પીએમઇન્ડિયા

સ્લોવાક પ્રજાસત્તાકના પ્રધાનમંત્રી મહામહિમ રોબર્ટ ફિકોના આમંત્રણ પર, ભારતના પ્રધાનમંત્રી મહામહિમ શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ 15 જૂન 2026ના રોજ સ્લોવાક પ્રજાસત્તાકની સત્તાવાર મુલાકાત લીધી હતી.

વર્ષ 1993માં સ્લોવાકિયાની સ્વતંત્રતા પછી કોઈ ભારતીય પ્રધાનમંત્રીની આ પ્રથમ મુલાકાત છે, જે એક ઐતિહાસિક સીમાચિહ્નરૂપ છે અને બંને રાષ્ટ્રો વચ્ચેની સ્થાયી મિત્રતામાં એક નવો માર્ગ દર્શાવે છે. વર્ષ 1993માં રાજદ્વારી સંબંધોની સ્થાપના થઈ ત્યારથી, ભારત અને સ્લોવાકિયાએ પરસ્પર વિશ્વાસ, સમાનતા અને આદરના આધારે પરંપરાગત મિત્રતા અને બહુપક્ષીય સહયોગનો વિકાસ કર્યો છે.

આ મુલાકાતના ઐતિહાસિક સ્વરૂપ અને દ્વિપક્ષીય સહયોગને વધુ ગાઢ બનાવવાની તેમની સહિયારી પ્રતિબદ્ધતાના આધારે, ભારત પ્રજાસત્તાકના પ્રધાનમંત્રી અને સ્લોવાક પ્રજાસત્તાકના પ્રધાનમંત્રીએ બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોને વ્યાપક ભાગીદારીના સ્તર પર લાવવા માટે સહમતિ વ્યક્ત કરી હતી. આ વ્યાપક ભાગીદારીનો ઉદ્દેશ્ય દ્વિપક્ષીય સંબંધોને એક નવા સ્તરે લઈ જવાનો, હાલની સહયોગ પદ્ધતિઓને મજબૂત કરવાનો અને દ્વિપક્ષીય તેમજ બહુપક્ષીય એમ બંને સ્તરે સહયોગને વધુ ગાઢ બનાવવા માટેના નવા માર્ગો શોધવાનો છે.

ઇન્ડો-પેસિફિક (હિંદ-પ્રશાંત) ક્ષેત્રના વધતા જતા ભૌગોલિક-રાજકીય, આર્થિક અને તકનીકી મહત્વને સ્વીકારતા, બંને નેતાઓએ પરસ્પર ફાયદાકારક સહયોગ, પ્રાદેશિક જોડાણ, મુક્ત આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર, નેવિગેશનની સ્વતંત્રતા, વિવાદોના શાંતિપૂર્ણ ઉકેલ અને નિયમો આધારિત આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવસ્થાના સમર્થનમાં ભારત અને સ્લોવાકિયા વચ્ચે વધુ મજબૂત ભાગીદારીના મૂલ્યને સ્વીકાર્યું હતું.

બંને નેતાઓએ નિયમિત ઉચ્ચ સ્તરીય આદાનપ્રદાન અને સતત રાજકીય સંવાદના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો અને તમામ સ્તરે પ્રતિનિધિમંડળોના આદાનપ્રદાનને વધારવા સંમતિ દર્શાવી હતી. બંને પક્ષોએ વધુ પરસ્પર સમજણને પ્રોત્સાહન આપવા તેમજ કાયદાકીય અનુભવો અને શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓના આદાનપ્રદાનના હેતુથી સંસદીય આદાનપ્રદાન, સંપર્કો અને સહયોગને વધારવા માટે પણ સંમતિ વ્યક્ત કરી હતી.

