ભારત માતા કી જય, ભારત માતા કી જય, ભારત માતા કી જય! સ્ટેજ પર બેઠેલા રાજ્યપાલ શ્રીમાન અજય ભલ્લાજી, રાજ્ય વહીવટીતંત્રના અન્ય અધિકારીઓ અને આ કાર્યક્રમમાં ઉપસ્થિત મણિપુરના મારા ભાઈઓ અને બહેનો, આપ સૌને નમસ્કાર.
મણિપુરની આ ભૂમિ હિંમત અને બહાદુરીની ભૂમિ છે, આ ટેકરીઓ કુદરતની અમૂલ્ય ભેટ છે, અને સાથે જ આ ટેકરીઓ આપ સૌની સતત મહેનતનું પ્રતીક પણ છે. હું મણિપુરના લોકોની ભાવનાને સલામ કરું છું. આટલા ભારે વરસાદમાં પણ તમે આટલી મોટી સંખ્યામાં અહીં આવ્યા હતા, આ પ્રેમ માટે હું આપનો આભાર વ્યક્ત કરું છું. ભારે વરસાદને કારણે મારું હેલિકોપ્ટર આવી શક્યું નહીં, તેથી મેં સડક દ્વારા આવવાનું નક્કી કર્યું. અને આજે સડક પર મેં જે દ્રશ્યો જોયા, મારું મન કહે છે કે ભગવાને સારું કર્યું કે આજે મારું હેલિકોપ્ટર ઉડ્યું નહીં. અને હું રસ્તા દ્વારા આવ્યો, અને નાના-મોટા બધાએ, હાથમાં ત્રિરંગો લઈને, મને જે પ્રેમ અને સ્નેહ આપ્યો, તે હું મારા જીવનની આ ક્ષણને ક્યારેય ભૂલી શકતો નથી, હું મણિપુરના લોકો પ્રત્યે માથું નમાવું છું.
મિત્રો,
આ પ્રદેશની સંસ્કૃતિ અને પરંપરાઓ, અહીંની વિવિધતા અને જીવંતતા, ભારતની એક મોટી તાકાત છે. અને મણિપુરના નામે જ એક રત્ન છે. આ રત્ન છે જે આવનારા સમયમાં સમગ્ર ઉત્તર પૂર્વની ચમક વધારશે. ભારત સરકારનો સતત પ્રયાસ રહ્યો છે કે મણિપુરને વિકાસના માર્ગ પર ઝડપથી આગળ લઈ જાય. આ સંદર્ભમાં, હું આજે તમારા બધાની વચ્ચે આવ્યો છું. થોડા સમય પહેલા, આ મંચ પરથી લગભગ સાત હજાર કરોડ રૂપિયાના પ્રોજેક્ટ્સનો શિલાન્યાસ કરવામાં આવ્યો છે. આ પ્રોજેક્ટ્સ મણિપુરના લોકો, અહીંના પહાડીઓ પર રહેતા આદિવાસી સમાજનું જીવન વધુ સારું બનાવશે. આ તમારા માટે આરોગ્ય અને શિક્ષણ માટે નવી સુવિધાઓનું નિર્માણ કરશે. હું મણિપુરથી, ચુરાચંદપુરના બધા લોકોને આ પ્રોજેક્ટ્સ માટે અભિનંદન આપું છું.
મિત્રો,
મણિપુર સરહદને અડીને આવેલું રાજ્ય છે. અહીં કનેક્ટિવિટી હંમેશા એક મોટો પડકાર રહ્યો છે. સારા રસ્તાઓના અભાવે તમે જે સમસ્યાઓનો સામનો કરી રહ્યા છો તે હું સારી રીતે સમજું છું. એટલા માટે 2014 થી, હું ખૂબ જ આગ્રહી રહ્યો છું કે મણિપુરની કનેક્ટિવિટી માટે સતત કામ કરવામાં આવે. અને આ માટે, ભારત સરકારે બે સ્તરે કામ કર્યું. પ્રથમ, અમે મણિપુરમાં રેલ અને રોડનું બજેટ ઘણી વખત વધાર્યું, અને બીજું, શહેરોની સાથે, ગામડાઓને પણ રસ્તા પૂરા પાડવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો.
