ਪੀਐੱਮਇੰਡੀਆ

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਅੱਜ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਸੋਮਨਾਥ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਪੁਨਰ-ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ 75 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਸੋਮਨਾਥ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਹੋਤਸਵ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

ਸੋਮਨਾਥ ਮੰਦਿਰ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਪੁਨਰ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ 75ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਮੌਕੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਇਕੱਠ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਸਮਾਰੋਹ ਤੋਂ ਵੱਧ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਦਾ ਐਲਾਨ ਦੱਸਿਆ। ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਇਕੱਠ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਣ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੰਗਮ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੈਦਿਕ ਮੰਤਰ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਗਰਜ ਦੇ ਸੰਗਮ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੌਰਵ ਦਾ ਵਿਲੱਖਣ ਸੰਗਮ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦੀ ਮੁੜ-ਸੁਰਜੀਤੀ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਇਆ।

ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਯਤੋ ਜਯਤੇ ਪਾਲਯਤੇ ਯੇਨ ਵਿਸ਼ਵਮ, ਤਮਿਸ਼ਮ ਭਜੇ ਲਯਤੇ ਯਾਤਰਾ ਵਿਸ਼ਵਮ (“यतो जायते पाल्यते येन विश्वम्, तमिशम् भजे लीयते यत्र विश्वम्), ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਦੇ ਪੁਨਰ-ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾ ਰਹੇ ਹਾਂ।” ਆਪਣੀ ਨਿਜੀ ਸ਼ਰਧਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਦਾਦਾ ਸੋਮਨਾਥ ਦੇ ਇੱਕ ਉਤਸੁਕ ਭਗਤ ਵਜੋਂ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਅਣਗਿਣਤ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਅਣਗਿਣਤ ਵਾਰ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁਹਾਵਣਾ ਅਨੁਭਵ ਦਿੱਤਾ।”

ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਮਨਾਥ ਸਵਾਭਿਮਾਨ ਪਰਵ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਹਾਲੀਆ ਦੌਰਿਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਜਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਹੋਣ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ “ਸੋਮਨਾਥ ਦੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ  ਰਹਿਣਾ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ 1000 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵੀ ਅਤੇ ਅੱਜ, ਇਸ ਆਧੁਨਿਕ ਰੂਪ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਣ ਦੇ 75 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ‘ਤੇ, ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਅਮਰ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।”

1951 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਾਣ-ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਸਮਾਰੋਹ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕੋਈ ਆਮ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ “ਜੇਕਰ ਭਾਰਤ 1947 ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤਾਂ 1951 ਵਿੱਚ ਸੋਮਨਾਥ ਦੀ ਪ੍ਰਾਣ-ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।” 

ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, 1951 ਵਿੱਚ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਪੁਨਰ-ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਮਹੱਤਤਾ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸਰਦਾਰ ਵਲੱਭਭਾਈ ਪਟੇਲ ਦੀਆਂ 500 ਰਿਆਸਤਾਂ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਏਕੀਕਰਣ ਅਤੇ ਸੋਮਨਾਥ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਇਰਾਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਜਿਕਰਯੋਗ ਸਮਾਨਤਾ ਦੱਸੀ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜਦੋਂ ਦੇਸ਼ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਗੁਲਾਮੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਸੋਮਨਾਥ ਦੇ ਪੁਨਰ-ਨਿਰਮਾਣ ਨੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਜ਼ਾਦ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਾਨ ਵੀ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।”

ਇਸ ਮੌਕੇ ਦੀ ਬਹੁਪੱਖੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ 75 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ। “ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਉਸ ਸੰਕਲਪ ਦਾ ਗਵਾਹ ਹਾਂ ਜੋ ਸੋਮਨਾਥ ਨੇ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ,” ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਰਿਸਰ ਅੰਦਰ ਝੂਠ ਉੱਤੇ ਸੱਚ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਖੁਦ ਦੇਖਿਆ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਇੱਕ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਗਵਾਹ ਬਣਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜੋ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਕਾਇਮ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਬਕ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਸਾਰ ਦੇ ਆਪਣੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸੋਮਨਾਥ ਦੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਵਿੱਚ ਜੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਸਾਰ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸਨੂੰ ਮਿਟਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬੇਰਹਿਮ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹਰਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।”

ਇਸ ਜਸ਼ਨ ਦੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਪਹਿਲੂ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੋਮਨਾਥ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਹੋਤਸਵ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਮਾਰੋਹ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਅਤੀਤ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਵੀ ਹੈ।” ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸੋਮਨਾਥ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਦਿਲੋਂ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।

ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਕੱਠ ਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ 11 ਮਈ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਲੋਂ 1998 ਵਿੱਚ ਪੋਖਰਣ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੀਖਣਾਂ ਦੀ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਵੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਨੇ 11 ਮਈ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਪਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 13 ਮਈ ਨੂੰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬਾਅਦ ਦੇ ਪ੍ਰੀਖਣਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਟੁੱਟ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਇਰਾਦੇ ਦੇ ਸਬੂਤ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ “ਉਸ ਸਮੇਂ, ਭਾਰਤ ‘ਤੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਦਬਾਅ ਸੀ, ਪਰ ਅਟਲ ਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਸਾਡੇ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਵਉੱਚ ਹੈ; ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਝੁਕਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ ਜਾਂ ਦਬਾਅ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੀ।” 

ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੋਖਰਣ ਪਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੀਖਣਾਂ ਨੂੰ ‘ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸ਼ਕਤੀ’ ਦਾ ਨਾਮ ਦੇਣ ਪਿੱਛੇ ਡੂੰਘੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕਾਰਨ ਸਨ। “ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਾ ਸਾਡੀ ਪਰੰਪਰਾ ਰਹੀ ਹੈ,” ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਮੂਰਤੀ-ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਅਰਧਨਾਰੀਸ਼ਵਰ ਸ਼ਿਵ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਅਟੁੱਟਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਚੰਦ੍ਰਯਾਨ ਮਿਸ਼ਨ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਚੰਦਰਮਾ ‘ਤੇ ਉਤਰਿਆ, ਤਾਂ ਲੈਂਡਿੰਗ ਸਾਈਟ ਦਾ ਨਾਮ ਇਸ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਵਿਉਂਤਬੰਧੀ ਸਬੰਧ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਸੰਗਮ ‘ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਕਿੰਨੀ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ ਨੂੰ ਚੰਦਰਮਾ (ਸੋਮ) ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਸੋਮਨਾਥ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।”

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਇਕੱਠਿਆਂ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫਲਸਫਾ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਤਰੱਕੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅੱਜ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਇਸ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਸਾਡੀ ਪੂਜਾ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਤਰੱਕੀ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ‘ਤੇ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਅਤੇ ਪੁਨਰ-ਨਿਰਮਾਣ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਅਜਿੱਤ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਜੋ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਮਹਿਮੂਦ ਗਜ਼ਨੀ ਅਤੇ ਅਲਾਉਦੀਨ ਖਿਲਜੀ ਵਰਗੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਦੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਰਾਜਾ ਭੋਜ, ਭੀਮਦੇਵ ਪ੍ਰਥਮ, ਕੁਮਾਰਪਾਲ, ਮਹੀਪਾਲ ਪ੍ਰਥਮ ਅਤੇ ਰਾਓ ਖੰਗਰ ਵਰਗੇ ਸਮਰਪਿਤ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੰਦਿਰ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਨੇ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸੱਦੇ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਬਾਹ ਕੀਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਪਰ ਸਾਡੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੀ ਬੌਧਿਕ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ।” 

ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤੀ ‘ਤੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸੰਤ ਲਕੁਲੀਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸੋਮ ਸ਼ਰਮਾ ਵਰਗੇ ਉੱਘੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਵ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਪਸ਼ੁਪਚਾਰਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਦਵਤਾਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਦੀ ਵੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਾਲਦੇਵ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਂਤਕ ਵਰਗੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਸਨਮਾਨ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵੀਰ ਹਮੀਰਜੀ ਗੋਹਿਲ, ਵੀਰ ਵੇਗਦਾਜੀ ਭੀਲ, ਪੁਣਯਸ਼ਲੋਕ ਅਹਿਲਿਆਬਾਈ ਹੋਲਕਰ, ਬੜੌਦਾ ਦੇ ਗਾਇਕਵਾੜ, ਅਤੇ ਜਾਮ ਸਾਹਿਬ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਿਗਵਿਜੈ ਸਿੰਘ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਮਨਾਥ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੋਮਨਾਥ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਆਰਕੀਟੈਕਟ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਰਦਾਰ ਪਟੇਲ, ਡਾ. ਰਾਜੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ, ਕੇ.ਐੱਮ. ਮੁਨਸ਼ੀ, ਅਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬ੍ਰਹਮ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮਕਾਲੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲਈ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਸਾਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ।”

ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਥਾਨ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਛਾਣ ਰਹੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੁਖਦਾਈ ਵਿਡੰਬਣਾ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੌਮਾਂ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਕਜੁੱਟ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋਏ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਇਸ ਟੀਚੇ ਲਈ ਸੰਸਥਾਪਕ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਣਥੱਕ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਰਪੇਸ਼ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਭਰੇ ਵਿਰੋਧ ਬਾਰੇ ਵੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ “ਫਿਰ ਵੀ, ਸਰਦਾਰ ਸਾਹੇਬ ਦੇ ਅਟੱਲ ਇਰਾਦੇ ਨੇ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸਦੀਆਂ ਦੇ ਕਲੰਕ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।” 

ਸਮਕਾਲੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ‘ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫੁੱਟ ਪਾਓ ਤਾਕਤਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਵ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦੀਆਂ ਹਾਲੀਆ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਅਜਿਹੀ ਫੁੱਟ ਪਾਓ ਸੋਚ ਵਿਰੁੱਧ ਚੌਕਸੀ ਵਰਤਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਤਰੱਕੀ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ “ਸਾਨੂੰ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਲੈ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।” 

ਆਰਥਿਕ ਤਬਦੀਲੀ ਵਿੱਚ ਮੰਦਿਰ ਟਰਸਟ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਸੋਮਨਾਥ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਇੰਜਣ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੈਂਕੜੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਜੀਵਿਕਾ ਨੂੰ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਮੰਦਿਰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹਰ ਕੋਨੇ ਤੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।”

ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਨੈੱਟਵਰਕ ਲਈ ਆਪਣੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਵਿਕਾਸਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਦਾ ਪੁਨਰ-ਨਿਰਮਾਣ, ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਧਾਮ ਦਾ ਸੁੰਦਰੀਕਰਨ, ਉਜੈਨ ਦਾ ਮਹਾਕਾਲ ਮਹਾਲੋਕ, ਚਾਰਧਾਮ ਹਾਈਵੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ, ਗੋਵਿੰਦਘਾਟ ਤੋਂ ਹੇਮਕੁੰਟ ਸਾਹਿਬ ਤੱਕ ਰੋਪਵੇਅ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ, ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਕੌਰੀਡੋਰ ਅਤੇ ਬੋਧੀ ਸਰਕਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਸਭ 10-12 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਥਾਨ ਤਰੱਕੀ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ-ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਧੁਰਾ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਤਰੱਕੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਅਸਲ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਵੀ ਰਹੇ ਹਨ।”

ਇਸ ਯਤਨ ਦਾ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਧਾਰ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਦੇ ਕਥਨ “ਸਰਵਮ ਖਲਵਿਦਮ ਬ੍ਰਹਮ” (सर्वं खल्विदं ब्रह्म”) ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ “ਸਭ ਕੁਝ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨਦੀਆਂ, ਜੰਗਲਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। “ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਦੁਨੀਆ ਕੁਦਰਤੀ ਜੀਵਨ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਅਤੇ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ,” ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਤਾਕੀਦ ਕੀਤੀ “ਆਓ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਲਈ ਸਦਭਾਵਨਾਪੂਰਨ ਵਿਕਾਸ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਬਣਾਈਏ।”

ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਨਵੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਜੁੜਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤਾਕਤ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਭਾਰਤ ਅੱਜ ਜਿਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਰਿਣੀ ਹੈ।”

ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦੇ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਾ ਸਮਾਪਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਇਕੱਠ ਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ 75 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਮਨਾਥ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ-ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। “ਅੱਜ, ਉਹ ਯਾਤਰਾ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ,” ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ “ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਉੱਚਾਈਆਂ ‘ਤੇ ਲੈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਡੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ।”

Speaking at the Somnath Amrut Mahotsav. The Somnath Temple stands as a beacon of unwavering faith, divinity and a sacred symbol of India’s eternal soul. https://t.co/otO2YOCCUL

— Narendra Modi (@narendramodi) May 11, 2026

75 साल पहले… आज के ही दिन सोमनाथ मंदिर की पुनर्स्थापना… ये कोई साधारण अवसर नहीं था।

अगर 1947 में भारत आजाद हुआ था… तो, 1951 में सोमनाथ की प्राण प्रतिष्ठा ने… भारत की स्वतंत्र चेतना का उद्घोष किया था: PM @narendramodi pic.twitter.com/CG3x0dTXbz

— PMO India (@PMOIndia) May 11, 2026

सोमनाथ अमृत-महोत्सव… ये अगले एक हजार वर्षों के लिए भारत की प्रेरणा है। pic.twitter.com/HypSK96Oai

— PMO India (@PMOIndia) May 11, 2026

लुटेरों ने सोमनाथ मंदिर का वैभव मिटाने का प्रयास किया। वो सोमनाथ को एक भौतिक ढांचा मानकर उससे टकराते रहे! बार-बार इस मंदिर को तोड़ा गया…

ये बार-बार बनता रहा… हर बार उठ खड़ा होता रहा! pic.twitter.com/LVlASBovVF

— PMO India (@PMOIndia) May 11, 2026

सोमनाथ मंदिर का पुनर्निर्माण भी हुआ… और देश ने सदियों के कलंक को भी धो दिया: PM @narendramodi pic.twitter.com/Q1Cm09oXuz

— PMO India (@PMOIndia) May 11, 2026

सोमनाथ हमें याद दिलाता है कि कोई भी राष्ट्र तभी लंबे समय तक मजबूत रह सकता है, जब वो अपनी जड़ों से जुड़ा रहे: PM @narendramodi pic.twitter.com/8bFkJ1c4Fg

— PMO India (@PMOIndia) May 11, 2026

****************

ਐੱਮਜੇਪੀਐੱਸ/ਐੱਸਐੱਸ/ਪੀਆਰਕੇ/ਏਕੇ