નેતાઓએ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર કેન્દ્ર સ્થાને હોય તેવી બહુપક્ષીયતા અને નિયમો આધારિત આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવસ્થા પ્રત્યેની તેમની પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો, જ્યારે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર, ખાસ કરીને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદ સહિતની બહુપક્ષીય સંસ્થાઓમાં વ્યાપક સુધારાઓને સમર્થન આપ્યું હતું, જેથી તેઓ વધુ પ્રતિનિધિત્વ ધરાવતી, સમાવેશી, અસરકારક અને સમકાલીન ભૌગોલિક-રાજકીય વાસ્તવિકતાઓનું પ્રતિબિંબિત થાય. નેતાઓએ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદને કાયમી અને બિન-કાયમી બંને શ્રેણીઓમાં વિસ્તૃત કરવાની તાત્કાલિક જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો. આ સંદર્ભમાં, ભારતે સુધારેલા અને વિસ્તૃત સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદમાં ભારતની કાયમી સભ્યપદ માટે સ્લોવાકિયાના સતત સમર્થનની પ્રશંસા કરી. બંને નેતાઓ આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનોમાં તેમની સંબંધિત ઉમેદવારીઓ પર પરામર્શ અને સંકલન ચાલુ રાખવા અને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સહિત વૈશ્વિક મંચો પર વિચારોનું આદાન-પ્રદાન અને નજીકથી સહયોગ કરવા સંમત થયા. બંને નેતાઓએ વૈશ્વિક અપ્રસાર સ્થાપત્યને જાળવી રાખવાના મહત્વ પર પણ ચર્ચા કરી. સ્લોવાકિયાએ પરમાણુ સપ્લાયર્સ ગ્રુપમાં ભારતના સભ્યપદ માટે તેના રચનાત્મક અભિગમને પુનઃપુષ્ટિ કરી હતી.

નેતાઓએ સ્લાવકોવ 3, વિસેગ્રાડ 4 અને 3 સીઝ ઇનિશિયેટિવ જેવા પ્રાદેશિક જૂથો સાથે સહયોગના વિકાસને સમર્થન આપવા માટે સંમતિ વ્યક્ત કરી હતી, જેમાં પરસ્પર જોડાયેલા અને પરસ્પર ફાયદાકારક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સનો સમાવેશ થાય છે જે જોડાણ, ટકાઉ આર્થિક વૃદ્ધિ અને પ્રાદેશિક એકીકરણને પ્રોત્સાહન આપે છે. બંને પક્ષોએ દરિયાઈ કાયદા પરના સંયુક્ત રાષ્ટ્રના સંમેલન (યુનાઇટેડ નેશન્સ કન્વેન્શન ઓન ધ લો ઓફ ધ સી) સહિત આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા, સાર્વભૌમત્વ અને પ્રાદેશિક અખંડિતતા પ્રત્યેના આદરના આધારે મુક્ત, ખુલ્લા, શાંતિપૂર્ણ અને સમૃદ્ધ ઇન્ડો-પેસિફિક પ્રદેશ પ્રત્યેની તેમની પ્રતિબદ્ધતાનો પુનઃ પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો.

નેતાઓએ દ્વિપક્ષીય ભાગીદારીના મુખ્ય સ્તંભોમાંના એક તરીકે સંરક્ષણ અને સુરક્ષા સહયોગને મજબૂત કરવાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો. તેઓ સંરક્ષણ ટેકનોલોજી, ક્ષમતા નિર્માણ, સંશોધન અને વિકાસ અને સંરક્ષણ ઔદ્યોગિક સહયોગ સહિતના ક્ષેત્રોમાં ઉન્નત સહયોગની તકો શોધવા માટે તેમના સંબંધિત સંરક્ષણ સત્તાધિકારીઓ વચ્ચે નિયમિત પરામર્શ અને આદાનપ્રદાનને પ્રોત્સાહિત કરવા સંમત થયા હતા. આ સંદર્ભમાં, નેતાઓએ બંને પક્ષો વચ્ચે સંરક્ષણ સહયોગ પરના આશય પત્ર પર હસ્તાક્ષરને આવકાર્યા હતા, જે સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં પરસ્પર ફાયદાકારક ભાગીદારીને પ્રોત્સાહન આપશે.

નેતાઓએ આપત્તિના જોખમમાં ઘટાડો અને સ્થિતિસ્થાપકતાના નિર્માણમાં સહયોગ મજબૂત કરવાના વધતા મહત્વને સ્વીકાર્યું હતું અને સ્થિતિસ્થાપક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ક્ષમતા નિર્માણ, જ્ઞાનની વહેંચણી અને સંસ્થાકીય સહયોગના ક્ષેત્રોમાં સહકાર વધારવા સંમતિ વ્યક્ત કરી હતી.