મિત્રો,
પાછલા વર્ષોમાં, અહીં રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો પર 3700 કરોડ રૂપિયા ખર્ચવામાં આવ્યા છે, 8700 કરોડ રૂપિયાના ખર્ચે નવા ધોરીમાર્ગો પર કામ ખૂબ જ ઝડપથી ચાલી રહ્યું છે. તમે એ પણ જાણો છો કે પહેલા અહીં ગામડાઓ સુધી પહોંચવું કેટલું મુશ્કેલ હતું. હવે અહીં સેંકડો ગામડાઓને રોડ કનેક્ટિવિટી પૂરી પાડવામાં આવી છે. પહાડી લોકો, આદિવાસી ગામડાઓને આનો ઘણો ફાયદો થયો છે.
મિત્રો,
અમારી સરકાર દરમિયાન, મણિપુરમાં રેલ કનેક્ટિવિટી વિસ્તરી રહી છે. જીરીબામ-ઈમ્ફાલ રેલ્વે લાઈન ટૂંક સમયમાં રાજધાની ઈમ્ફાલને રાષ્ટ્રીય રેલ નેટવર્ક સાથે જોડશે. સરકાર આના પર 22 હજાર કરોડ રૂપિયા ખર્ચ કરી રહી છે. 400 કરોડ રૂપિયાના ખર્ચે બનેલ નવું ઈમ્ફાલ એરપોર્ટ હવાઈ જોડાણને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જઈ રહ્યું છે. આ એરપોર્ટથી રાજ્યના અન્ય ભાગોમાં હેલિકોપ્ટર સેવાઓ પણ શરૂ કરવામાં આવી છે. આ વધતી જતી કનેક્ટિવિટી મણિપુરમાં તમારા બધાની સુવિધાઓમાં વધારો કરી રહી છે, અહીંના યુવાનો માટે રોજગારની નવી તકો ઉભી કરી રહી છે.
મિત્રો,
આજે ભારત ખૂબ જ ઝડપથી વિકાસ કરી રહ્યું છે. આપણે ખૂબ જ ટૂંક સમયમાં વિશ્વની ત્રીજી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા બનવા જઈ રહ્યા છીએ. અને મારો સંપૂર્ણ પ્રયાસ છે કે વિકાસના ફાયદા દેશના દરેક ખૂણે પહોંચે. એક સમય હતો જ્યારે દિલ્હીથી જાહેરાતો કરવામાં આવતી હતી અને તેમને અહીં પહોંચવામાં દાયકાઓ લાગ્યા. આજે આપણું ચુરાચંદપુર, આપણું મણિપુર પણ દેશના બાકીના ભાગો સાથે વિકાસ કરી રહ્યું છે. હવે, ઉદાહરણ તરીકે, અમે દેશભરમાં ગરીબો માટે કોંક્રિટ ઘરો બનાવવાની યોજના શરૂ કરી છે. મણિપુરમાં હજારો પરિવારોને પણ આનો લાભ મળ્યો છે. અહીં લગભગ સાઠ હજાર ઘરો બનાવવામાં આવ્યા છે. તેવી જ રીતે, પહેલા આ વિસ્તારમાં વીજળીની ઘણી સમસ્યાઓ હતી, અમારી સરકારે તમને આ સમસ્યામાંથી મુક્ત કરવાનો સંકલ્પ લીધો છે. તેના પરિણામે, મણિપુરમાં એક લાખથી વધુ પરિવારોને મફત વીજળી કનેક્શન આપવામાં આવ્યા છે.
