పిఎంఇండియా

వ్యవసాయ మంత్రిత్వ శాఖ మరియు రైతుల సంక్షేమం, వినియోగదారుల వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ, ఆహారం మరియు ప్రజాపంపిణీ మరియు ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్ పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖకు చెందిన వివిధ పథకాల కలయిక ద్వారా “సహకార రంగంలో ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ధాన్యం నిల్వ ప్రణాళిక” సులభతరం కోసం ఒక అంతర్ మంత్రిత్వ కమిటీ (ఐఎంసి) యొక్క రాజ్యాంగం మరియు సాధికారతకు ప్రధాన మంత్రి శ్రీ నరేంద్ర మోదీ అధ్యక్షత వహించిన కేంద్ర మంత్రివర్గం ఈ రోజు ఆమోదం తెలిపింది.

వృత్తిపరమైన పద్ధతిలో ప్రణాళిక కాలపరిమితి మరియు ఏకరీతి అమలును నిర్ధారించడానికి సహకార మంత్రిత్వ శాఖ దేశంలోని వివిధ రాష్ట్రాలు/యుటిలలోని ఎంపిక చేసిన కనీసం 10 జిల్లాలలో పైలట్ ప్రాజెక్ట్‌ను అమలు చేస్తుంది. వివిధ ప్రాంతీయ అవసరాలపై ప్రణాళికను దేశవ్యాప్తంగా అమలుకు తగిన విధంగా పొందుపరచబడే అభ్యాసాలతో పాటు విలువైన అంశాలను పైలట్ ప్రాజెక్ట్ అందిస్తుంది.  

అమలు

మార్గదర్శకాలను సవరించడానికి వ్యవసాయ మరియు రైతు సంక్షేమ మంత్రి, వినియోగదారుల వ్యవహారాల మంత్రి, ఆహారం మరియు ప్రజాపంపిణీ మంత్రి, ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్ పరిశ్రమల మంత్రి మరియు కార్యదర్శులు సభ్యులుగా సహకార మంత్రి అధ్యక్షతన ఒక అంతర్ మంత్రిత్వ కమిటీ (ఐఎంసి) ఏర్పాటు చేయబడుతుంది.  వ్యవసాయం కోసం గోడౌన్‌లు మొదలైన మౌలిక సదుపాయాల కల్పన ద్వారా ‘సహకార రంగంలో ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ధాన్యం నిల్వ ప్రణాళిక’ను సులభతరం చేయడం కోసం ఆమోదించబడిన ఖర్చులు మరియు నిర్దేశిత లక్ష్యాలలో అవసరమైనప్పుడు మరియు అవసరమైనప్పుడు సంబంధిత మంత్రిత్వ శాఖల పథకాల అమలు పద్ధతులు మరియు అనుబంధ ప్రయోజనాల, ఎంచుకున్న ‘ప్రాథమిక’ ప్రాథమిక వ్యవసాయ రుణ సంఘాల (పిఏసిఎస్‌) ఉంటాయి.

సంబంధిత మంత్రిత్వ శాఖల గుర్తించిన పథకాల కింద అందించిన అందుబాటులో ఉన్న ఖర్చులను ఉపయోగించడం ద్వారా ప్రణాళిక అమలు చేయబడుతుంది. ప్రణాళిక కింద కన్వర్జెన్స్ కోసం క్రింది పథకాలు గుర్తించబడ్డాయి:

(ఎ) వ్యవసాయం మరియు రైతుల సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ:
 

1. అగ్రికల్చర్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ ఫండ్ (ఏఐఎఫ్),
2. అగ్రికల్చరల్ మార్కెటింగ్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ స్కీమ్ (ఏఎంఐ),
3. మిషన్ ఫర్ ఇంటిగ్రేటెడ్ డెవలప్‌మెంట్ ఆఫ్ హార్టికల్చర్ (ఎంఐడిహెచ్),
4. వ్యవసాయ యాంత్రీకరణపై సబ్ మిషన్ (ఎస్‌ఎంఏఎమ్)

(బి) ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్ పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ:

మైక్రో ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్ ఎంటర్‌ప్రైజెస్ స్కీమ్ (పిఎంఎఫ్ఎంఈ) యొక్క ప్రధాన మంత్రి అధికారికీకరణ,
ప్రధాన్ మంత్రి కిసాన్ సంపద యోజన (పిఎంకెఎస్‌వై)

(సి) వినియోగదారుల వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ, ఆహారం మరియు ప్రజా పంపిణీ:
 

1. జాతీయ ఆహార భద్రతా చట్టం కింద ఆహార ధాన్యాల కేటాయింపు,
2. కనీస మద్దతు ధర వద్ద సేకరణ కార్యకలాపాలు

ప్రణాళిక ప్రయోజనాలు

ఈ ప్రణాళిక బహుముఖంగా ఉంది -ప్యాక్స్‌ స్థాయిలో గోడౌన్‌ల ఏర్పాటును సులభతరం చేయడం ద్వారా దేశంలో వ్యవసాయ నిల్వ మౌలిక సదుపాయాల కొరతను పరిష్కరించడమే కాకుండా ప్యాక్స్‌ అనేక ఇతర కార్యకలాపాలను చేపట్టేందుకు వీలు కల్పిస్తుంది, అవి:

• స్టేట్ ఏజెన్సీలు/ ఫుడ్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (ఎఫ్‌సిఐ) కోసం సేకరణ కేంద్రాలుగా పని చేయడం;
• చౌక ధరల దుకాణాలు (ఎఫ్‌పిఎస్);
• అనుకూల నియామక కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేయడం;
• వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల కోసం అంచనా వేయడం, క్రమబద్ధీకరించడం, గ్రేడింగ్ యూనిట్లు మొదలైన వాటితో సహా సాధారణ ప్రాసెసింగ్ యూనిట్లను ఏర్పాటు చేయడం.

