକ ସଂହିତା ଏବଂ ସୁଶ୍ରୁତ ସଂହିତା ପରି ଗ୍ରନ୍ଥର ପାଣ୍ଡୁଲିପି ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆୟୁର୍ବେଦ ଜ୍ଞାନକୁ ସଂରକ୍ଷିତ କରିଛି | ସୁଲଭ ସୂତ୍ରରେ ଆମେ ପ୍ରାଚୀନ ଜ୍ୟାମିତିକ ଜ୍ଞାନ ପାଇଥାଉ। କୃଷି ପରାଶରରେ ଆମେ କୃଷିର ପାରମ୍ପରିକ ଜ୍ଞାନ ବିଷୟରେ ସୂଚନା ପାଇଥାଉ। ନାଟ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ର ଭଳି ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡ଼ିକର ପାଣ୍ଡୁଲିପି ଆମକୁ ମନୁଷ୍ୟର ଆବେଗିକ ବିକାଶର ଯାତ୍ରାକୁ ବୁଝିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ।

ସାଥିମାନେ,

 ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେଶ ନିଜର ଐତିହାସିକ ଜିନିଷକୁ ଏକ ସଭ୍ୟତାଗତ ସମ୍ପଦ ଏବଂ ମହାନତା ଭାବେ ବିଶ୍ୱ ସମ୍ମୁଖରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥାଏ। ଯଦି ବିଶ୍ୱର ଦେଶମାନଙ୍କ ପାଖରେ କୌଣସି ପାଣ୍ଡୁଲିପି, କୌଣସି କଳାକୃତି ଅଛି, ତେବେ ସେମାନେ ଏହାକୁ ଏକ ଜାତୀୟ ସମ୍ପଦ ଭାବରେ ସଂରକ୍ଷଣ କରନ୍ତି। ଏବଂ ଭାରତ ପାଖରେ ପାଣ୍ଡୁଲିପିର ଏତେ ବଡ଼ ଭଣ୍ଡାର ଅଛି, ଏହା ଦେଶର ଗର୍ବ। ନିକଟରେ, ମୁଁ କୁଏତ ଯାଇଥିଲି, ତେଣୁ ମୋର ରହଣି ସମୟରେ, ମୁଁ ସେଠାରେ 4 ରୁ 6 ଜଣ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ, ଏବଂ ଯଦି ମୋର ସମୟ ଥାଏ, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ କିଛି ସମୟ ବିତାଇବି, ସେମାନଙ୍କର ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବି। ମୁଁ କୁଏତରେ ଜଣେ ଭଦ୍ରବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଭେଟିଲି, ଯାହାଙ୍କ ପାଖରେ ଶହ ଶହ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଭାରତରୁ ସମୁଦ୍ର ବାଣିଜ୍ୟ କିପରି ହେଉଥିଲା, ସେ ବିଷୟରେ ଅନେକ କାଗଜପତ୍ର ଅଛି ଏବଂ ସେ ଏତେ ସଂଗ୍ରହ କରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ସେ ମୋ ପାଖକୁ ଏତେ ଗର୍ବର ସହ ଆସିଥିଲେ, ଅର୍ଥାତ୍, ବହୁତ ଗର୍ବର ସହ, ମୁଁ ଦେଖିଲି ସେଠାରେ କ’ଣ ସବୁ ହେବ, କେଉଁଠି ସବୁ ହେବ, ଆମକୁ ଏସବୁ ସଂରକ୍ଷିତ କରିବାକୁ ପଡିବ। ଏବେ ଭାରତ ଏହି ଗୌରବକୁ ବିଶ୍ୱ ସମ୍ମୁଖରେ ଗର୍ବର ସହ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଯାଉଛି। ଏଠାରେ କେବଳ କୁହାଯାଇଥିଲା ଯେ ଆମେ ବିଶ୍ୱର ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡୁଲିପି ଖୋଜିବା ଏବଂ ଫେରାଇ ଆଣିବା ଉଚିତ ଏବଂ ତା‘ପରେ ନୀରବରେ କୁହାଯାଇଥିଲା ଯେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଏହା କରିବା ଉଚିତ। କିନ୍ତୁ ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ଆମଠାରୁ ଚୋରି ହୋଇଥିବା ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ପୂର୍ବରୁ ବହୁତ କମ୍ ପରିମାଣରେ ଫେରାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଆଜି ଶହ ଶହ ସଂଖ୍ୟାରେ ପୁରୁଣା ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ଫେରାଇ ଦିଆଯାଉଛି। ସେମାନେ ଫେରୁନାହାନ୍ତି କାରଣ ସେମାନେ ମୋ ଛାତି ଉପରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ପରେ ମୋତେ ଦେବାକୁ ଆସୁଛନ୍ତି, ଏହା ସେପରି ନୁହେଁ। ସେମାନଙ୍କର ବିଶ୍ୱାସ ଅଛି ଯେ ଯଦି ସେମାନେ ଏହାକୁ ଏପରି ହାତକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରନ୍ତି, ତେବେ ଏହାର ଗୌରବ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସ କରାଯିବ। ଆଜି ଭାରତ ବିଶ୍ୱରେ ଏହି ବିଶ୍ୱାସ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି, ଲୋକମାନେ ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ହେଉଛି ସଠିକ୍ ସ୍ଥାନ। ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ମଙ୍ଗୋଲିଆ ଯାଇଥିଲି, ମୁଁ ସେଠାରେ ବୌଦ୍ଧ ଭିକ୍ଷୁମାନଙ୍କ ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରୁଥିଲି ଏବଂ ମୁଁ ଦେଖିଲି ଯେ ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଅନେକ ପାଣ୍ଡୁଲିପି ଅଛି। ତେଣୁ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲି ଯେ ମୁଁ ଏହା ସହିତ କିଛି କରିପାରିବି। ମୁଁ ସେହି ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡୁଲିପି ଆଣିଥିଲି, ସେଗୁଡ଼ିକର ଡିଜିଟାଇଜେସନ୍ କରିଥିଲି ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଦେଇଥିଲି ଏବଂ ଏବେ ଏହା ସେମାନଙ୍କର ଭଣ୍ଡାରରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି।

