ભારત માતા કી જય.
ભારત માતા કી જય.
ભારત માતા કી જય.
મણિપુરના રાજ્યપાલ શ્રીમાન અજય ભલ્લાજી, રાજ્ય વહીવટના અન્ય અધિકારીઓ અને મણિપુરના મારા પ્રિય ભાઈઓ અને બહેનો! નમસ્કાર!
આજે, મણિપુરના વિકાસ માટે હજારો કરોડ રૂપિયાના પ્રોજેક્ટ્સનો શિલાન્યાસ અને ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું છે. આ પ્રોજેક્ટ્સ તમારા બધાના જીવનની સરળતામાં વધારો કરશે, અહીં માળખાગત સુવિધાને મજબૂત બનાવશે, અને મણિપુરના યુવાનો માટે, અહીંના દીકરા-દીકરીઓ માટે રોજગારની નવી તકો પણ ઉભી કરશે.
મિત્રો,
આજે શરૂ થયેલા કાર્યોમાં, બે પ્રોજેક્ટ્સ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. ‘મણિપુર શહેરી રસ્તા પ્રોજેક્ટ‘, જેનો ખર્ચ 3 હજાર 600 કરોડ રૂપિયાથી વધુ છે, અને મણિપુર ઇન્ફોટેક ડેવલપમેન્ટ પ્રોજેક્ટ, જેનો ખર્ચ 500 કરોડ રૂપિયાથી વધુ છે. આ પ્રોજેક્ટ્સ ઇમ્ફાલમાં રોડ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને મજબૂત બનાવશે, અને મણિપુરના ઉજ્જવળ ભવિષ્યને નવી ઉર્જાથી ભરી દેશે. આ બધી વિકાસ યોજનાઓ માટે હું મણિપુરના લોકોને અભિનંદન આપું છું, અને મારી શુભકામનાઓ પાઠવું છું.
મિત્રો,
આઝાદી પછી, દેશના પશ્ચિમ અને દક્ષિણ ભાગોના મોટા શહેરોનો વિકાસ થયો, ત્યાં સપનાઓ પોષાયા, યુવાનોને નવી તકો મળી. હવે આ 21મી સદીનો સમય છે, પૂર્વનો, ઉત્તર પૂર્વનો. તેથી, ભારત સરકારે મણિપુરના વિકાસને સતત પ્રાથમિકતા આપી છે. આના પરિણામે, મણિપુરનો વિકાસ દર સતત વધી રહ્યો છે. 2014 પહેલા, મણિપુરનો વિકાસ દર એક ટકાથી પણ ઓછો હતો, એક ટકા પણ નહીં. હવે મણિપુર પહેલા કરતા અનેક ગણી ઝડપથી પ્રગતિ કરી રહ્યું છે. મણિપુરમાં ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર નિર્માણનો એક નવો તબક્કો શરૂ થયો છે. મને સંતોષ છે કે મણિપુરમાં રસ્તાઓ અને રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગોના નિર્માણની ગતિ પણ ઘણી ગણી વધી છે. અહીંના દરેક ગામ સુધી પહોંચવા માટે ઝડપી ગતિએ કામ પણ થઈ રહ્યું છે.
મિત્રો,
આપણું ઈમ્ફાલ શક્યતાઓનું શહેર છે. હું ઇમ્ફાલ શહેરને વિકસિત ભારતના તે શહેરોમાંનું એક તરીકે પણ જોઉં છું, જે આપણા યુવાનોના સપનાઓને પૂર્ણ કરશે અને દેશના વિકાસને વેગ આપશે. આ વિચાર સાથે, સ્માર્ટ સિટી મિશન હેઠળ અહીં ઘણા પ્રોજેક્ટ્સ પૂર્ણ થયા છે. સેંકડો કરોડ રૂપિયાના અન્ય ઘણા પ્રોજેક્ટ્સ પર ઝડપથી કામ થઈ રહ્યું છે.
