Search

ન્યૂઝ અપડેટ

વિષયવસ્તુ પીઆઇબીથી આપમેળે પ્રાપ્ત થાય છે

પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદી IIT ખડગપુરના પ્લેટિનમ જ્યુબિલી ઉજવણીમાં ઉપસ્થિત


પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદી આજે પશ્ચિમ બંગાળમાં IIT ખડગપુરની પ્લેટિનમ જ્યુબિલી ઉજવણીમાં સહભાગી થયા હતા. આ અવસરે ઉપસ્થિત જનમેદનીને સંબોધતા, પ્રધાનમંત્રીએ નોંધ્યું હતું કે તેમની સમક્ષ ભારતના ભૂતકાળ, વર્તમાન અને ભવિષ્ય સાથે જોડાયેલી એક પ્રતિભાશાળી, મહત્વાકાંક્ષી પેઢી ઊભી છે, જે સંસ્થાની 75 વર્ષની સફરની ઉજવણી કરવા અને તેના વારસાને સન્માનિત કરવા માટે એકત્રિત થઈ છે. 75 વર્ષોમાં IIT ખડગપુરે સ્થાપેલા અસંખ્ય સીમાચિહ્નો પર પ્રકાશ પાડતા, એક એવો યુગ જેમાં ભારતે બળદગાડાથી બુલેટ ટ્રેન સુધી અને ટપાલ પત્રોથી સોશિયલ મીડિયા સંદેશાઓ સુધીના વ્યાપક પરિવર્તનો જોયા છે, તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે દેશની પ્રથમ IIT તરીકે, સંસ્થાએ આ પરિવર્તનોના દરેક તબક્કામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી છે.શ્રી મોદીએ જણાવ્યું હતું કે, “હું અહીંના તમામ વિદ્યાર્થીઓ, ફેકલ્ટી સભ્યો, અહીંના સમગ્ર સ્ટાફ અને IIT ખડગપુરના તમામ ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થીઓને મારા હૃદયપૂર્વકના અભિનંદન પાઠવું છું.”

કેમ્પસ જીવનની અમુક યાદો વ્યક્તિ સાથે હંમેશા રહે છે તે યાદ કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે ઘણા ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થીઓ દાયકાઓ પછી પણ ચેડી’સ ખાતે ચા પર થતી ચર્ચાઓને પ્રેમથી યાદ કરે છે અને નોંધ્યું હતું કે અન્ય સંસ્થાઓમાં હોસ્ટેલોથી વિપરીત, IIT ખડગપુરમાં હોલ્સ છે જેના પર દરેક વિદ્યાર્થીને ઊંડો ગર્વ છે. તાજેતરની દિવાળીની ઉજવણીનો ઉલ્લેખ કરતા, તેમણે જણાવ્યું હતું કે તેમને કહેવામાં આવ્યું હતું કે IIT ખડગપુરમાં દિવાળીનો ઉત્સાહ અનોખો હોય છે, જેમાં તેનું ઇલ્યુમિનેશન પોતાનું એક આગવું આકર્ષણ ધરાવે છે જે વિવિધ હોલ્સ વચ્ચેની સ્પર્ધા દ્વારા વધુ વિશેષ બને છે. “આ વખતે આ સ્પર્ધામાં કયો હોલ જીત્યો?” તેમ પ્રધાનમંત્રી મોદીએ પૂછ્યું હતું.

બંગાળને એવી ભૂમિ તરીકે ઉજાગર કરતા જ્યાં વિચારોને બળ મળ્યું અને રાષ્ટ્રીય આંદોલનોનો જન્મ થયો, પ્રધાનમંત્રીએ ધ્યાન દોર્યું હતું કે IIT ખડગપુર સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓ માટેના ભૂતપૂર્વ ડિટેન્શન કેમ્પના એ જ સ્થળ પર ઊભું છે જેણે દાયકાઓ પહેલા સ્વરાજ ઇચ્છતા અને ભારતને શિખર પર જોવાની આકાંક્ષા રાખતા ભારતીયોની અદમ્ય હિંમત જોઈ હતી. આજે એ જ કેમ્પસ એવા યુવાનોને તૈયાર કરે છે જેમની નવીનતા અને વિચારો ભારતને આત્મનિર્ભર બનાવવાની શક્તિ બની રહ્યા છે તેવું અવલોકન કરતા, તેમણે સ્વરાજ માટેની ભૂતકાળની આકાંક્ષા અને સ્વતંત્રતાના સ્વપ્નની તુલના આજના આત્મનિર્ભરતાના સંકલ્પ અને ભવિષ્યના નિર્માણની તક સાથે કરી હતી. આકાંક્ષાથી આત્મનિર્ભરતા સુધીની આ જ સફર વિકસિત ભારતના નિર્માણની વાસ્તવિક ઊર્જા છે.