ସାଥିମାନେ,

 ଜ୍ଞାନ ଭାରତମ୍ ମିଶନ ଏହି ମହାନ ଅଭିଯାନର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ। ଦେଶର ଅନେକ ସଂଗଠନ ଜନ ଭାଗିଦାରୀର ଭାବନା ସହିତ ଏହି ପ୍ରୟାସରେ ସରକାରଙ୍କ ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି। କାଶୀ ନଗରୀ ପ୍ରଚାରଣୀ ସଭା, କୋଲକାତାର ଏସିଆଟିକ୍ ସୋସାଇଟି, ଉଦୟପୁରର ‘ଧରୋହର’,  ଗୁଜରାଟର କୋବାର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଶ୍ରୀ କୈଳାସସୁରୀ ଜ୍ଞାନ ମନ୍ଦିର, ହରିଦ୍ୱାରର ପତଞ୍ଜଳି, ପୁଣେର ଭଣ୍ଡାରକର ଓରିଏଣ୍ଟାଲ୍ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍, ଥାଞ୍ଜାଭୁରର ସରସ୍ୱତୀ ମହଲ ଲାଇବ୍ରେରୀ, ଏହିପରି ଶହ ଶହ ସଂଗଠନର ସହଯୋଗରେ, ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ନିୟୁତରୁ ଅଧିକ ପାଣ୍ଡୁଲିପି ଡିଜିଟାଇଜେସନ୍ କରାଯାଇଛି। ଅନେକ ଦେଶବାସୀ ଆଗକୁ ଆସି ନିଜ ପାରିବାରିକ ଐତିହ୍ୟକୁ ଦେଶ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ କରାଇଛନ୍ତି। ମୁଁ ଏହି ସମସ୍ତ ସଙ୍ଗଠନ ଏବଂ ଏଭଳି ସମସ୍ତ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ଧନ୍ୟବାଦ ଜଣାଉଛି। ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଗୋଟିଏ ବିଷୟ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବାକୁ ଚାହେଁ, ମୁଁ ନିକଟରେ କିଛି ପଶୁ ପ୍ରେମୀଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲି, ଆପଣ କାହିଁକି ହସିଥିଲେ? ଆମ ଦେଶରେ ଏପରି ଅନେକ ଲୋକ ଅଛନ୍ତି , ଏବଂ ବିଶେଷତ୍ୱ ହେଉଛି ଯେ ସେମାନେ ଗାଈକୁ ପଶୁ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରନ୍ତି ନାହିଁ। ତେଣୁ, ତାଙ୍କ ସହିତ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିବା ସମୟରେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ କହିଲି ଯେ ଆମ ଦେଶରେ ପଶୁ ଚିକିତ୍ସା ବିଷୟରେ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ବହୁତ ଜ୍ଞାନ ଲେଖାଯାଇଛି; ଅନେକ ସଂଖ୍ୟାରେ ପାଣ୍ଡୁଲିପି  ରହିଛି | ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଗୁଜରାଟରେ ଥିଲି, ଗୁଜରାଟର ଏସୀୟସିଂହ ପ୍ରତି ମୋର ଆଗ୍ରହ ଥିଲା ଏବଂ ମୁଁ ଏଥିରେ ବହୁତ ଆଗ୍ରହ ଦେଖାଇଥିଲି। ତେଣୁ, ମୁଁ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲି ଯେ ଯଦି ସେମାନେ ଅତ୍ୟଧିକ ଶିକାର କରନ୍ତି ଏବଂ ଯଦି ସେମାନେ ଅସୁବିଧାରେ ପଡ଼ନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନେ ଜାଣିଥିଲେ ଯେ ଏକ ଗଛ ଅଛି ଏବଂ ଏହାର ଫଳ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ କାରଣ ବାନ୍ତି ହୋଇପାରେ, ପଶୁ ଏହା ଜାଣିଥିଲା। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯେଉଁଠାରେ ସିଂହ ବସତି ଅଛି, ସେଠାରେ ଏହିପରି ଫଳ ଗଛ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ | ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ଆମ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଲେଖାଯାଇଛି। ଆମ ପାଖରେ ଅନେକ ପାଣ୍ଡୁଲିପି ଅଛି ଯେଉଁଥିରେ ଏହି ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ଲେଖାଯାଇଛି | ମୋ କହିବାକୁ ଚାହୁଁଛି ତାହା ହେଉଛି ଯେ ଆମ ପାଖରେ ଏତେ ଜ୍ଞାନ ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି, ଏବଂ ଏହା ଲେଖାଯାଇଛି, ଆମକୁ ଏହାକୁ ଖୋଜିବାକୁ ପଡିବ, ଏହାକୁ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବାକୁ ପଡିବ ଏବଂ ଆଜିର ସନ୍ଦର୍ଭରେ ଏହାର ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବାକୁ ପଡିବ।