મિત્રો,
ઇમ્ફાલ હોય કે મણિપુરના અન્ય વિસ્તારો, અહીં સ્ટાર્ટ-અપ્સ અને ટેકનોલોજી આધારિત ઉદ્યોગો માટે નવી તકો ઉભી થઈ રહી છે. આઇટી સ્પેશિયલ ઇકોનોમિક ઝોન આ શક્યતાઓને મજબૂત બનાવશે. આ ઝોનની પહેલી ઇમારત પણ પહેલાથી જ બનાવવામાં આવી છે. મણિપુરમાં નવી નાગરિક સચિવાલયની ઇમારત બનાવવાની માંગ ખૂબ જૂની હતી. હવે આ ઇમારત પણ તૈયાર છે, આ નવી ઇમારત ‘નાગરિક દેવો ભવ:‘ ના મંત્રને વધુ મજબૂત બનાવશે.
મિત્રો,
મણિપુરના ઘણા મિત્રો કોલકાતા અને દિલ્હીની મુલાકાત પણ લે છે. બંને શહેરોમાં મણિપુર ભવન બનાવવામાં આવ્યું છે જેથી ત્યાં પણ ઓછા ખર્ચે રહેવાની વ્યવસ્થા હોય. આ ઇમારતો મણિપુરની દીકરીઓને ઘણી મદદ કરશે. અને જ્યારે બાળકો ત્યાં સુરક્ષિત હશે, ત્યારે માતાપિતા પણ ઓછી ચિંતા કરશે.
મિત્રો,
અમારી સરકાર સંપૂર્ણ સંવેદનશીલતા સાથે તમારા જીવનમાં મુશ્કેલીઓ ઘટાડવા માટે તમામ પ્રયાસો કરી રહી છે. હું જાણું છું કે મણિપુરના ઘણા ભાગોમાં પૂર પણ ઘણી મુશ્કેલીઓનું કારણ બને છે. સરકાર આ સમસ્યાને ઘટાડવા માટે ઘણા પ્રોજેક્ટ્સ પર પણ કામ કરી રહી છે.
મિત્રો,
મણિપુર દેશનું તે રાજ્ય છે જ્યાં માતાઓ અને બહેનો અર્થતંત્રમાં મોખરે છે. ઇમા કૈથલની પરંપરા આનો મોટો પુરાવો છે. હું નારી શક્તિને ભારતના વિકાસ, આત્મનિર્ભર ભારતની ધરી માનું છું. અમે અહીં મણિપુરમાં તેની પ્રેરણા જોઈ રહ્યા છીએ, અહીં અમારી સરકાર બન્યા પછી, અમે મહિલાઓ માટે ખાસ હાટ-બજાર, ઇમા બજારો બનાવવાનું શરૂ કર્યું. મને ખુશી છે કે આજે ચાર ઇમા બજારોનું પણ ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું છે. આ ઇમા બજારો મણિપુરની બહેનોને ઘણી મદદ કરશે.
મિત્રો,
દેશના દરેક નાગરિકનું જીવન સરળ બનાવવું એ અમારું લક્ષ્ય છે. મણિપુરે જૂના દિવસો જોયા છે જ્યારે અહીં માલ પહોંચાડવાનું ખૂબ મુશ્કેલ હતું. રોજિંદા વસ્તુઓ સામાન્ય પરિવારોની પહોંચની બહાર હતી. પાછલા વર્ષોમાં, અમારી સરકારે મણિપુરને તે જૂની સમસ્યાઓમાંથી બહાર કાઢ્યું છે. હું તમારા બધા માટે એક ખુશખબર લઈને આવ્યો છું. અમારી સરકાર ઇચ્છે છે કે તમારી બચત વધે, તમારું જીવન સરળ બને. તેથી, હવે સરકારે GST માં ઘણો ઘટાડો કર્યો છે. આનાથી મણિપુરના લોકોને બમણો ફાયદો થશે. આના કારણે, દરરોજ વપરાતી ઘણી વસ્તુઓ, જેમ કે સાબુ-શેમ્પૂ-વાળનું તેલ, કપડાં-જૂતા, બધી સસ્તી થશે. સિમેન્ટ અને ઘર બનાવવાના સામાનના ભાવ પણ ઘટવા જઈ રહ્યા છે. સરકારે હોટલ અને ખાદ્યપદાર્થો પર GST પણ ઘટાડ્યો છે. આનાથી અહીંના ગેસ્ટ હાઉસ માલિકો, ટેક્સી-ઢાબા માલિકોને ઘણો ફાયદો થશે, એટલે કે, તે અહીં પર્યટન વધારવામાં પણ મદદ કરશે.