નવા સ્વતંત્ર થયેલા ભારતમાં, પ્રથમ સામાન્ય ચૂંટણી યોજાઈ તે પહેલાં જ, એક એવા સમયે જ્યારે રાષ્ટ્રને તેના ઉદ્યોગ અને માળખાગત સુવિધાઓ માટે ઇજનેરોની જરૂર હતી, ત્યારથી IIT ખડગપુરની સફરને ટાંકતા, પ્રધાનમંત્રીએ નોંધ્યું હતું કે જેમ જેમ ભારતની વૈજ્ઞાનિક ક્ષમતાઓ વધી, તેમ તેમ તેના સ્નાતકોએ અવકાશ અને અણુ ઊર્જા કાર્યક્રમોને આગળ ધપાવ્યા, અને બાદમાં ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી યુગ અને વૈશ્વિક અર્થતંત્ર દરમિયાન ભારતના સોફ્ટવેર ઉદ્યોગને મજબૂત બનાવ્યો અને મોટી વૈશ્વિક કંપનીઓનું નેતૃત્વ કર્યું. સંસ્થા દરેક યુગમાં તેની રાષ્ટ્ર-નિર્માણની જવાબદારી નિભાવવા માટે સતત આગળ આવી છે અને ભારત વિકસિત ભારત તરફ આગળ વધી રહ્યું છે ત્યારે તેનો 75 વર્ષનો અનુભવ રાષ્ટ્રના વિકાસ અને નવીનતાની પ્રોફાઇલમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવશે તેના પર ભાર મૂકતા, તેમણે વિદ્યાર્થીઓમાં પૂરો વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો. મને વિશ્વાસ છે કે તમે આજના મહત્વાકાંક્ષી ભારતના સપનાઓને સાકાર કરવામાં કોઈ કસર છોડશો નહીં.

વ્યક્તિ કેટલી જલ્દી સંતુષ્ટ થઈને બેસી જાય છે તેના કરતાં અવરોધોને પડકારવાની હિંમત દ્વારા વ્યક્તિની ક્ષમતા નક્કી થાય છે તે સમજાવતા, પ્રધાનમંત્રીએ નોંધ્યું હતું કે લોકો ઘણીવાર પોતાની વિચારસરણી પર મર્યાદાઓ મૂકે છે, જેને લિમિટિંગ બિલીફ્સ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જે તેમના સપનાઓ, તેમની પ્રતિભા અને તેમના દેશની ક્ષમતાને પ્રતિબંધિત કરે છે, જેના કારણે તેઓ પોતે જ નક્કી કરી લે છે કે શું શક્ય છે અને શું નથી. આપણે આપણી વિચારસરણીની મર્યાદાને જ વિશ્વની મર્યાદા માની બેસીએ છીએ.

રાષ્ટ્રો પણ તેમની ક્ષમતાઓને ત્યારે જ ઓળખે છે જ્યારે તેઓ તેમની વિચારસરણીની મર્યાદાઓ તોડે છે, જેવું ભારતે તાજેતરના વર્ષોમાં દર્શાવ્યું છે તેમ જણાવતા. પ્રધાનમંત્રી મોદીએ ભારપૂર્વક કહ્યું કે, “ભારતે હિંમતભેર કહ્યું: સીમાઓ તોડો, સંભાવનાઓના દ્વાર ખોલો.”

પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે છેલ્લા 12 વર્ષોમાં સરકારે ગરીબોને મજબૂત અને સશક્ત બનાવીને તથા તેમના જીવનની સરળતા માટે યોજનાઓ શરૂ કરીને તે માનસિકતા બદલી છે, જેના પરિણામો આજે દેખાઈ રહ્યા છે. માત્ર 12 થી 13 વર્ષમાં ભારતમાં 50 કરોડ લોકો ગરીબીમાંથી બહાર આવ્યા હોવાનું જણાવતા વર્લ્ડ બેંકના તાજેતરના અહેવાલને ટાંકીને, તેમણે આ સિદ્ધિના મહત્વને રેખાંકિત કર્યું હતું. આ કોઈ નાનો ફેરફાર નથી; આ એ માનસિકતાનું પરિણામ છે જે કહે છે: સીમાઓ તોડો, તેમ પ્રધાનમંત્રી મોદીએ અવલોકન કર્યું હતું.

સેમિકન્ડક્ટર મિશનને અન્ય એક ઉદાહરણ તરીકે રજૂ કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ નોંધ્યું હતું કે તેના લોન્ચિંગ સમયે અસંખ્ય પ્રશ્નો ઉઠાવવામાં આવ્યા હતા કે જ્યારે અન્ય દેશો 50 વર્ષથી સેમિકન્ડક્ટર બનાવી રહ્યા છે ત્યારે તેની શું જરૂર હતી અને ભારત હવે શું હાંસલ કરી શકે તેમ છે. તેથી, જ્યારે મેં સેમિકન્ડક્ટર મિશનની વાત કરી, ત્યારે કહેવામાં આવ્યું કે હવે ઘણું મોડું થઈ ગયું છે.