નેતાઓએ કટોકટીના માહિતી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના રક્ષણમાં અને સાયબર ક્રાઇમને રોકવા તેમજ તેનો સામનો કરવા માટે સહયોગ મજબૂત કરવા માટે સંમતિ વ્યક્ત કરી હતી, જ્યારે એક મુક્ત, સુરક્ષિત, સુલભ, સ્થિર, ઇન્ટરઓપરેબલ, સ્થિતિસ્થાપક અને શાંતિપૂર્ણ ડિજિટલ સ્પેસને પ્રોત્સાહન આપ્યું હતું. નેતાઓએ ક્રિપ્ટોગ્રાફી સામે ઉભરતા ક્વોન્ટમ જોખમો સામે ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી પ્રણાલીઓનું રક્ષણ કરવા માટે એકબીજાને ટેકો આપવાની તેમની પ્રતિબદ્ધતા પણ વ્યક્ત કરી હતી, જેમાં પોસ્ટ-ક્વોન્ટમ સુરક્ષા સંક્રમણો માટેની તૈયારીઓનો સમાવેશ થાય છે. આ સંદર્ભમાં, તેઓએ નોંધ્યું હતું કે કટોકટીના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોટેક્શન (ક્રિટિકલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોટેક્શન) અને પોસ્ટ-ક્વોન્ટમ ક્રિપ્ટોગ્રાફીના ક્ષેત્રમાં હસ્તાક્ષર કરાયેલા સહયોગના સમજૂતી જ્ઞાપન દ્વારા આવા સહયોગને વધુ સુવિધા મળશે.

બંને નેતાઓએ સરહદ પારના આતંકવાદ સહિત તમામ સ્વરૂપો અને અભિવ્યક્તિઓમાં આતંકવાદની સ્પષ્ટ શબ્દોમાં નિંદા કરી હતી અને 22 એપ્રિલ 2025ના રોજ જમ્મુ અને કાશ્મીરના પહેલગામમાં થયેલા ઘૃણાસ્પદ આતંકવાદી હુમલાની સખત નિંદા કરી હતી. તેઓ આતંકવાદ વિરોધી સંયુક્ત કાર્યકારી જૂથ (જોઇન્ટ વર્કિંગ ગ્રુપ ઓન કાઉન્ટર-ટેરરિઝમ) ની સ્થાપના કરવા માટે સંમત થયા હતા. તેમણે આતંકવાદ સામે વ્યાપક અને સતત રીતે લડવા માટે સંયુક્ત આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રયાસો કરવા આહવાન કર્યું હતું. નેતાઓએ સંયુક્ત રાષ્ટ્રના માળખા સહિત આતંકવાદ સામે લડવામાં દ્વિપક્ષીય અને બહુપક્ષીય સહયોગ મજબૂત કરવા માટેની તેમની પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો અને આતંકવાદીઓ અને આતંકવાદી સંગઠનો, જેમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદ 1267 પ્રતિબંધ સમિતિ દ્વારા નિયુક્ત કરાયેલા સંગઠનો તેમજ તેમના સહયોગીઓ, પ્રોક્સીઓ, પ્રાયોજકો, નાણાં પૂરા પાડનારાઓ અને સમર્થકોનો સમાવેશ થાય છે, તેમની સામે કડક અને નિર્ણાયક કાર્યવાહી કરવા હાકલ કરી હતી. તેમણે આતંકવાદી કૃત્યોના ગુનેગારો, આયોજકો અને પ્રાયોજકોને જવાબદાર ઠેરવવાના મહત્વ પર વધુ ભાર મૂક્યો હતો અને સંયુક્ત રાષ્ટ્રના માળખામાં આંતરરાષ્ટ્રીય આતંકવાદ પરના વ્યાપક કન્વેન્શન (કોમ્પ્રેહેન્સિવ કન્વેન્શન ઓન ઇન્ટરનેશનલ ટેરરિઝમ) ને વહેલી તકે અંતિમ સ્વરૂપ આપવા અને અપનાવવા તરફ નજીકથી કામ કરવા સંમતિ વ્યક્ત કરી હતી.