ସାଥିମାନେ,

ଅତୀତରେ ଭାରତ କେବେ ବି ନିଜର ଜ୍ଞାନକୁ ଅର୍ଥର ସାମର୍ଥ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଆକଳନ କରିନାହିଁ। ଆମର ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି-ବିଦ୍ୟା-ଦାନମତଃ ପରମ। ଅର୍ଥାତ୍, ଜ୍ଞାନ ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଦାନ। ସେଥିପାଇଁ, ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଭାରତର ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତ ଭାବରେ ପାଣ୍ଡୁଲିପି ଦାନ କରିଛନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ଚୀନ୍ର ଭ୍ରମଣକାରୀ ହୁଏନ୍ ସାଙ୍ଗ୍ ଭାରତ ଆସିଥିଲେ, ସେ ତାଙ୍କ ସହିତ ଛଅ ଶହ ପଚାଶରୁ ଅଧିକ ପାଣ୍ଡୁଲିପି ନେଇ ଯାଇଥିଲେ। ଏବଂ ଚୀନର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଥରେ ମୋତେ କହିଥିଲେ ଯେ ସେ ତାଙ୍କର ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ମୋ ଗ୍ରାମରେ ବିତାଇଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ବଡ଼ନଗରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲି। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ସେ ଏଠାରୁ ଚୀନ୍ ଫେରିଥିଲେ, ସେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସିଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନରେ ରହୁଥିଲେ। ତେଣୁ, ସେ ମୋତେ ତାଙ୍କ ଗାଁକୁ ନେଇଗଲେ ଏବଂ ମୁଁ ତାଙ୍କ ସହିତ ହ୍ୟୁଏନ ସାଙ୍ଗ ରହୁଥିବା ସ୍ଥାନ ଦେଖିବାକୁ ଗଲି, ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସି ମୋତେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିସ୍ତୃତ ପାଣ୍ଡୁଲିପି ଦେଖାଇଲେ, ଏବଂ ସେଥିରେ ଭାରତର ବର୍ଣ୍ଣନାର କିଛି ଅନୁଚ୍ଛେଦ ଥିଲା, ଯାହା ଅନୁବାଦକ ମୋତେ ସେଠାରେ ବୁଝାଇଥିଲେ। ଏହା ମନକୁ ବହୁତ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ। ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜିନିଷକୁ ଦେଖୁଥିଲେ ଏବଂ ଭାବୁଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ପାଖରେ କ’ଣ ଗୁପ୍ତଧନ ଥାଇପାରେ। ଭାରତର ଅନେକ ପାଣ୍ଡୁଲିପି ଏବେ ମଧ୍ୟ ଚୀନରୁ ଜାପାନରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ସପ୍ତମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଜାପାନରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ହୋରୁଜି ମଠରେ ଏକ ଜାତୀୟ ସମ୍ପଦ ଭାବେ ସଂରକ୍ଷିତ କରାଯାଇଥିଲା। ଆଜି ମଧ୍ୟ ଭାରତର ପ୍ରାଚୀନ ପାଣ୍ଡୁଲିପି ବିଶ୍ୱର ଅନେକ ଦେଶରେ ରଖାଯାଇଛି। ଜ୍ଞାନ ଭାରତମ୍ ମିଶନ ଅଧୀନରେ ଆମେ ମାନବତାର ଏହି ସହଭାଗୀ ଐତିହ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ଏକଜୁଟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବୁ।

ସାଥିମାନେ,

ଜି-20 ସାଂସ୍କୃତିକ ବାର୍ତ୍ତାଳାପ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଆମେ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲୁ। ଏହି ଅଭିଯାନରେ ଆମେ ଭାରତ ସହିତ ଶହ ଶହ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ସାଂସ୍କୃତିକ ସମ୍ପର୍କ ଥିବା ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ସାମିଲ କରୁଛୁ। ଆମେ ମଙ୍ଗୋଲିଆର ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତଙ୍କୁ ମଙ୍ଗୋଲୀୟ କଞ୍ଜୁରର ପୁନଃମୁଦ୍ରିତ ଖଣ୍ଡ ଉପହାର ଦେଇଛୁ। 2022 ମସିହାରେ, ଏହି 108 ଖଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକ ମଙ୍ଗୋଲିଆ ଏବଂ ରୁଷିଆର ମଠଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ବଣ୍ଟନ କରାଯାଇଥିଲା। ଆମେ ଥାଇଲାଣ୍ଡ ଏବଂ ଭିଏତନାମର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ବୁଝାମଣାପତ୍ର ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଛୁ। ପୁରୁଣା ପାଣ୍ଡୁଲିପିକୁ ଡିଜିଟାଇଜେସନ୍ କରିବା ପାଇଁ ଆମେ ସେଠାରେ ବିଦ୍ୱାନମାନଙ୍କୁ ତାଲିମ ଦେଉଛୁ। ଏହି ପ୍ରୟାସର ଫଳସ୍ୱରୂପ ପାଲି, ଲାନା ଏବଂ ଚାମ ଭାଷାରେ ଅନେକ ପାଣ୍ଡୁଲିପି ଡିଜିଟାଇଜେସନ୍ କରାଯାଇଛି। ଜ୍ଞାନ ଭାରତମ୍ ମିଶନ ଜରିଆରେ ଆମେ ଏହି ପ୍ରୟାସଗୁଡ଼ିକୁ ଆହୁରି ସମ୍ପ୍ରସାରିତ କରିବୁ।