મિત્રો,
મણિપુરમાં હજારો વર્ષ જૂનો સમૃદ્ધ વારસો છે. અહીંની સંસ્કૃતિના મૂળ મજબૂત અને ઊંડા છે. મણિપુર મા ભારતીના મુગટ પરનો મુગટ રત્ન છે. તેથી, આપણે મણિપુરની વિકાસલક્ષી છબીને સતત મજબૂત બનાવવી પડશે. મણિપુરમાં કોઈપણ પ્રકારની હિંસા દુર્ભાગ્યપૂર્ણ છે. આ હિંસા આપણા પૂર્વજો અને આપણી ભાવિ પેઢીઓ સાથે એક મોટો અન્યાય છે. તેથી, આપણે મણિપુરને શાંતિ અને વિકાસના માર્ગ પર સતત આગળ લઈ જવું પડશે, અને આપણે સાથે મળીને તે કરવું પડશે. આપણે ભારતના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં, ભારતના બચાવમાં મણિપુરના યોગદાનમાંથી પ્રેરણા લેવી પડશે. મણિપુરની ભૂમિ પર ભારતીય રાષ્ટ્રીય સેનાએ પહેલી વાર ભારતીય ધ્વજ ફરકાવ્યો હતો. નેતાજી સુભાષે મણિપુરને ભારતની સ્વતંત્રતાનું પ્રવેશદ્વાર ગણાવ્યું હતું. આ ભૂમિએ ઘણા વીર બલિદાન આપ્યા છે. અમારી સરકાર મણિપુરના આવા દરેક મહાન વ્યક્તિત્વ પાસેથી પ્રેરણા લઈને આગળ વધી રહી છે. અમારી સરકારે વધુ એક મોટું પગલું ભર્યું છે. આંદામાન અને નિકોબાર ટાપુઓમાં, માઉન્ટ હેરિયેટનું નામ બદલીને માઉન્ટ મણિપુર રાખવામાં આવ્યું છે. આ મણિપુરી સ્વતંત્રતા સેનાનીઓને ભારતના 140 કરોડ દેશવાસીઓની શ્રદ્ધાંજલિ છે.
મિત્રો,
આજે પણ, મણિપુરના ઘણા બાળકો દેશના વિવિધ ભાગોમાં ભારત માતાની રક્ષામાં રોકાયેલા છે. તાજેતરમાં, વિશ્વએ ઓપરેશન સિંદૂરમાં ભારતીય સેનાની શક્તિ જોઈ છે. આપણા સૈનિકોએ એવી તબાહી મચાવી હતી કે પાકિસ્તાની સેના મદદ માટે પોકાર કરવા લાગી. ભારતની આ સફળતામાં મણિપુરના ઘણા બહાદુર પુત્રો અને પુત્રીઓની બહાદુરી પણ શામેલ છે. આજે, હું આવા જ એક બહાદુર શહીદ દીપક ચિંગખામની બહાદુરીને સલામ કરું છું. ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન દેશ હંમેશા તેમના બલિદાનને યાદ રાખશે.
