ਪੀਐੱਮਇੰਡੀਆ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਕੇਂਦਰੀ ਕੈਬਨਿਟ ਨੇ 23,731 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੁੱਲ ਲਾਗਤ ਵਾਲੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਰੀਸਾਈਕਲਡ ਬਾਇਓਐਨਰਜੀ ਸਕੀਮ, ਗੋਬਰਧਨ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਗੋਬਰਧਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਵੱਛ ਊਰਜਾ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਭਰਪੂਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ, ਗੋਬਰ, ਪ੍ਰੈੱਸ ਮਿੱਟੀ (press mud) (ਗੰਨੇ ਦੀ ‘ਮੈਲੀ‘), ਨਗਰ ਪਾਲਿਕਾ ਦੀ ਜੈਵਿਕ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਾਇਓਮਾਸ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਸਵੱਛ ਈਂਧਣ, ਜੈਵਿਕ ਖਾਦ, ਪੇਂਡੂ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਰਥਿਕ ਮੁੱਲ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰੇਗੀ।
ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਤੀ ਵਰ੍ਹੇ 2026-27 ਤੋਂ ਵਿੱਤੀ ਵਰ੍ਹੇ 2035-36 ਤੱਕ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਕੰਪ੍ਰੈਸਡ ਬਾਇਓਗੈਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਊਰਜਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਦੇ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਥੰਮ੍ਹ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇਗੀ।
ਯਕੀਨੀ ਮੰਗ, ਲਾਭਦਾਇਕ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਕੀਮਤ, ਪੂੰਜੀ ਸਹਾਇਤਾ, ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ, ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਕਾਸ ਦੁਆਰਾ, ਗੋਬਰਧਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਾਇਓਗੈਸ (CBG) ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਅਤੇ ਅਨੁਮਾਨਯੋਗ ਢਾਂਚਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ।
ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਘਰੇਲੂ ਕੰਪ੍ਰੈਸਡ ਬਾਇਓਗੈਸ (CBG) ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਦਸ ਗੁਣਾ ਵਧਾਉਣਾ, ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਨਿਜੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੀਵੰਤ ਸਰਕੂਲਰ ਬਾਇਓਇਕੌਨਮੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਪਸ਼ਟ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ:
ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਹਿੰਦ–ਖੂੰਹਦ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਅਧਾਰ ਬਣੇਗਾ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸਵੱਛ ਊਰਜਾ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਬਣਨਗੇ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਬਣਨਗੇ।
ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੀਂਹ ਤੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਤੱਕ:
ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਲਪਕ ਕਿਫਾਇਤੀ ਆਵਾਜਾਈ (SATAT) ਪਹਿਲਕਦਮੀ, ਜੈਵਿਕ ਖਾਦ ਲਈ ਮਾਰਕਿਟ ਵਿਕਾਸ ਸਹਾਇਤਾ (MDA) ਯੋਜਨਾ, ਬਾਇਓਮਾਸ ਐਗ੍ਰੀਗੇਸ਼ਨ ਮਸ਼ੀਨਰੀ (BAM) ਯੋਜਨਾ, ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਵਿਕਾਸ (DPI) ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜੈਵ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕੰਪ੍ਰੈਸਡ ਬਾਇਓਗੈਸ ਪਲਾਂਟਾਂ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ (CFA) ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੰਪ੍ਰੈਸਡ ਬਾਇਓਗੈਸ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਨੀਂਹ ਨੂੰ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਿਕ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੰਪ੍ਰੈਸਡ ਬਾਇਓਗੈਸ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕੀ ਹੈ, ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਨਿਕਾਸੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜੈਵਿਕ ਖਾਦ ਵੈਲਿਊ ਚੇਨ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨ ਫੀਡਸਟੌਕ ਅਤੇ ਭੂਗੌਲਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ CBG ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਹੁਣ ਗੋਬਰਧਨ ਇਸ ਤਰੱਕੀ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਿਤ ਇਹ ਸਕੀਮ ਸੰਪੂਰਨ CBG ਵੈਲਿਊ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਲਾਗੂਕਰਨ, ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ, ਕਰਜ਼ਾਦਾਤਿਆਂ ਅਤੇ ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਯਕੀਨੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਭਾਰਤ ਲਈ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਕ ਮੌਕਾ:
ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜਾਈ, ਘਰੇਲੂ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦੀ ਮੰਗ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। CBG ਘਰੇਲੂ ਅਖੁੱਟ ਊਰਜਾ ਉਤਪਾਦਨ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਵਧਦੀ ਮੰਗ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਊਰਜਾ ਸਥਿਰਤਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਆਯਾਤ ਕੀਤੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਈਂਧਣ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟੇਗੀ।
