ਪੀਐੱਮਇੰਡੀਆ

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਅੱਜ ਡਾ. ਸ਼ਿਆਮਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਮੁਖਰਜੀ ਦੀ 125ਵੀਂ ਜਨਮ ਜਯੰਤੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਸੰਦੇਸ਼ ਜ਼ਰੀਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਤੈਅ ਯਾਤਰਾ ਸਮਾਗਮ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਖ਼ੁਦ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਨਾ ਹੋਣ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਖ਼ਾਸ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਦੂਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਤਾਕਤ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਜੁੜ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।”

ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਲਈ ਇਸ ਦਿਨ ਦੇ ਖ਼ਾਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਸਪੂਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਦਿਲੋਂ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦਿੱਤੀ। ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਸਮਰਪਿਤ ਦੇਸ਼-ਭਗਤ ਦੀ ਜੀਵੰਤ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਖੰਡਤਾ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅੱਜ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਧਰਤੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਖੰਡਤਾ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਇੱਕ ਦੂਰ-ਦਰਸ਼ੀ ਨੇਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।”

ਇਸ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਨੇਤਾ ਦੀ ਸਥਾਈ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਦਹਾਕਿਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੀਜੇ ਗਏ ਬੁਨਿਆਦੀ ਵਿਚਾਰ, ਅੱਜ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਨਜ਼ਰੀਏ ਵਿੱਚ ਵਧ-ਫੁੱਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅੱਜ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੈਅ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਿਚਾਰਕ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਉਸ ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਬੀਜ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।”

ਵੱਡੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤਾਲਮੇਲ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਜੋ ਜ਼ਮੀਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਬੌਧਿਕ ਤਾਕਤ, ਨੇਕ ਇਰਾਦਿਆਂ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਲਗਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੂਰ-ਦਰਸ਼ੀ ਨੇਤਾ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਇਸ ਸਫ਼ਲ ਫਾਰਮੂਲੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਉਦਾਹਰਣ ਅਤੇ ਵਿਵਹਾਰਕ ਸਬੂਤ ਦੱਸਿਆ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਕੜੀਆਂ ਇੱਕ-ਦੂਸਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਸੰਕਲਪ ਦਾ ਪੂਰਾ ਹੋਣਾ ਤੈਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।”

125ਵੀਂ ਜਨਮ ਜਯੰਤੀ ਦੇ ਖ਼ਾਸ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨੇਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਮਾਂ ਰੁਕ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮਹਾਨ ਦੇਸ਼-ਭਗਤ ਦੀ ਉੱਘੀ ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਸ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਮੈਂ ਡਾ. ਮੁਖਰਜੀ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।”

ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀ “ਰਾਸ਼ਟਰ ਪਹਿਲਾਂ” ਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਨੂੰ ਬਣਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇਣ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਇਸ ਜਨਮ ਜਯੰਤੀ ਲਈ ਚੱਲ ਰਹੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਸ਼ਨਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਇਹ ਜਸ਼ਨ, ਉਸ ਦੂਰ-ਦਰਸ਼ੀ ਨੇਤਾ ਦੇ ਰਸਤੇ ‘ਤੇ ਚੱਲਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮੂਹਿਕ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਯਤਨ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜਦੋਂ ‘ਰਾਸ਼ਟਰ ਪਹਿਲਾਂ’ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਢੁਕਵਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।”

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਬਣੀ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਯੋਜਿਤ ‘ਪਸ਼ਚਿਮ ਬੰਗ ਦਿਵਸ’ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਉਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਅਮੀਰ ਵਿਰਾਸਤ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸਨਮਾਨ ਸੀ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅੱਜ ਦਾ ਸਮਾਗਮ ਵੀ ਆਪਣੀ ਵਿਰਾਸਤ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸ ਸਤਿਕਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।”

ਸੰਸਦ ਦੇ ਅਹਿਮ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ 1947 ਦੇ ਉਸ ਗੰਭੀਰ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਾਂ ਜ਼ਰੀਏ ਪੂਰੇ ਬੰਗਾਲ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਵਕਤ ਇਸ ਨੇਤਾ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਿਆਸੀ ਵਿਰੋਧ ਅਤੇ ਜਨਮਤ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੇ ਬਿਹਤਰੀਨ ਹੁਨਰ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਸੂਬੇ ਦਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਾਈ ਏਕੀਕਰਨ ਯਕੀਨੀ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡਾ. ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਸੁਨਹਿਰੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਨੀਂਹ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਕਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਹੀ ਰੱਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।”

ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਰੋਧ ਨੂੰ ਅੱਜ ਦੀਆਂ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹੀ ਵਿਲੱਖਣ ਸਿਆਸੀ ਇੱਛਾ-ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਸਥਾਈ ਅਸਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਤੀਤ ਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅੱਜ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਿਚਾਰਕ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅੱਜ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਸਿਆਸੀ ਇੱਛਾ-ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਅੱਜ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।”

ਸੰਪੂਰਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਕਤਾ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੋਹਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਵਿਵਸਥਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੋਏ ਸਖ਼ਤ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਰੋਧ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਹਿਚਾਣ ਵਿੱਚ ਇਕਸਾਰਤਾ ਦੀ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਮੰਗ ਵਾਲੇ ਉਸ ਤਾਕਤਵਰ ਨਾਅਰੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸੰਵਿਧਾਨਾਂ, ਦੋ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਦੋ ਝੰਡਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਸੀ।”

ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਨਾਅਰਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਬਰਾਬਰ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਪੁਕਾਰ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਏਕਤਾ ਦੇ ਮਕਸਦ ਲਈ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਰਵਉੱਚ ਤਿਆਗ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੇਹੱਦ ਮਾਣ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਧਾਰਾ 370 ਦੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਖ਼ਤਮ ਕਰਕੇ ਇਸ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਸਹੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅੱਜ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਮਾਣ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਕੰਧ ਨੂੰ ਢਾਹ ਕੇ ਅਸੀਂ ਡਾ. ਮੁਖਰਜੀ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।”

ਇਕਜੁੱਟ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਸਮਾਜ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰੀ ਭੇਦਭਾਵ ਨਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਤੱਕ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੌਕੇ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਵੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੂਬਿਆਂ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਤਹਿਤ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਉਸੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਜ਼ਰੀਏ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।”

ਇਕਸਾਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਸਾਕਾਰ ਹੋਣ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਸ਼ਾਸਨ ਮਾਡਲ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਅਪਵਾਦ ਦੇ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਦੇਖ ਕੇ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹਿਕ ਮਾਣ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਾਣ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਹੈ।”

ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਅਹਿਮ ਖੇਤਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਉਸ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਕਾਬਲੀਅਤ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਉਪ-ਕੁਲਪਤੀ ਬਣੇ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਹਰ ਨਿੱਕਲ ਕੇ, ਵਿੱਦਿਅਕ ਜਗ੍ਹਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤੋਂ ਬਦਲ ਕੇ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਰਗਰਮ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੇ ਸੋਚੇ-ਸਮਝੇ ਯਤਨਾਂ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਉਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਦੇ ਸਨ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰ-ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਨੀਂਹ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੈ।”

ਭਾਸ਼ਾ ‘ਤੇ ਮਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਜ਼ਰੀਏ ਖੇਤਰੀ ਸਵੈ-ਮਾਣ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮੁੱਖ ਸੋਚ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ ਕਿ ਸੱਚਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਭਾਰਤ ਨੇ ਇੱਕ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਰਾਸ਼ਟਰ ਬਣਨਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।”

ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਪੁਰਾਣੀ ਸੋਚ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਨੀਤੀ ਵਿਚਕਾਰ ਤਾਲਮੇਲ ਬਿਠਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਨਵੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਜ਼ੋਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੇ ਇਸ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਡਾ. ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜੋ ਸੁਪਨਾ ਦੇਖਿਆ ਸੀ, ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।”

ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਉਦਯੋਗ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਨਜ਼ਰੀਏ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਿਤਰੰਜਨ ਲੋਕੋਮੋਟਿਵ ਵਰਕਸ, ਸਿੰਦਰੀ ਫਰਟੀਲਾਇਜ਼ਰ ਪਲਾਂਟ, ਦਾਮੋਦਰ ਵੈਲੀ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਆਈਐੱਫਸੀਆਈ ਜਿਹੇ ਵੱਡੇ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅਦਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰੇਲਵੇ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ, ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਤਾਕਤ ਬਣੇ।”

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਡੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਿਆਂ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਜਾਂ ਡਿਗਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਡੂੰਘੀ ਸੋਚ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਿਸਰਚ ਲੈਬ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਪਲਾਂਟ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਰੱਕੀ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪੀਐੱਮ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਈ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਰਾਸ਼ਟਰ-ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਸਾਧਨਾ-ਕੇਂਦਰ ਸਨ।”

ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਇਸ ਵਿਆਪਕ ਸੋਚ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਨਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹੀ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਪ੍ਰਤਿਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ, ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰਫ਼ਤਾਰ ਦੇਣ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਸ਼ਕਤ ਵਿਰਾਸਤ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇਹੀ ਭਾਵਨਾ, ਅੱਜ ਵੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹੀ ਭਾਵਨਾ ਅੱਜ ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਹੈ।”

ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਸ਼ਕਤ ਅਪੀਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਾਕੀਦ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਇਕਜੁੱਟ ਰਾਸ਼ਟਰ ਲਈ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਵਉੱਚ ਉੱਤਮਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵੱਡੀ ਜ਼ੁੰਮੇਵਾਰੀ ਮਿਲ ਕੇ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਮਿਲ ਕੇ ‘ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ’ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਹੈ।”

ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸੰਬੋਧਨ ਸਮਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਾਕੀਦ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਹਰ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਗੰਭੀਰਤਾ, ਸਮਰਪਣ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਪੱਕੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਕਰਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਲਈ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਵਰਚੁਅਲ ਸਮਾਗਮ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਕੀਤੀ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਵੀ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਉਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਅਧੂਰਾ ਨਾ ਛੱਡੋ।”

On the 125th Jayanti of Dr. Syama Prasad Mookerjee, we pay homage to a great son of India whose unwavering commitment to national unity continues to inspire generations. https://t.co/ORn3zk75Pg

— Narendra Modi (@narendramodi) July 6, 2026

*********

ਐੱਮਜੇਪੀਐੱਸ/ਐੱਸਐੱਸ/ਪੀਆਰਕੇ