મિત્રો,
મને યાદ છે કે જ્યારે હું 2014માં અહીં આવ્યો હતો, ત્યારે મેં એક વાત કહી હતી, મેં કહ્યું હતું કે ભારતીય સંસ્કૃતિ મણિપુરી સંસ્કૃતિ વિના અધૂરી છે, અને ભારતીય રમતો પણ મણિપુરી ખેલાડીઓ વિના અધૂરી છે. મણિપુરનો યુવા એવો યુવા છે જે ત્રિરંગાના ગૌરવ માટે સખત મહેનત કરે છે. આપણે તેમની આ ઓળખને હિંસાના ઘેરા પડછાયા હેઠળ દબાવવા ન દેવી જોઈએ.
મિત્રો,
આજે જ્યારે ભારત વૈશ્વિક રમતગમતનું પાવરહાઉસ બની રહ્યું છે, ત્યારે મણિપુરના યુવાનોની જવાબદારી વધુ મોટી છે. એટલા માટે ભારત સરકારે પ્રથમ રાષ્ટ્રીય રમતગમત યુનિવર્સિટી માટે મણિપુરને પસંદ કર્યું. આજે, ખેલો ઇન્ડિયા યોજના અને ઓલિમ્પિક પોડિયમ યોજનાઓ દ્વારા મણિપુરના ઘણા ખેલાડીઓને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવી રહ્યું છે. મણિપુરના યુવાનો માટે અહીં આધુનિક રમતગમત માળખાનું નિર્માણ પણ કરવામાં આવી રહ્યું છે. પોલોને પ્રોત્સાહન આપવા માટે, અહીં વિશ્વની સૌથી ઊંચી પોલો પ્રતિમા સાથે મારેજિંગ પોલો કોમ્પ્લેક્સની સ્થાપના કરવામાં આવી છે. અહીં ઓલિમ્પિયનોના સન્માન માટે ઓલિમ્પિયન પાર્ક પણ બનાવવામાં આવ્યો છે. થોડા દિવસો પહેલા, સરકારે રાષ્ટ્રીય રમતગમત નીતિ – ખેલો ઇન્ડિયા નીતિની જાહેરાત કરી છે. આનાથી આવનારા સમયમાં મણિપુરના યુવાનોને ઘણો ફાયદો થશે.
મિત્રો,
અમારી સરકાર મણિપુરમાં શાંતિ અને સ્થિરતા લાવવા, અહીંના લોકોના હિતોનું રક્ષણ કરવા અને કેમ્પમાં રહેવા માટે મજબૂર લોકોના જીવનને પાટા પર લાવવા માટે સતત કામ કરી રહી છે. સરકારે વિસ્થાપિત લોકો માટે સાત હજાર નવા ઘરોને મંજૂરી આપી છે. તાજેતરમાં, કેન્દ્ર સરકારે મણિપુર માટે લગભગ ત્રણ હજાર કરોડ રૂપિયાના ખાસ પેકેજની પણ જાહેરાત કરી છે. આમાં, વિસ્થાપિતોને મદદ કરવા માટે 500 કરોડ રૂપિયાથી વધુની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. હિંસાનો ભોગ બનેલા લોકો શક્ય તેટલી વહેલી તકે સામાન્ય જીવનમાં પાછા ફરે તે અમારી સૌથી મોટી પ્રાથમિકતા છે. મણિપુર પોલીસ માટે બનાવવામાં આવેલ નવું મુખ્યાલય પણ તમને આમાં ઘણી મદદ કરશે.