જાન્યુઆરી 2026 માં ભારત-યુરોપીયન સંઘ મુક્ત વેપાર કરાર (ઇન્ડિયા-ઇયુ એફટીએ) પર વાટાઘાટોની પૂર્ણાહુતિ અને નવા સંયુક્ત ભારત-યુરોપીયન સંઘ વ્યાપક વ્યૂહાત્મક એજન્ડાને આવકારતા, બંને નેતાઓએ નોંધ્યું હતું કે મુક્ત વેપાર કરાર વેપાર અને રોકાણ માટે નવી તકો ખોલશે અને કટોકટીની મૂલ્ય સાંકળો (ક્રિટિકલ વેલ્યુ ચેઈન્સ) ને વૈવિધ્યસભર બનાવીને તેમજ નવા બજારો ખોલીને વેપાર અને રોકાણ સહયોગની સંપૂર્ણ ક્ષમતાને સાકાર કરવા માટે તેના વહેલા હસ્તાક્ષર અને સમયસર અમલીકરણ માટે હાકલ કરી હતી.

નેતાઓએ બંને દેશો વચ્ચે આર્થિક સહયોગના ઉચ્ચ સંભવિત ક્ષેત્રોને ઓળખવામાં અને પ્રોત્સાહન આપવામાં ભારત-સ્લોવાકિયા સંયુક્ત આર્થિક સમિતિની ભૂમિકાને વધુ મજબૂત કરવા માટે સંમતિ વ્યક્ત કરી હતી. તેઓ ઓટોમોટિવ, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને અન્ય અદ્યતન ઉત્પાદન (એડવાન્સ્ડ મેન્યુફેક્ચરિંગ) ઉદ્યોગો જેવા ક્ષેત્રોમાં દ્વિપક્ષીય વેપાર અને દ્વિ-માર્ગીય રોકાણને નોંધપાત્ર રીતે વધારવા માટેના માર્ગો શોધવા માટે પણ પ્રતિબદ્ધ છે, જેમાં સ્લોવાકિયાના સુવિકસિત ઔદ્યોગિક ઇકોસિસ્ટમ અને ભારતના સ્કેલ, ઇનોવેશન ઇકોસિસ્ટમ તેમજ તકનીકી ક્ષમતાઓનો લાભ ઉઠાવવામાં આવશે, જેમાં ઉચ્ચ મૂલ્યવર્ધિત સહયોગ પર વિશેષ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવશે.

બંને પક્ષો નેટ-ઝીરો ઉત્સર્જન હાંસલ કરવા માટે દ્વિપક્ષીય સહયોગ મજબૂત કરવા સંમત થયા હતા, જેમાં હરિત ઊર્જા સંક્રમણ (ગ્રીન એનર્જી ટ્રાન્ઝિશન) માટે ટેકનોલોજીના આદાનપ્રદાન અને સ્વચ્છ, વિશ્વસનીય અને સ્થિતિસ્થાપક ઊર્જા પ્રણાલીઓને પ્રોત્સાહન આપવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવશે.

નેતાઓએ પરમાણુ ઊર્જા અને જીઓથર્મલ પાવર સહિત ઊર્જા સ્ત્રોતોના વૈવિધ્યકરણ દ્વારા ઊર્જા સુરક્ષા, ટકાઉપણું અને સ્થિતિસ્થાપકતાને પ્રોત્સાહન આપવાના હેતુથી ઊર્જા ક્ષેત્રે સહયોગ વધારવા માટે સંમતિ વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે પરસ્પર હિતના ક્ષેત્રોમાં સંયુક્ત સંશોધન, કુશળતાના આદાનપ્રદાન અને ક્ષમતા-નિર્માણની પહલો દ્વારા સહયોગને ગાઢ બનાવવાનો તેમનો ઈરાદો વ્યક્ત કર્યો હતો.