1. ఇంకా స్థానిక స్థాయిలో వికేంద్రీకృత నిల్వ సామర్థ్యాన్ని సృష్టించడం వల్ల ఆహార ధాన్యం వృథాను అరికడుతుంది మరియు దేశ ఆహార భద్రతను పటిష్టం చేస్తుంది.
2. రైతులకు వివిధ ఎంపికలను అందించడం ద్వారా, ఇది పంటలను తక్కువ ధరకు విక్రయించడాన్ని నివారిస్తుంది, తద్వారా రైతులు తమ ఉత్పత్తులకు మంచి ధరలను గ్రహించగలుగుతారు.
3. ఇది ఆహార ధాన్యాలను కొనుగోలు కేంద్రాలకు రవాణా చేయడం మరియు నిల్వలను తిరిగి గిడ్డంగుల నుండి ఎఫ్‌పిఎస్‌కి రవాణా చేయడంలో అయ్యే ఖర్చును భారీగా తగ్గిస్తుంది.
4. ‘పూర్తి-ప్రభుత్వ’ విధానం ద్వారా, ప్రణాళిక ప్యాక్స్ వ్యాపార కార్యకలాపాలను వైవిధ్యపరచడానికి వీలు కల్పించడం ద్వారా వారిని బలోపేతం చేస్తుంది, తద్వారా రైతు సభ్యుల ఆదాయాలను కూడా పెంచుతుంది.

కాలపరిమితి మరియు అమలు విధానం
 

1. కేబినెట్ ఆమోదం పొందిన వారం రోజుల్లో జాతీయ స్థాయి సమన్వయ కమిటీని ఏర్పాటు చేస్తారు.
2. క్యాబినెట్ ఆమోదం పొందిన 15 రోజుల్లోగా అమలు మార్గదర్శకాలు జారీ చేయబడతాయి.
3. ప్రభుత్వంతో ప్యాక్స్ అనుసంధానం కోసం ఒక పోర్టల్. కేబినెట్ ఆమోదం పొందిన 45 రోజుల్లోగా భారతదేశం మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు రూపొందించబడతాయి.
4. కేబినెట్ ఆమోదం పొందిన 45 రోజుల్లో ప్రతిపాదన అమలు ప్రారంభమవుతుంది.

నేపథ్యం

“సహకార్-సే-సమృద్ధి” యొక్క దార్శనికతను సాకారం చేసుకోవడానికి సహకార సంఘాల బలాన్ని పెంచి, వాటిని విజయవంతమైన మరియు శక్తివంతమైన వ్యాపార సంస్థలుగా మార్చడానికి అన్ని ప్రయత్నాలు చేయాలని భారత ప్రధాని భావిస్తున్నారు. ఈ దృక్పథాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్లేందుకు సహకార మంత్రిత్వ శాఖ “సహకార రంగంలో ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ధాన్యం నిల్వ ప్రణాళిక”ను తీసుకొచ్చింది. ప్యాక్స్‌ స్థాయిలో గిడ్డంగి, కస్టమ్ హైరింగ్ సెంటర్, ప్రాసెసింగ్ యూనిట్లు మొదలైన వాటితో సహా వివిధ రకాల వ్యవసాయ-మౌలిక సదుపాయాలను ఏర్పాటు చేయడం, తద్వారా వాటిని బహుళార్ధసాధక సమాజాలుగా మార్చడం ఈ ప్రణాళికలో ఉంది.ప్యాక్స్‌ స్థాయిలో మౌలిక సదుపాయాల కల్పన మరియు ఆధునికీకరణ తగినంత నిల్వ సామర్థ్యాన్ని సృష్టించడం ద్వారా ఆహార ధాన్యం వృధాను తగ్గిస్తుంది సిఓయు ఆహార భద్రతను బలోపేతం చేస్తుంది. రైతులు తమ పంటలకు మంచి ధరలను పొందేలా చేస్తుంది.

దేశంలో 1,00,000 కంటే ఎక్కువ ప్రైమరీ అగ్రికల్చరల్ క్రెడిట్ సొసైటీలు (ప్యాక్స్‌) ఉన్నాయి, 13 కోట్ల కంటే ఎక్కువ మంది రైతులు ఉన్నారు. భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ యొక్క వ్యవసాయ మరియు గ్రామీణ ప్రకృతి దృశ్యాన్ని మార్చడంలో మరియు చివరి మైలు వరకు వారి లోతైన పరిధిని ప్రభావితం చేయడంలో గ్రాస్ రూట్ స్థాయిలో ప్యాక్స్‌  పోషించిన ముఖ్యమైన పాత్ర దృష్ట్యా క్షేత్రస్థాయిలో వికేంద్రీకృత నిల్వ సామర్థ్యాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి ఈ చొరవ చేపట్టబడింది. ఇతర వ్యవసాయ మౌలిక సదుపాయాలతో పాటుగా ప్యాక్స్ దేశ ఆహార భద్రతను బలోపేతం చేయడమే కాకుండా ప్యాక్స్‌ తమను తాము శక్తివంతమైన ఆర్థిక సంస్థలుగా మార్చుకునేలా చేస్తుంది.
 

******