મિત્રો,
આજે, મણિપુરની આ ભૂમિ પરથી, હું નેપાળમાં મારા સાથીદારો સાથે પણ વાત કરીશ. હિમાલયના ખોળામાં સ્થિત નેપાળ, ભારતનો મિત્ર છે, એક ગાઢ મિત્ર છે. આપણે સહિયારા ઇતિહાસ, વિશ્વાસ દ્વારા જોડાયેલા છીએ અને સાથે મળીને આગળ વધી રહ્યા છીએ. આજે, 140 કરોડ ભારતીયો વતી, હું શ્રીમતી સુશીલાજીને નેપાળમાં વચગાળાની સરકારના પ્રધાનમંત્રી તરીકે કાર્યભાર સંભાળવા બદલ હૃદયપૂર્વક અભિનંદન આપું છું. મને વિશ્વાસ છે કે તેઓ નેપાળમાં શાંતિ, સ્થિરતા અને સમૃદ્ધિનો માર્ગ મોકળો કરશે. નેપાળના પ્રથમ મહિલા પ્રધાનમંત્રી તરીકે સુશીલાજીનું આગમન મહિલા સશક્તિકરણનું એક ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. આજે, હું નેપાળના દરેક વ્યક્તિની પ્રશંસા કરીશ જેમણે આવા અસ્થિર વાતાવરણમાં પણ લોકશાહી મૂલ્યોને સર્વોપરી રાખ્યા.
મિત્રો,
નેપાળમાં બનેલી ઘટનાઓમાં એક ખાસ વાત છે, જે લોકોએ ધ્યાનમાં લીધી નથી. છેલ્લા બે-ત્રણ દિવસથી, નેપાળના યુવાનો ખૂબ જ મહેનત અને શુદ્ધતાની ભાવનાથી નેપાળના રસ્તાઓ સાફ અને રંગ કરતા જોવા મળી રહ્યા છે. મેં સોશિયલ મીડિયા પર તેમની તસવીરો પણ જોઈ છે. તેમની સકારાત્મક વિચારસરણી, આ સકારાત્મક કાર્ય, માત્ર પ્રેરણાદાયક નથી, પરંતુ તે નેપાળના નવા ઉદયનો સ્પષ્ટ સંકેત પણ છે. હું નેપાળને તેના ઉજ્જવળ ભવિષ્ય માટે શુભકામનાઓ પાઠવું છું.
મિત્રો,
આપણો દેશ 21મી સદીમાં ફક્ત એક જ ધ્યેય સાથે આગળ વધી રહ્યો છે – વિકસિત ભારતનું લક્ષ્ય. અને આ લક્ષ્ય પ્રાપ્ત કરવા માટે, મણિપુરનો વિકાસ પણ જરૂરી છે. આપણું મણિપુર અનંત શક્યતાઓથી ભરેલું છે. આપણા બધાનું કર્તવ્ય છે કે આપણે વિકાસના માર્ગથી એક ડગલું પણ ન હટીએ. મણિપુરમાં ક્ષમતાઓનો અભાવ નથી, જરૂર એ છે કે આપણે સતત સંવાદનો માર્ગ મજબૂત કરીએ, આપણે ટેકરીઓ અને ખીણ વચ્ચે સંવાદિતાનો મજબૂત સેતુ બનાવવો પડશે. મને વિશ્વાસ છે કે મણિપુર દેશના વિકાસનું ખૂબ જ મજબૂત કેન્દ્ર બનશે. ફરી એકવાર, હું આ વિકાસ પ્રોજેક્ટ્સ માટે આપ સૌને અભિનંદન આપું છું. મારી સાથે કહો – ભારત માતા કી જય. ભારત માતા કી જય. ભારત માતા કી જય.
ખૂબ ખૂબ આભાર.
SM/NP/GP/JD
Speaking at the launch of various development initiatives in Imphal.