નેતાઓએ હવામાનશાસ્ત્ર અને જળવિજ્ઞાન (મીટીઓરોલોજી અને હાઇડ્રોલોજી) ના ક્ષેત્રોમાં સહયોગ મજબૂત કરવા માટે સંમતિ વ્યક્ત કરી હતી, જેમાં જળ સંસાધનોના કાર્યક્ષમ અને ટકાઉ સંચાલન અને ડેમની સુરક્ષામાં કુશળતા અને શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓની વહેંચણીનો સમાવેશ થાય છે. તેમણે સ્ત્રોત ટકાઉપણું, ગ્રામીણ પીવાના પાણીની ગુણવત્તાની દેખરેખ, પાણી શુદ્ધિકરણ ટેકનોલોજી, ક્ષમતા નિર્માણ અને સામુદાયિક ભાગીદારી જેવા ક્ષેત્રોમાં સહયોગને પ્રોત્સાહન આપવાનો તેમનો ઈરાદો વધુમાં વ્યક્ત કર્યો હતો, અને જળ સુરક્ષા વધારવા અને સુરક્ષિત પીવાના પાણીની ટકાઉ સુલભતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે આબોહવા-સ્થિતિસ્થાપક ગ્રામીણ પીવાના પાણીના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકસાવવાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો.

જોડાણ (કનેક્ટિવિટી) ને ભાગીદારીના વ્યૂહાત્મક સ્તંભ તરીકે સ્વીકારતા, બંને પક્ષોએ સ્પર્ધાત્મકતા વધારવા અને રોજગારીની નવી તકો ઊભી કરવાના હેતુથી ઓટોમોટિવ અને રેલવે ક્ષેત્રોમાં સંયુક્ત સાહસો, ટેકનોલોજી ટ્રાન્સફર, ઇનોવેશન અને કૌશલ્ય વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે વેપાર, રોકાણ અને જોડાણને વેગ આપવા માટે મધ્ય યુરોપીયન પરિવહન હબ (ટ્રાન્સપોર્ટ હબ) તરીકે સ્લોવાકિયાની સ્થિતિ અને ભારતના મોટા પાયાના ઉત્પાદનની ક્ષમતાઓની સંભાવનાઓ પર વધુમાં નોંધ લીધી હતી. તેમણે વધતા જતા આર્થિક, વ્યાપારી અને લોકો-થી-લોકો વચ્ચેના આદાનપ્રદાનને સરળ બનાવવા માટે ભારત અને સ્લોવાકિયા વચ્ચે સીધા હવાઈ જોડાણની શક્યતાઓ શોધવા માટે પણ પ્રોત્સાહિત કર્યા હતા.

બંને નેતાઓએ દિલ્હીમાં યોજાયેલી આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ ઇમ્પેક્ટ સમિટ 2026 ના સફળ પરિણામોની પ્રશંસા કરી હતી, જેમાં સ્લોવાક પ્રજાસત્તાકના રાષ્ટ્રપતિ મહામહિમ શ્રી પીટર પેલેગ્રિનીએ ભાગ લીધો હતો. બંને પક્ષોએ ડિજિટલ ટેકનોલોજી પરના સમજૂતી જ્ઞાપન પર હસ્તાક્ષરને આવકાર્યા હતા, જે ડિજિટલ ક્ષેત્રમાં સહયોગને ગાઢ બનાવવા માટે એક સુવ્યવસ્થિત માળખું પૂરું પાડશે. તેઓ ઇનોવેશન-પ્રેરિત વિકાસ અને પરસ્પર ફાયદાકારક ભાગીદારીને પ્રોત્સાહન આપવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ, સેમિકન્ડક્ટર્સ, સ્ટાર્ટ-અપ્સ, ઇનોવેશન ઇકોસિસ્ટમ્સ, સંશોધન સંસ્થાઓ અને ટેકનોલોજી કંપનીઓ જેવા ઉભરતા ક્ષેત્રોમાં સહયોગને વધુ મજબૂત કરવા માટે સંમત થયા હતા. બંને પક્ષોએ 5G યુઝ કેસ, 6G સ્ટાન્ડર્ડાઇઝેશન, ઇન્ટરનેટ ઓફ થિંગ્સ (IoT) અને મશીન-ટુ-મશીન (M2M) એપ્લિકેશન્સ સહિતની નવી અને ઉભરતી ટેકનોલોજીમાં સહયોગની તકો શોધવા માટે પણ સંમતિ વ્યક્ત કરી હતી.

