पंतप्रधान राष्ट्रीय मदतनिधी

जानेवारी 1948 मध्ये तत्कालीन पंतप्रधान पं. जवाहरलाल नेहरू यांनी केलेल्या आवाहनानुसार [ 340KB ] , पाकिस्तानमधून विस्थापित झालेल्या व्यक्तींना मदत करण्यासाठी लोकांच्या योगदानातून ‘पंतप्रधान राष्ट्रीय मदत निधी’ (पीएमएनआरएफ) ची स्थापना करण्यात आली. पंतप्रधान राष्ट्रीय मदत निधीमधील (पीएमएनआरएफ) संसाधनांचा वापर आता प्रामुख्याने पूर, चक्रीवादळ आणि भूकंप यांसारख्या नैसर्गिक आपत्तींमध्ये मृत्युमुखी पडलेल्यांच्या कुटुंबांना, तसेच मोठ्या अपघातातील आणि दंगलीतील बळींना तातडीने मदत देण्यासाठी केला जातो. हृदय शस्त्रक्रिया, किडनी प्रत्यारोपण, कर्करोग उपचार आणि ॲसिड हल्ला यांसारख्या वैद्यकीय उपचारांचा खर्च अंशतः भागवण्यासाठी देखील PMNRF कडून मदत दिली जाते. हा निधी पूर्णपणे जनतेच्या योगदानातून उभारला जातो आणि याला कोणताही अर्थसंकल्पीय आधार मिळत नाही. या निधीचा मूळ साठा (कॉर्पस) अनुसूचित व्यावसायिक बँका आणि इतर संस्थांमध्ये विविध स्वरूपात गुंतवला जातो. यातून मिळणारी मदत पंतप्रधानांच्या मंजुरीने वितरित केली जाते. पंतप्रधान राष्ट्रीय मदत निधीची (पीएमएनआरएफ) स्थापना संसदेने केलेली नाही. हा निधी आयकर कायद्यांतर्गत एक ‘ट्रस्ट’ म्हणून मान्यताप्राप्त आहे आणि त्याचे व्यवस्थापन पंतप्रधान किंवा राष्ट्रीय कार्यासाठी नियुक्त केलेल्या प्रतिनिधींमार्फत केले जाते. पीएमएनआरएफचा कारभार नवी दिल्ली-110011 येथील पंतप्रधान कार्यालय, सेवा तीर्थ येथून चालतो आणि यासाठी कोणताही परवाना शुल्क भरावा लागत नाही. आयकर कायदा, 1961 च्या कलम 10 आणि 139 अंतर्गत पीएमएनआरएफ ला विवरणपत्र भरण्यातून सवलत प्राप्त आहे. पंतप्रधान राष्ट्रीय मदत निधीमध्ये (पीएमएनआरएफ) दिलेल्या योगदानाला आयकर कायदा, 1961 च्या कलम 80(जी) अंतर्गत करपात्र उत्पन्नातून 100% वजावटीसाठी अधिसूचित करण्यात आले आहे. पंतप्रधान हे पीएमएनआरएफचे अध्यक्ष असतात आणि त्यांना मानद तत्त्वावर अधिकारी/कर्मचारी मदत करतात.

पीएमएनआरएफचा कायमस्वरूपी खाते क्रमांक (PAN) XXXXXX637Q हा आहे.

पंतप्रधान राष्ट्रीय मदत निधी (पीएमएनआरएफ) केवळ व्यक्ती आणि संस्थांकडून ऐच्छिक देणग्या स्वीकारते.

शासनाच्या अर्थसंकल्पीय स्रोतातून किंवा सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रमांच्या ताळेबंदातून मिळणारे योगदान स्वीकारले जात नाही. तसेच, ज्या देणग्यांमध्ये देणगीदाराने विशिष्ट हेतूसाठी रक्कम वापरण्याची अट घातली असते, अशा अटीसह दिलेल्या देणग्या या निधीत स्वीकारल्या जात नाहीत.

जर देणगीदाराने पीएमएनआरएफ संकलित करणाऱ्या कोणत्याही बँकेत थेट देणगी जमा केली, तर 80(जी) आयकर पावती त्वरित मिळवण्यासाठी त्यांनी व्यवहाराचा संपूर्ण तपशील आणि स्वतःचा पत्ता या कार्यालयाला pmnrf[at]gov[dot]in या ईमेलवर पाठवण्याचा सल्ला दिला जातो.

रोख/धनादेश/डिमांड ड्राफ्टद्वारे देणगी देण्यासाठी अर्ज डाउनलोड [ 25KB ] करा.

ऑनलाईन देणगी देण्यासाठी येथे क्लिक करा.

गेल्या दहा वर्षांचा उत्पन्न आणि खर्चाचा तपशील खालीलप्रमाणे आहे:-

वर्ष	एकूण उत्पन्न (नवीन योगदान, व्याज उत्पन्न, परतावा) (कोटी रुपयांमध्ये)	एकूण खर्च (दंगली, पूर, दुष्काळ, भूकंप, चक्रीवादळ, त्सुनामी, वैद्यकीय उपचार इत्यादींसाठी मदत) (कोटी रुपयांमध्ये)	शिल्लक (कोटी रुपयांमध्ये)
2013-14 (A) (पावती आणि देयके खाते पहा) [ 546KB ]	577.19	293.62	2011.37
2014-15 (A) (पावती आणि देयके खाते पहा) [ 331KB ]	870.93	372.29	2510.02
2015-16 (A) (पावती आणि देयके खाते पहा) [ 557KB ]	751.74	624.74	2637.03
2016-17 (A) (पावती आणि देयके खाते पहा) [ 521KB ]	491.42	204.49	2923.96
2017-18 (A) (पावती आणि देयके खाते पहा) [ 522KB ]	486.65	180.85	3229.76
2018-19 (A) (पावती आणि देयके खाते पहा) [ 20KB ]	783.18	212.50	3800.44
2019-20 (A) (पावती आणि देयके खाते पहा) [ 65KB ]	814.63	222.70	4392.97
2020-21 (A) (पावती आणि देयके खाते पहा) [ 729KB ]	657.07	122.70	4927.34
2021-22 (A) (पावती आणि देयके खाते पहा) [ 940KB ]	805.38	175.89	5556.83
2022-23 (A) (पावती आणि देयके खाते पहा) [ 196KB ]	641.58	241.91	5956.50