— Narendra Modi (@narendramodi) September 13, 2025
https://t.co/k6nt5ydpLM
मणिपुर...मां भारती के मुकुट पर सजा मुकुट रत्न है: PM @narendramodi pic.twitter.com/MCiNXKn9Ew
— PMO India (@PMOIndia) September 13, 2025
हमें मणिपुर को लगातार शांति और विकास के रास्ते पर ले आगे जाना है: PM @narendramodi pic.twitter.com/RHwuDQIqfM
— PMO India (@PMOIndia) September 13, 2025
नेताजी सुभाष ने मणिपुर को भारत की आज़ादी का द्वार कहा था।
— PMO India (@PMOIndia) September 13, 2025
इस मिट्टी ने अनेक वीर बलिदानी दिए हैं। हमारी सरकार, मणिपुर के ऐसे हर महान व्यक्तित्व से प्रेरणा लेते हुए आगे बढ़ रही है: PM @narendramodi pic.twitter.com/gihsg5V3lS
The government is working to ensure peace and stability in Manipur. pic.twitter.com/XAbhcG4DtG
— PMO India (@PMOIndia) September 13, 2025
मैं आज नेपाल में अंतरिम सरकार की प्रधानमंत्री के रूप में पदभार संभालने पर 140 करोड़ भारतवासियों की तरफ से श्रीमती सुशीला जी को हार्दिक बधाई देता हूं।
— PMO India (@PMOIndia) September 13, 2025
मुझे विश्वास है कि वे नेपाल में शांति, स्थिरता और समृद्धि का मार्ग प्रशस्त करेंगी: PM @narendramodi
नेपाल में हुए घटनाक्रम में एक और बात विशेष रही है...जिसकी ओर लोगों का ध्यान नहीं गया।
— PMO India (@PMOIndia) September 13, 2025
पिछले दो-तीन दिनों से नेपाल के युवक-युवतियाँ... नेपाल की सड़कों पर सफ़ाई और रंग-रोगन का काम बड़ी मेहनत और पवित्रता के भाव से करते हुए देखे जा रहे हैं: PM @narendramodi
Manipur has immense potential. We must continuously strengthen dialogue to build a strong bridge of harmony between the hills and the valley. pic.twitter.com/MAiV0Znfp8
— PMO India (@PMOIndia) September 13, 2025
India will always pray that the future of Nepal is full of brightness and prosperity. pic.twitter.com/nQhbtjSelr
— Narendra Modi (@narendramodi) September 13, 2025
मणिपुर की इस धरती से आज मैं नेपाल के हर उस व्यक्ति की सराहना करता हूं, जिसने अस्थिरता भरे माहौल में भी लोकतांत्रिक मूल्यों को सर्वोपरि रखा है। pic.twitter.com/4z1vhS0Ofx
— Narendra Modi (@narendramodi) September 13, 2025
आजादी की लड़ाई से लेकर ऑपरेशन सिंदूर तक मणिपुर की मिट्टी ने देश को अनेक वीर-बलिदानी दिए हैं। इनसे प्रेरणा लेते हुए हम राज्य की शांति और समृद्धि के लिए निरंतर काम कर रहे हैं। pic.twitter.com/ggK825aurQ
— Narendra Modi (@narendramodi) September 13, 2025
आज जब भारत ग्लोबल स्पोर्ट्स का पावरहाउस बन रहा है, तब मणिपुर के नौजवानों का दायित्व और बढ़ गया है। इसे देखते हुए हम उन्हें हर तरह से प्रोत्साहित करने में जुटे हैं। pic.twitter.com/ngG2dHe8Y6
— Narendra Modi (@narendramodi) September 13, 2025
मुझे विश्वास है कि मणिपुर देश की ग्रोथ का मजबूत सेंटर बनकर विकसित भारत के लक्ष्य में अहम भागीदारी निभाएगा। pic.twitter.com/U09kwuw0qF
— Narendra Modi (@narendramodi) September 13, 2025
इंफाल में मणिपुर के मेरे भाई-बहनों के जोश और उत्साह से पता चलता है कि राज्य के विकास को लेकर हमारी सरकार में उनका विश्वास कितना गहरा है। pic.twitter.com/nHoaJ2Gf7P
— Narendra Modi (@narendramodi) September 13, 2025