ସାଥିମାନେ,

ଜ୍ଞାନ ଭାରତମ୍ ମିଶନ ଜରିଆରେ ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନର ମଧ୍ୟ ସମାଧାନ କରାଯିବ। ଭାରତର ପାରମ୍ପରିକ ଜ୍ଞାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହ ଜଡ଼ିତ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂଚନା, ଯାହାକୁ ଆମେ ଶହ ଶହ ବର୍ଷ ଧରି ବ୍ୟବହାର କରିଆସୁଛୁ, ତାହା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନକଲ ଏବଂ ପେଟେଣ୍ଟ କରାଯାଇଥାଏ। ଏହି ପାଇରେସି ବନ୍ଦ କରିବା ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ। ଏହି ପ୍ରୟାସଗୁଡ଼ିକ ଡିଜିଟାଲ ପାଣ୍ଡୁଲିପି ମାଧ୍ୟମରେ ଅଧିକ ଗତିଶୀଳ ହେବ ଏବଂ ବୌଦ୍ଧିକ ପାଇରେସୀକୁ ରୋକାଯିବ। ବିଶ୍ୱ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ବିଷୟ ଉପରେ ପ୍ରାମାଣିକତା ସହିତ ମୂଳ ଉତ୍ସ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇବ।

ସାଥିମାନେ,

ଜ୍ଞାନ ଭାରତମ୍ ମିଶନର ଆଉ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗ ରହିଛି। ଏଥିପାଇଁ ଆମେ ଗବେଷଣା ଏବଂ ନବସୃଜନର ଅନେକ ନୂତନ କ୍ଷେତ୍ର ଖୋଲିଛୁ। ଆଜି ବିଶ୍ୱରେ ପାଖାପାଖି ଅଢ଼େଇ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଡଲାର ମୂଲ୍ୟର ଏକ ସାଂସ୍କୃତିକ ଏବଂ ସୃଜନଶୀଳ ଉଦ୍ୟୋଗ ରହିଛି। ଡିଜିଟାଇଜ୍ଡ ପାଣ୍ଡୁଲିପିଗୁଡ଼ିକ ଏହି ଶିଳ୍ପର ମୂଲ୍ୟ ଶୃଙ୍ଖଳକୁ ପୋଷଣ କରିବ। ଏହି ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ପାଣ୍ଡୁଲିପି ଏବଂ ସେଥିରେ ଲୁକ୍କାୟିତ ପ୍ରାଚୀନ ସୂଚନା ମଧ୍ୟ ଏକ ବିଶାଳ ଡାଟାବେସ୍ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ। ଏହା ‘ଡାଟା ପରିଚାଳିତ ନବସୃଜନ‘ କୁ ଏକ ନୂତନ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବ। ଏହା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯୁବକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନୂତନ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବ। ଯେହେତୁ ପାଣ୍ଡୁଲିପିଗୁଡ଼ିକର ଡିଜିଟାଇଜେସନ୍ କରାଯିବ, ଏକାଡେମିକ୍ ଗବେଷଣା ପାଇଁ ନୂତନ ସମ୍ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି ହେବ।