ਕੰਪ੍ਰੈਸਡ ਬਾਇਓਗੈਸ ਰਸਾਇਣਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਗੈਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਈਂਧਣ ਦੇ ਲਾਭਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਧ ਰਹੇ ਗੈਸ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਉਪਯੋਗਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।
ਹਰੇਕ ਕੰਪ੍ਰੈਸਡ ਬਾਇਓਗੈਸ ਪਲਾਂਟ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਗੋਬਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੈਵਿਕ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕੂਲਰ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫੀਡ ਸਪਲਾਈ, ਆਵਾਜਾਈ, ਪਲਾਂਟ ਸੰਚਾਲਨ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਖਾਦ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਮੌਕਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਸਵੱਛ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨਹਾਉਸ ਗੈਸਾਂ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਗੋਵਰਧਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਛੇ ਵਿਕਾਸ ਇੰਜਣ
ਕੰਪੋਨੈਂਟ 1: ਕੰਪ੍ਰੈਸਡ ਬਾਇਓਗੈਸ ਨਿਕਾਸੀ
ਗੋਬਰਧਨ ਨੇ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਅਤੇ ਪੂਰਵ-ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਬਜ਼ਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ ਕੰਪ੍ਰੈਸਡ ਬਾਇਓਗੈਸ ਔਫਟੈੱਕ ਐਸ਼ੋਰੈਂਸ ਫ੍ਰੇਮਵਰਕ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਿਟੀ ਗੈਸ ਵੰਡ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਖਰੀਦ, ਸੀਐੱਨਜੀ (ਆਵਾਜਾਈ) ਅਤੇ ਪੀਐੱਨਜੀ (ਘਰੇਲੂ) ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿੱਤੀ ਵਰ੍ਹੇ 2026-27 ਵਿੱਚ ਨੋਟੀਫਾਈ ਸੀਬੀਜੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੇ 3 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ (3%), ਵਿੱਤੀ ਵਰ੍ਹੇ 2027-28 ਵਿੱਚ 4 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ (4%) ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਵਰ੍ਹੇ 2028-29 ਤੋਂ ਅੱਗੇ 5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ (5%) ਦੇ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੋਵੇਗੀ।
ਇਹ ਢਾਂਚਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਦੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਇੱਕ ਸਪਸ਼ਟ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮੰਗ ਸੰਕੇਤ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। CGD ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਨਿਰੰਤਰ ਲਾਗੂਕਰਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਯੋਗਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰੇਗਾ, ਸਮਰੱਥਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਵਧਾਏਗਾ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਿਜੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੇਗਾ।
ਕੰਪੋਨੈਂਟ 2: ਸਥਿਰ ਕੰਪ੍ਰੈਸਡ ਬਾਇਓਗੈਸ ਪ੍ਰਾਈਸਿੰਗ ਫ੍ਰੇਮਵਰਕ
ਗੋਬਰਧਨ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪ੍ਰਾਈਸ ਫ੍ਰੇਮਵਰਕ ਦੇ ਤਹਿਤ 2,110 ਪ੍ਰਤੀ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਮਿਲੀਅਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਥਰਮਲ ਯੂਨਿਟ (MMBTU) ਦੀ ਸਥਿਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਿਤ ਕੰਪ੍ਰੈਸਡ ਬਾਇਓਗੈਸ ਕੀਮਤ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਢਾਂਚਾ ਸਰਕਾਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਮਾਰਕਿਟ-ਅਧਾਰਿਤ ਲਾਗਤ-ਵੰਡ ਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਰਾਹੀਂ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕਿਫਾਇਤੀਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮਾਲੀਆ ਸਥਿਰਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦਸ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਾਈਸਿੰਗ ਫ੍ਰੇਮਵਰਕ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਟਿਕਾਊ ਮਾਲੀਆ ਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ, ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਰਿਟਰਨ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿਸਥਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਪਾਰਕ ਅਧਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ।
ਕੰਪੋਨੈਂਟ 3: ਪੂੰਜੀ ਸਹਾਇਤਾ
ਯੋਗ ਗ੍ਰੀਨਫੀਲਡ ਕੰਪ੍ਰੈਸਡ ਬਾਇਓਗੈਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੰਪ੍ਰੈਸਡ ਬਾਇਓਗੈਸ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਟਨ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ (TPD) 2 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੀ ਪੂੰਜੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ।
ਇਹ ਸਹਾਇਤਾ ਮੁੱਖ ਪਲਾਂਟ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹੇ, ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਜੈਵਿਕ ਖਾਦ ਦੀ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ ਅਤੇ ਵੈਲਿਊ ਐਡੀਸ਼ਨ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵੈਲਿਊ ਚੇਨ ਸੰਪਤੀਆਂ ਤੱਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਊਨਫੀਲਡ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਯੋਗ ਹੋਣਗੇ।