મિત્રો,
આપણી માતાઓ અને બહેનોને પણ પાણીની ઘણી સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડ્યો. આ માટે, અમે હર ઘર નલ સે જલ યોજના શરૂ કરી. પાછલા વર્ષોમાં, 15 કરોડથી વધુ દેશવાસીઓને નળના પાણીની સુવિધા મળી છે. મણિપુરમાં, 7-8 વર્ષ પહેલાં, ફક્ત 25-30 હજાર ઘરોમાં જ પાઇપ દ્વારા પાણી હતું. પરંતુ આજે સાડા ત્રણ લાખથી વધુ ઘરોમાં નળ દ્વારા પાણી મળી રહ્યું છે. મને વિશ્વાસ છે કે ખૂબ જ ટૂંક સમયમાં, મણિપુરના દરેક પરિવારને પાઇપ દ્વારા પાણી મળવાનું શરૂ થશે.
મિત્રો,
પહેલાં, સારી શાળાઓ, કોલેજો, સારી હોસ્પિટલો પહાડીઓ અને આદિવાસી વિસ્તારોમાં એક સ્વપ્ન હતું. જો કોઈ બીમાર પડે તો દર્દીને હોસ્પિટલ લઈ જવામાં મોડું થઈ જતું હતું. આજે, ભારત સરકારના પ્રયાસોને કારણે પરિસ્થિતિ બદલાઈ રહી છે. હવે ચુરાચંદપુરમાં જ એક મેડિકલ કોલેજ બનાવવામાં આવી છે, અહીં નવા ડોક્ટરોને તાલીમ આપવામાં આવી રહી છે, અને આરોગ્ય સુવિધાઓમાં પણ સુધારો થઈ રહ્યો છે. જરા વિચારો, આઝાદી પછી ઘણા દાયકાઓ સુધી મણિપુરના પહાડી વિસ્તારોમાં કોઈ મેડિકલ કોલેજ નહોતી, આ કામ પણ અમારી સરકાર દ્વારા કરવામાં આવતું હતું. અમારી સરકાર પીએમ દિવ્ય યોજના હેઠળ પાંચ પહાડી જિલ્લાઓમાં આધુનિક આરોગ્ય સેવાઓ વિકસાવી રહી છે. આયુષ્માન ભારત યોજના હેઠળ, ભારત સરકાર ગરીબોને 5 લાખ રૂપિયા સુધીની મફત સારવાર પણ આપી રહી છે. મણિપુરના લગભગ 2.5 લાખ દર્દીઓએ પણ આ યોજના દ્વારા મફતમાં પોતાની સારવાર કરાવી. જો આ મફત સારવાર સુવિધા ઉપલબ્ધ ન હોત, તો અહીંના મારા ગરીબ ભાઈ-બહેનોએ પોતાના ખિસ્સામાંથી ત્રણસો પચાસ કરોડ રૂપિયા તેમની સારવાર પર ખર્ચ કરવા પડ્યા હોત. પરંતુ ભારત સરકારે આ બધો ખર્ચ ઉઠાવ્યો છે. કારણ કે દરેક ગરીબની ચિંતા દૂર કરવી એ આપણી પ્રાથમિકતા છે.
મિત્રો,
મણિપુરની આ ભૂમિ, આ પ્રદેશ, આશા અને અપેક્ષાની ભૂમિ છે. પરંતુ કમનસીબે, હિંસાએ આ અદ્ભુત વિસ્તારને ઘેરી લીધો છે. થોડા સમય પહેલા, હું કેમ્પમાં રહેતા અસરગ્રસ્ત લોકોને મળ્યો. તેમની સાથે વાત કર્યા પછી, હું કહી શકું છું કે આશા અને વિશ્વાસની એક નવી સવાર મણિપુરના દરવાજા પર ખટખટાવી રહી છે.