ସାଥିମାନେ,

 ଏହି ଡିଜିଟାଇଜ୍ଡ ପାଣ୍ଡୁଲିପିର ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ଆମକୁ କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତା ଭଳି ନୂଆ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିର ବ୍ୟବହାର ବଢ଼ାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥାପନାରେ ଯାହା କୁହାଯାଇଥିଲା ସେଥିରେ ମୁଁ ସହମତ ଯେ କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତା, ପ୍ରତିଭା କିମ୍ବା ମାନବ ସମ୍ବଳର ସ୍ଥାନ ନେଇପାରିବ ନାହିଁ ଏବଂ ଆମେ ମଧ୍ୟ ଚାହୁଁ ଯେ ଏହାକୁ ବଦଳାଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ନଚେତ୍ ଆମେ ନୂଆ ଦାସତ୍ୱର ଶିକାର ହେବୁ। ଏହା ଏକ ସହାୟକ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଏହା ଆମକୁ ସଶକ୍ତ କରିଥାଏ, ଆମର ଶକ୍ତି ବଢ଼ାଇଥାଏ, ଆମର ଗତି ବଢ଼ାଇଥାଏ। କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତା ସହାୟତାରେ ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ପାଣ୍ଡୁଲିପିଗୁଡ଼ିକୁ ଗଭୀର ଭାବେ ବୁଝିହେବ ଏବଂ ବିଶ୍ଳେଷଣ ମଧ୍ୟ କରାଯାଇପାରିବ। ଏବେ ଦେଖନ୍ତୁ, ସମସ୍ତ ବୈଦିକ ଗଣିତ ପାଠ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ନାହିଁ, ଯଦି ଆମେ କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତା ମାଧ୍ୟମରେ ଚେଷ୍ଟା କରିବା, ତେବେ ସମ୍ଭବତଃ ଅନେକ ନୂତନ ସୂତ୍ର ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇପାରିବ। ଆମେ ସେମାନଙ୍କୁ ଖୋଜି ବାହାର କରିପାରିବା। ଏହି ପାଣ୍ଡୁଲିପିରେ ଥିବା ଜ୍ଞାନକୁ ବିଶ୍ୱକୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତା ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ। ଅନ୍ୟ ଏକ ସମସ୍ୟା ହେଉଛି ଯେ ଆମର ପାଣ୍ଡୁଲିପିଗୁଡ଼ିକ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ହୋଇ ରହିଛି, ଏବଂ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସମୟରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଢଙ୍ଗରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି। କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତାର ଲାଭ ଏହା ହେବ ଯେ ଏସବୁ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇପାରିବ ଏବଂ ଏଥିରୁ ଅମୃତ ବାହାର କରିବା ପାଇଁ ଆମକୁ ଏକ ବହୁତ ଭଲ ଉପକରଣ ମିଳିପାରିବ, ଯେ ଯଦି 10ଟି ସ୍ଥାନରେ ଜିନିଷ ପଡ଼ି ରହିଛି, ତେବେ କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତା (ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ) ସାହାଯ୍ୟରେ ଆମେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଏକାଠି ଆଣିପାରିବା ଏବଂ ନିରୀକ୍ଷଣ କରିପାରିବା। ଆମେ ଏହାକୁ … କରିପାରିବୁ କାରଣ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଥିଲା ଯେ ସମାନ ଶବ୍ଦର ଅନେକ ବ୍ୟବହାର ଅଛି, ଏହା ହୋଇପାରେ ଯେ ଥରେ ଆମେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସମାଧାନ କରିବା ପରେ, ଆମେ 100 ଟି ପ୍ରଶ୍ନ କରିବୁ, ଆଜି ଆମେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ପ୍ରଶ୍ନ ସହିତ ଅଟକିଛୁ, ଆମେ ଏହାକୁ 100 କୁ ଆଣିବୁ। ଏହା ହୋଇପାରେ ଯେ ଯେତେବେଳେ ଆମେ ମାନବ ଶକ୍ତି ସହିତ ଯୋଡ଼ିହେବୁ, ଏହା ଫଳ ଆଣିବ, କିନ୍ତୁ ଏଭଳି ଅନେକ ଅସୁବିଧା ଅଛି, କିନ୍ତୁ ଉପାୟ ମଧ୍ୟ ଅଛି।