તેઓ દ્રઢ સંકલ્પબદ્ધ રહ્યા અને પ્રશ્ન કર્યો કે શું અગાઉ વિલંબ થયો હતો માત્ર એટલા માટે ભારતે હજુ પણ હાથ જોડીને બેસી રહેવું જોઈએ, તેમ જણાવતા પ્રધાનમંત્રીએ અધિકારીઓને વ્યક્તિગત રીતે એકત્ર કરીને યોજનાઓ ઘડીને શરૂઆત કરી હોવાનું યાદ કર્યું હતું. તેમણે નોંધ્યું હતું કે ચાર વર્ષની અંદર, સમગ્ર દેશમાં અસંખ્ય સેમિકન્ડક્ટર સુવિધાઓ શરૂ થઈ ગઈ છે, ભારતે ચિપ્સની નિકાસ કરવાનું શરૂ કર્યું છે, અને IIT ખડગપુરના ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થીઓ આમાંની ઘણી સુવિધાઓનું નેતૃત્વ અને અમલીકરણ કરી રહ્યા છે. પરંતુ વિચારો, જો આપણે એ સ્વીકારી લીધું હોત કે ત્યાં તે બની ગયું છે અને હવે આપણે સેમિકન્ડક્ટર શા માટે બનાવવા જોઈએ, તો કશું જ થયું ન હોત.

અંતરિક્ષ ક્ષેત્રને અન્ય એક મજબૂત ઉદાહરણ તરીકે ટાંકતા, પ્રધાનમંત્રીએ નોંધ્યું હતું કે ભારતની સ્પેસ ઇકોસિસ્ટમ અગાઉ ISRO પૂરતી મર્યાદિત હતી, જ્યાં પ્રવેશ મોટાભાગે પ્રતિબંધિત હતો અને દરેક લોન્ચ અથવા મિશન તેની પોતાની અલગ સિસ્ટમને અનુસરતું હતું, જેના કારણે સંસ્થાની બહારની યુવા પ્રતિભાઓ માટે બહુ ઓછી તકો બચતી હતી. તેમણે મંત્રાલયને કેવી રીતે કહ્યું હતું કે યુવા ઇનોવેટર્સને તક મળવી જોઈએ અને ભારતનું અવકાશ ક્ષેત્ર તેના યુવાનો માટે ખુલ્લું મૂક્યું હતું તે યાદ કરતા, તેમણે પ્રકાશ પાડ્યો હતો કે IIT ખડગપુરના ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થી પવને ભારતનું પ્રથમ ખાનગી રોકેટ લોન્ચ કરવાનું ગૌરવ અપાવવા માટે સ્કાયરૂટ એરોસ્પેસનું નિર્માણ કર્યું, તેની સાથે આજે ઘણા સ્પેસ સ્ટાર્ટઅપ્સ ભારતના અવકાશ કાર્યક્રમને વેગ આપી રહ્યા છે અને એક સમયે જે અશક્ય લાગતું હતું તેને વાસ્તવિકતામાં બદલી રહ્યા છે. હું ગર્વ સાથે કહી શકું છું કે આ અશક્યને શક્ય બનાવવામાં તમારા ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થીઓએ ખૂબ જ મોટું યોગદાન આપ્યું છે.

આગામી બે દાયકા તેમના જીવનના સૌથી વધુ ઉત્પાદક વર્ષો અને ભારતના વિકાસના સૌથી નિર્ણાયક વર્ષો હશે તેથી દેશને વિદ્યાર્થીઓ પાસેથી મોટી અપેક્ષાઓ છે તેના પર ભાર મૂકતા, પ્રધાનમંત્રીએ નોંધ્યું હતું કે 2047 સુધીમાં તેમનામાંથી ઘણા નેતૃત્વના હોદ્દા પર હશે, જેનાથી તેમની દરેક સફળતા રાષ્ટ્ર માટે મહત્વપૂર્ણ બની રહેશે. તેમણે તેમને હંમેશા પોતાની જાતને પૂછવા વિનંતી કરી કે તેઓ કયા રાષ્ટ્રીય પડકારને ઉકેલવામાં યોગદાન આપવા માંગે છે અને તેમના ‘નેશન ફર્સ્ટ’ના મંત્રને યાદ રાખવા જણાવ્યું. પ્રધાનમંત્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે, “જ્યારે તમે આ માનસિકતા સાથે આગળ વધશો, ત્યારે ચોક્કસપણે, આ તમારા માટે પણ નવી તકો લાવશે અને દેશને પણ ઘણો ફાયદો થશે.

છેલ્લા 75 વર્ષોમાં તેમના અદ્ભુત કાર્યની પ્રશંસા કરતા અને સખત મહેનત કરવાના દ્રઢ સંકલ્પ સાથે આગળ વધવા તથા વિકસિત ભારતમાં સંસ્થાની 100-વર્ષની ઉજવણી કરવાનો આગ્રહ કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ સ્વામી વિવેકાનંદના શબ્દો, ‘ઉઠો, જાગો અને ધ્યેય પ્રાપ્તિ સુધી મંડ્યા રહો’ નું આહ્વાન કરીને તેમના સંબોધનનું સમાપન કર્યું હતું.

 

SM/NK/GP/JT

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  PM India@PIBAhmedabad   Image result for facebook icon /pibahmedabad1964   PM India /pibahmedabad  PM Indiapibahmedabad1964@gmail.com [ PM India 0KB ]