પીએમઇન્ડિયા

પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં કેન્દ્રીય કેબિનેટે દિલ્હી મેટ્રોના ફેઝ-V(A) પ્રોજેક્ટના ભાગરૂપે ત્રણ નવા કોરિડોરને મંજૂરી આપી છે – 1. આર.કે. આશ્રમ માર્ગ થી ઇન્દ્રપ્રસ્થ (9.913 કિમી), 2. એરોસિટી થી IGD એરપોર્ટ T-1 (2.263 કિમી) અને 3. તુગલકાબાદ થી કાલિંદી કુંજ (3.9 કિમી). કુલ 16.076 કિમીના આ પ્રોજેક્ટથી રાષ્ટ્રીય રાજધાનીમાં કનેક્ટિવિટી વધુ મજબૂત બનશે. દિલ્હી મેટ્રોના ફેઝ-V(A) પ્રોજેક્ટનો કુલ ખર્ચ ₹12,014.91 કરોડ છે, જે ભારત સરકાર, દિલ્હી સરકાર અને આંતરરાષ્ટ્રીય ભંડોળ એજન્સીઓ દ્વારા મેળવવામાં આવશે.

સેન્ટ્રલ વિસ્ટા કોરિડોર તમામ ‘કર્તવ્ય ભવન‘ ને જોડશે, જેનાથી આ વિસ્તારના ઓફિસ જનારાઓ અને મુલાકાતીઓને ઘરઆંગણે કનેક્ટિવિટી મળશે. આનાથી દૈનિક આશરે 60,000 ઓફિસ કર્મચારીઓ અને 2 લાખ મુલાકાતીઓને ફાયદો થશે. આ કોરિડોર પ્રદૂષણ અને અશ્મિભૂત ઈંધણનો વપરાશ ઘટાડશે, જેનાથી જીવનની સરળતા (Ease of Living) વધશે.

વિગતો:

આર.કે. આશ્રમ માર્ગ – ઇન્દ્રપ્રસ્થ સેક્શન: આ બોટનિકલ ગાર્ડન-આર.કે. આશ્રમ માર્ગ કોરિડોરનું વિસ્તરણ હશે. તે સેન્ટ્રલ વિસ્ટા વિસ્તારને મેટ્રો કનેક્ટિવિટી પૂરી પાડશે, જે હાલમાં પુનઃવિકાસ હેઠળ છે.

એરોસિટી – IGD એરપોર્ટ ટર્મિનલ 1 અને તુગલકાબાદ – કાલિંદી કુંજ સેક્શન: આ એરોસિટી-તુગલકાબાદ કોરિડોરનું વિસ્તરણ હશે અને તે દક્ષિણ દિલ્હીના વિસ્તારો જેમ કે તુગલકાબાદ, સાકેત, કાલિંદી કુંજ વગેરે સાથે એરપોર્ટની કનેક્ટિવિટી વધારશે.

આ વિસ્તરણમાં કુલ 13 સ્ટેશનો હશે, જેમાંથી 10 સ્ટેશનો અંડરગ્રાઉન્ડ અને 03 સ્ટેશનો એલિવેટેડ (ઉપર) હશે.

સ્ટેશનોની યાદી:

આર.કે. આશ્રમ માર્ગ – ઇન્દ્રપ્રસ્થ સેક્શન: આર.કે. આશ્રમ માર્ગ, શિવાજી સ્ટેડિયમ, સેન્ટ્રલ સેક્રેટરિએટ, કર્તવ્ય ભવન, ઇન્ડિયા ગેટ, વોર મેમોરિયલ – હાઇકોર્ટ, બરોડા હાઉસ, ભારત મંડપમ અને ઇન્દ્રપ્રસ્થ.

તુગલકાબાદ – કાલિંદી કુંજ સેક્શન: સરિતા વિહાર ડેપો, મદનપુર ખાદર અને કાલિંદી કુંજ.

એરોસિટી સેક્શન: એરોસિટી સ્ટેશનને આગળ IGD T-1 સ્ટેશન સાથે જોડવામાં આવશે.

વર્તમાન સ્થિતિ અને સિદ્ધિઓ:

ફેઝ-IV ના 111 કિમી અને 83 સ્ટેશનોનું નિર્માણ કાર્ય ચાલુ છે, જેમાં સિવિલ કન્સ્ટ્રક્શનનું આશરે 80.43% કામ પૂર્ણ થઈ ગયું છે. ફેઝ-IV ના અગ્રતાવાળા કોરિડોર ડિસેમ્બર 2026 સુધીમાં તબક્કાવાર પૂર્ણ થવાની શક્યતા છે.

દિલ્હી મેટ્રો હાલમાં દરરોજ સરેરાશ 65 લાખ મુસાફરોની અવરજવરનું સંચાલન કરે છે. 8 ઓગસ્ટ, 2025 ના રોજ અત્યાર સુધીની સૌથી વધુ 81.87 લાખ મુસાફરોની અવરજવર નોંધાઈ હતી.

હાલમાં દિલ્હી અને NCR માં DMRC દ્વારા આશરે 395 કિમીની 12 મેટ્રો લાઇન અને 289 સ્ટેશનો ચલાવવામાં આવે છે. દિલ્હી મેટ્રો ભારતનું સૌથી મોટું અને વિશ્વના સૌથી મોટા મેટ્રો નેટવર્ક્સમાંનું એક છે.

SM/BS/GP/JD