બંને નેતાઓએ સેટેલાઇટ ટેકનોલોજી અને તેની એપ્લિકેશન્સના ક્ષેત્રમાં તેમના સંબંધિત અંતરિક્ષ ઇકોસિસ્ટમ્સ વચ્ચે સહયોગ મજબૂત કરવાની તકો શોધવા માટે સંમતિ વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે ઇનોવેશન અને અદ્યતન અંતરિક્ષ ટેકનોલોજીના વિકાસને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે વૈજ્ઞાનિક અને સંશોધન સંસ્થાઓ તેમજ ઉદ્યોગના હિતધારકો વચ્ચે આદાનપ્રદાનને પ્રોત્સાહન આપવાના મહત્વ પર પણ ભાર મૂક્યો હતો.

નેતાઓએ ફાર્માસ્યુટિકલ સંશોધન અને વિકાસ, ડિજિટલ હેલ્થ સોલ્યુશન્સ અને આરોગ્ય માટે માનવ સંસાધનોના સુદ્રઢીકરણ પર વિશેષ ભાર મૂકીને આરોગ્ય સંભાળના ક્ષેત્રમાં નિયમિત સંવાદ જાળવી રાખવા અને સહયોગને ગાઢ બનાવવાની જરૂરિયાત પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. બંને પક્ષોએ જાહેર આરોગ્ય પ્રબંધનમાં શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓ વહેંચવા અને પોતપોતાની રાષ્ટ્રીય પ્રાકૃતિક પ્રાથમિકતાઓને અનુરૂપ વધુ સ્થિતિસ્થાપક, કાર્યક્ષમ અને દર્દી-કેન્દ્રિત આરોગ્ય સંભાળ પ્રણાલીઓના નિર્માણ માટે ડિજિટલ ટેકનોલોજીનો લાભ ઉઠાવવાના મહત્વ પર પણ ભાર મૂક્યો હતો.

બંને નેતાઓએ ઊંડા શૈક્ષણિક અને વૈજ્ઞાનિક આદાનપ્રદાનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સ્ટેમ (STEM) અને માનવતા (હ્યુમેનિટીઝ) વિષયો પર વિશેષ ભાર મૂકીને વિદ્યાર્થીઓ, શિક્ષણવિદો અને સંશોધકોની ઉન્નત ગતિશીલતાને પ્રોત્સાહિત કરવા સંમતિ વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે બંને દેશોની ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓ વચ્ચેની હાલની વ્યવસ્થાઓ અને સહયોગની નોંધ લીધી હતી અને તેમના વધુ વિસ્તરણ અને વૈવિધ્યકરણને પ્રોત્સાહિત કર્યું હતું. બંને પક્ષોએ ઉચ્ચ શિક્ષણ અને સંશોધનના ક્ષેત્રમાં સંબંધિત શિક્ષણ મંત્રાલયો વચ્ચે સમજૂતી કરારની પૂર્ણાહુતિને પણ આવકારી હતી, જે શૈક્ષણિક જોડાણોને મજબૂત કરવા અને લાંબા ગાળાની સંસ્થાકીય ભાગીદારીને પ્રોત્સાહન આપવા માટે એક સુવ્યવસ્થિત માળખું પૂરું પાડશે.

નેતાઓએ ભારત અને સ્લોવાકિયાના લોકો વચ્ચે પરસ્પર સમજણને ગાઢ બનાવવા અને મિત્રતાના બંધનોને મજબૂત કરવાના હેતુથી સાંસ્કૃતિક આદાનપ્રદાન, પ્રવાસન અને લોકો-થી-લોકો વચ્ચેના સંપર્કોને વધુ પ્રોત્સાહન આપવા માટે સંમતિ વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે કલાકારો અને સાંસ્કૃતિક ટુકડીઓના નિયમિત આદાનપ્રદાન, પ્રદર્શનોના આયોજન અને ઉત્સવોમાં ભાગીદારી દ્વારા સાંસ્કૃતિક સહયોગના વિસ્તરણના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો, તેમજ બંને દિશાઓમાં પ્રવાસનના પ્રવાહને વધુ પ્રોત્સાહિત કર્યો હતો. નેતાઓએ દ્રશ્ય-શ્રાવ્ય (ઑડિયો-વિઝ્યુઅલ) નિર્માણ પરના સમજૂતી કરાર પર હસ્તાક્ષરને પણ આવકાર્યા હતા, જે ફિલ્મ અને મીડિયા પ્રોડક્શનમાં સહયોગ માટે એક સુવ્યવસ્થિત માળખું પૂરું પાડશે અને બંને દેશો વચ્ચે સાંસ્કૃતિક જોડાણને વધુ વધારશે.