મિત્રો,
કોઈપણ જગ્યાએ વિકાસ માટે શાંતિની સ્થાપના ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. છેલ્લા અગિયાર વર્ષોમાં, ઉત્તર પૂર્વમાં દાયકાઓથી ચાલી રહેલા ઘણા વિવાદો અને સંઘર્ષોનો અંત આવ્યો છે. લોકોએ શાંતિનો માર્ગ પસંદ કર્યો છે, વિકાસને પ્રાથમિકતા આપી છે. મને સંતોષ છે કે તાજેતરમાં, ટેકરીઓ અને ખીણોમાં, વિવિધ જૂથો સાથે કરારો માટે વાતચીત શરૂ થઈ છે. આ ભારત સરકારના પ્રયાસોનો એક ભાગ છે, જેમાં વાતચીત, આદર અને પરસ્પર સમજણને મહત્વ આપીને શાંતિ સ્થાપિત કરવા માટે કાર્ય કરવામાં આવી રહ્યું છે. હું તમામ સંગઠનોને શાંતિના માર્ગ પર આગળ વધવા અને તેમના સપના પૂરા કરવા, તેમના બાળકોનું ભવિષ્ય સુનિશ્ચિત કરવા અપીલ કરીશ. અને હું આજે તમને વચન આપું છું કે, હું તમારી સાથે છું, ભારત સરકાર તમારી સાથે છે, મણિપુરના લોકો સાથે છે.
મિત્રો,
ભારત સરકાર મણિપુરમાં જીવનને પાટા પર લાવવા માટે દરેક શક્ય પ્રયાસ કરી રહી છે. અમારી સરકાર બેઘર બનેલા પરિવારો માટે સાત હજાર નવા ઘરો બનાવવા માટે સહાય પૂરી પાડી રહી છે. તાજેતરમાં, લગભગ ત્રણ હજાર કરોડ રૂપિયાનું એક ખાસ પેકેજ પણ મંજૂર કરવામાં આવ્યું છે. વિસ્થાપિતોને મદદ કરવા માટે 500 કરોડ રૂપિયાની ખાસ જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
મિત્રો,
હું મણિપુરના આદિવાસી યુવાનોના સપના અને સંઘર્ષોથી સારી રીતે વાકેફ છું. તમારી ચિંતાઓને દૂર કરવા માટે વિવિધ ઉકેલો પર કામ કરવામાં આવી રહ્યું છે. સરકાર સ્થાનિક વહીવટી સંસ્થાઓને મજબૂત બનાવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે અને તેમના વિકાસ માટે પૂરતું ભંડોળ પણ પૂરું પાડી રહી છે.
મિત્રો,
આજે, દરેક આદિવાસી સમુદાયનો વિકાસ દેશની પ્રાથમિકતા છે. પહેલી વાર, આદિવાસી વિસ્તારોના વિકાસ માટે ધરતી આબા જનજાતિ ગ્રામ ઉત્કર્ષ અભિયાન ચલાવવામાં આવી રહ્યું છે. આ અંતર્ગત, મણિપુરના 500 થી વધુ ગામોમાં વિકાસ કાર્ય કરવામાં આવી રહ્યું છે. આદિવાસી વિસ્તારોમાં એકલવ્ય મોડેલ રહેણાંક શાળાઓની સંખ્યા પણ વધારવામાં આવી રહી છે. અહીં મણિપુરમાં પણ 18 એકલવ્ય મોડેલ રહેણાંક શાળાઓ બનાવવામાં આવી રહી છે. શાળાઓ અને કોલેજોના આધુનિકીકરણ સાથે, અહીંના પહાડી જિલ્લાઓમાં શૈક્ષણિક સુવિધાઓમાં ઘણો વધારો થવાનો છે.
મિત્રો,
મણિપુરની સંસ્કૃતિ નારી શક્તિને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે. અને અમારી સરકાર નારી શક્તિને સશક્ત બનાવવામાં પણ રોકાયેલી છે. સરકાર કામ કરતી મહિલા છાત્રાલયો પણ બનાવી રહી છે જેથી મણિપુરની દીકરીઓને મદદ મળી શકે.