ਇਹ ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੂੰਜੀ ਬੋਝ ਨੂੰ ਘਟਾਏਗਾ, ਵਿੱਤੀ ਸਮਾਪਤੀ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਲਿਆਏਗਾ ਅਤੇ ਨਿਜੀ ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ, MSME, ਸਹਿਕਾਰੀ ਕਮੇਟੀਆਂ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਉੱਦਮੀਆਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰੇਗਾ।
ਕੰਪੋਨੈਂਟ 4: ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਵਿਕਾਸ
ਇਹ ਸਕੀਮ ਕਲਸਟਰ-ਅਧਾਰਿਤ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੰਪ੍ਰੈਸਡ ਬਾਇਓਗੈਸ ਪਲਾਂਟਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਪਾਈਪਲਾਈਨਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਗੈਸ ਵੰਡ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ। ਬਿਹਤਰ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਤੋਂ ਨਿਕਾਸੀ ਲਾਗਤ ਘਟੇਗੀ, ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਵਧੇਗੀ, ਮਾਰਕਿਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ CBG ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਵਰਤੋਂ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇਗੀ।
ਕੰਪੋਨੈਂਟ 5: ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਗਰੰਟੀ ਸਹਾਇਤਾ
ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਗਰੰਟੀ ਵਿਧੀ ਕਰਜ਼ਾਦਾਤਾਵਾਂ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇਗੀ ਅਤੇ ਯੋਗ ਸੂਖਮ, ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਉੱਦਮਾਂ-ਅਧਾਰਿਤ ਕੰਪ੍ਰੈਸਡ ਬਾਇਓਗੈਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਸੰਸਥਾਗਤ ਲੋਨ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਵਧਾਏਗੀ।
ਲੋਨ ਦੇਣ ਜੋਖਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਵਿਧੀ ਕਿਫਾਇਤੀ ਵਿੱਤੀ ਪੂੰਜੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰੇਗੀ, ਜਮਾਂਦਰੂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰੇਗੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇਗੀ।
ਇਸ ਨਾਲ ਸੂਖਮ, ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਉੱਦਮਾਂ, ਮਹਿਲਾ ਉੱਦਮੀਆਂ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਵਧੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ, ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਅਤੇ ਉੱਦਮੀ CBG ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ।
ਕੰਪੋਨੈਂਟ 6: ਕੰਪ੍ਰੈਸਡ ਬਾਇਓਗੈਸ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਚੈਲੇਂਜ ਫੰਡ
ਗੋਬਰਧਨ ਨੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਲਾਗੂਕਰਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਲਿਆਉਣ ਅਤੇ ਕੰਪ੍ਰੈਸਡ ਬਾਇਓਗੈਸ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਲੋਕਲ ਵੈਲਿਊ ਚੇਨਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ ਚੁਣੌਤੀ ਫੰਡ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਇਹ ਫੰਡ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਸਰੋਤ ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਤੇ ਮੈਪਿੰਗ, ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰੀ ਕੰਪ੍ਰੈਸਡ ਬਾਇਓਗੈਸ ਵਿਕਾਸ ਯੋਜਨਾ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਪਣਾਉਣ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸੁਧਾਰ, ਜੈਵਿਕ ਖਾਦ ਵੈਲਿਊ ਐਡੀਸ਼ਨ, ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇਗੀ।
ਪ੍ਰਭਾਵ:
ਗੋਬਰਧਨ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਖੇਤਰੀ ਅਧਾਰ ਨੂੰ ਕੰਪ੍ਰੈਸਡ ਬਾਇਓਗੈਸ ਦੇ ਦੇਸ਼- ਵਿਆਪੀ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਤੋਂ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ:
ਗੋਬਰਧਨ ਯੋਜਨਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਭਰਪੂਰ ਜੈਵਿਕ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਸਵੱਛ ਊਰਜਾ, ਪੇਂਡੂ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਮੁੱਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਇੱਕ ਫੈਸਲਾਕੁੰਨ ਕਦਮ ਹੈ। ਯਕੀਨੀ ਮੰਗ, ਸਥਿਰ ਕੀਮਤ ਨਿਰਧਾਰਣ, ਪੂੰਜੀ ਸਹਾਇਤਾ, ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ, ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਲਿਆ ਕੇ, ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਕੰਪ੍ਰੈਸਡ ਬਾਇਓਗੈਸ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਸਥਿਤੀਆਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਗੋਬਰਧਨ ਯੋਜਨਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਵੱਛ ਊਰਜਾ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਧਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਕੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦਾ ਸਵੱਛ ਊਰਜਾ ਉਦਯੋਗ ਬਣਾ ਦੇਵੇਗੀ। ਇਹ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਉੱਦਮਾਂ, ਵੇਸਟ-ਟੂ-ਵੈਲਥ, ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਪ੍ਰਤੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
****
ਐੱਮਜੇਪੀਐੱਸ/ਏਕੇ
A vital step towards clean energy, rural prosperity and realising our collective dream of an Atmanirbhar Bharat!
— Narendra Modi (@narendramodi) August 6, 2026
The Cabinet has approved GOBARdhan Scheme, which will give a major boost to Compressed Biogas, with the aim of increasing domestic CBG production nearly ten-fold. The…