ସାଥିମାନେ,

ମୁଁ ଦେଶର ସମସ୍ତ ଯୁବକମାନଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରୁଛି ଯେ ସେମାନେ ଆଗକୁ ଆସି ଏହି ଅଭିଯାନରେ ସାମିଲ ହୁଅନ୍ତୁ। ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରୀ ମହୋଦୟ ମୋତେ କେବଳ ଏତିକି କହୁଥିଲେ ଯେ ଗତକାଲି ଠାରୁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଏଥିରେ ଭାଗ ନେଉଥିବା 70 ପ୍ରତିଶତ ଲୋକ ହେଉଛନ୍ତି ଯୁବକ। ମୁଁ ଭାବୁଛି ଏହା ଏହାର ସଫଳତାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସଙ୍କେତ। ଯଦି ଯୁବକମାନେ ଏଥିରେ ଆଗ୍ରହ ଦେଖାଇବା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି, ତେବେ ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଯେ ଆମେ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ସଫଳତା ହାସଲ କରିବୁ। ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ମାଧ୍ୟମରେ ଆମେ କିପରି ଅତୀତକୁ ଅନ୍ୱେଷଣ କରିପାରିବା? ପ୍ରମାଣ ଆଧାରିତ ମାନଦଣ୍ଡ ଆଧାରରେ ଆମେ କିପରି ଏହି ଜ୍ଞାନକୁ ମାନବଜାତି ପାଇଁ ସୁଲଭ କରିପାରିବା ? ଏହି ଦିଗରେ ଆମେ ପ୍ରୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ଏଥିପାଇଁ ଆମର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ସଂସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ନୂଆ ନୂଆ ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ଉଚିତ। ଆଜି ସମଗ୍ର ଦେଶ ସ୍ୱଦେଶୀ ଭାବନା ଏବଂ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ଭାରତର ସଂକଳ୍ପ ସହିତ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି। ଏହି ଅଭିଯାନ ମଧ୍ୟ ତାହାର ଏକ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ। ଆମକୁ ଆମର ଐତିହ୍ୟକୁ ଆମର ଶକ୍ତି, ଅର୍ଥାତ୍ ଶକ୍ତିର ସମାର୍ଥକ କରିବାକୁ ହେବ। ମୋର ବିଶ୍ୱାସ ଯେ ଜ୍ଞାନ ଭାରତମ୍ ମିଶନ ସହିତ ଭବିଷ୍ୟତର ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ମୁଁ ଜାଣେ ଯେ ଏଗୁଡ଼ିକ ଏପରି ବିଷୟ ଯେଉଁଥିରେ କୌଣସି ଚମକ ନାହିଁ, କୌଣସି ଚମକ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଏହାର ଶକ୍ତି ଏତେ ଅଧିକ ଯେ ଶତାବ୍ଦୀ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଏହାକୁ କେହି ହଲାଇ ପାରିବେ ନାହିଁ, ଆମକୁ ଏହି ଶକ୍ତି ସହିତ ଯୋଡ଼ି ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏହି ବିଶ୍ୱାସ ସହିତ ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପୁଣିଥରେ ବହୁତ ବହୁତ ଶୁଭେଚ୍ଛା।

ଆପଣଙ୍କୁ ବହୁତ-ବହୁତ ଧନ୍ୟବାଦ।

*****

NS/SLP