મિત્રો,
અમે મણિપુરને શાંતિ, સમૃદ્ધિ અને પ્રગતિનું પ્રતીક બનાવવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે કામ કરી રહ્યા છીએ. હું તમને ખાતરી આપું છું કે મણિપુરના વિકાસ માટે, વિસ્થાપિત લોકોને શક્ય તેટલી વહેલી તકે યોગ્ય જગ્યાએ વસાવવા માટે, શાંતિ સ્થાપિત કરવા માટે, ભારત સરકાર મણિપુર સરકારને સમર્થન આપવાનું ચાલુ રાખશે. હું ફરી એકવાર આપ સૌને વિકાસ પ્રોજેક્ટ્સ માટે અભિનંદન આપું છું, અને આપેલા પ્રેમ અને આદર માટે, હું મણિપુરના લોકોનો હૃદયપૂર્વક આભાર માનું છું. મારી સાથે કહો-
ભારત માતા કી જય,
ભારત માતા કી જય,
ભારત માતા કી જય,
ખૂબ ખૂબ આભાર.
SM/IJ/GP/JD
Manipur is a vital pillar of India's progress. Addressing a programme during the launch of development initiatives in Churachandpur. https://t.co/1JENvDXOoE
— Narendra Modi (@narendramodi) September 13, 2025
Rail connectivity is expanding in Manipur. pic.twitter.com/hvc3N9wrUR
— PMO India (@PMOIndia) September 13, 2025
Advancing development initiatives in Manipur. pic.twitter.com/1vzj5FDphO
— PMO India (@PMOIndia) September 13, 2025
A new dawn of hope and trust is rising in Manipur. pic.twitter.com/EZgZfdLFZr
— PMO India (@PMOIndia) September 13, 2025
We are working with the goal of making Manipur a symbol of peace, prosperity and progress. pic.twitter.com/wAtX8vdEFa
— PMO India (@PMOIndia) September 13, 2025
मणिपुर के चूड़ाचांदपुर में भारी संख्या में मुझे आशीर्वाद देने आए परिवारजनों के असीम उत्साह और स्नेह ने एक नई ऊर्जा से भर दिया। pic.twitter.com/aN7A6qdJlX
— Narendra Modi (@narendramodi) September 13, 2025
पिछले 11 वर्षों से मणिपुर की कनेक्टिविटी को बढ़ाने के हमारे प्रयासों से ना सिर्फ यहां के लोगों का जीवन आसान हुआ है, बल्कि नौजवानों के लिए रोजगार के भी अनेक नए अवसर बने हैं। pic.twitter.com/CwKQ8jibXc
— Narendra Modi (@narendramodi) September 13, 2025
पक्के घर से लेकर नल से जल तक, देशभर में जनकल्याण की हमारी योजनाओं से चूड़ाचांदपुर सहित मणिपुर के भी हजारों परिवारों को बहुत लाभ हुआ है। pic.twitter.com/Coegt7Enqo
— Narendra Modi (@narendramodi) September 13, 2025
मणिपुर के पहाड़ी क्षेत्र हों या ट्राइबल एरियाज, राज्य के हर हिस्से तक स्वास्थ्य सुविधाएं पहुंचाने में हमने कोई कोर-कसर नहीं छोड़ी है। pic.twitter.com/4eq7CjwSaV
— Narendra Modi (@narendramodi) September 13, 2025
हमारी सरकार के निरंतर प्रयासों से मणिपुर में उम्मीद और विश्वास की नई सुबह दस्तक दे रही है। राज्य में शांति, प्रगति और समृद्धि के लिए मेरा यहां के युवा साथियों से एक विशेष आग्रह… pic.twitter.com/IMeGhjVZp2
— Narendra Modi (@narendramodi) September 13, 2025