નેતાઓએ કુશળ વ્યાવસાયિકોની વ્યવસ્થિત, સુરક્ષિત અને કાયદેસરની ગતિશીલતા માટે સમર્થન વ્યક્ત કર્યું હતું. તેમણે જાન્યુઆરી 2026માં ભારત અને યુરોપીયન સંઘ વચ્ચે સંમત થયેલા ગતિશીલતા પરના સહયોગના વ્યાપક માળખા (કોમ્પ્રેહેન્સિવ ફ્રેમવર્ક ઓફ કોઓપરેશન ઓન મોબિલિટી) ની નોંધ લીધી હતી. તેમણે ગતિશીલતાને સરળ બનાવવા અને ભારત તેમજ સ્લોવાકિયાના સંબંધિત સત્તાધિકારીઓ વચ્ચે માહિતીના આદાનપ્રદાનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે શ્રમ સ્થળાંતરના ક્ષેત્રમાં સહયોગ માટેના સમજૂતી કરાર પર હસ્તાક્ષરને આવકાર્યા હતા. બંને પક્ષો સામાજિક સુરક્ષા કરાર (સોશિયલ સિક્યુરિટી એગ્રીમેન્ટ) ના વહેલા નિષ્કર્ષ તરફ કામ કરવા માટે પણ સંમત થયા હતા, જે ભારત અને સ્લોવાકિયા વચ્ચે ગતિશીલતામાં રોકાયેલા વ્યાવસાયિકોના કલ્યાણ અને સામાજિક સુરક્ષાના રક્ષણમાં યોગદાન આપશે.

નેતાઓએ નોંધ્યું હતું કે કોન્સ્યુલર બાબતો પરનો સહયોગ બંને દેશો માટે સતત રસનો વિષય રહ્યો છે, જે લોકોની વધતી જતી અવરજવર અને વિસ્તરતા લોકો-થી-લોકો વચ્ચેના સંબંધોને ધ્યાનમાં લેતા મહત્વપૂર્ણ છે. આ સંદર્ભમાં, તેઓ કોન્સ્યુલર બાબતો પર સહયોગ સુવિધા માટે તેમના સંબંધિત કોન્સ્યુલર સત્તાધિકારીઓ વચ્ચે નિયમિત કોન્સ્યુલર સંવાદ માટે એક પદ્ધતિ સ્થાપિત કરવા સંમત થયા હતા.

નેતાઓએ યોગ્ય કાર્યકારી સ્તરે વ્યાપક ભાગીદારીના અમલીકરણની નિયમિત સમીક્ષા કરવા માટે સંમતિ વ્યક્ત કરી હતી.

બંને નેતાઓએ સંમતિ વ્યક્ત કરી હતી કે વર્તમાન મુલાકાત આ ભારત-સ્લોવાકિયા સંબંધોને પરિવર્તિત કરવામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું દર્શાવે છે અને દ્વિપક્ષીય સંબંધોને જોડાણના એક નવા તબક્કામાં આગળ લઈ જવા માટે પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી હતી.

પ્રધાનમંત્રીઓએ કરવામાં આવેલી જાહેરાતો અને હસ્તાક્ષર કરાયેલા સમજૂતી કરારોને આવકાર્યા હતા, જે વિદેશ મંત્રાલયની વેબસાઇટ પર ઉપલબ્ધ છે.

પ્રધાનમંત્રી મોદીએ પ્રધાનમંત્રી ફિકો અને સ્લોવાકિયાના લોકોનો તેમને અને તેમના પ્રતિનિધિમંડળને આપવામાં આવેલા ઉષ્માભર્યા આતિથ્ય સત્કાર બદલ આભાર માન્યો હતો. બંને નેતાઓએ ઉચ્ચ સ્તરીય આદાનપ્રદાનની ગતિ જાળવી રાખવા માટે સંમતિ વ્યક્ત કરી હતી.

SM/BS/JD