પીએમઇન્ડિયા

પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ આજે દિલ્હી-દહેરાદૂન ઈકોનોમિક કોરિડોરનું ઉદ્ઘાટન કર્યું, જે ઉત્તરાખંડ અને વ્યાપક પ્રદેશના વિકાસમાં એક ઐતિહાસિક ક્ષણ છે. દહેરાદૂનમાં આ કાર્યક્રમમાં બોલતા, પ્રધાનમંત્રીએ વૈશાખી, બોહાગ બિહુ અને પુથાંડુના અવસરે દેશના લોકોને શુભેચ્છાઓ પાઠવી હતી અને નોંધ્યું હતું કે ઉદ્ઘાટન ભારતભરમાં તહેવારોની ઉજવણીના સમયગાળા સાથે સુસંગત છે.

દેવભૂમિની પવિત્ર ભૂમિને નમન કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ નોંધ્યું કે યમનોત્રી, ગંગોત્રી, કેદારનાથ અને બદ્રીનાથને આવરી લેતી ચારધામ યાત્રા આગામી દિવસોમાં શરૂ થવાની છે, જે ક્ષણની દેશભરના લાખો લોકો ભક્તિભાવ સાથે રાહ જોઈ રહ્યા છે. તેમણે પંચ બદ્રી, પંચ કેદાર, પંચ પ્રયાગ અને આ પ્રદેશના આરાધ્ય દેવતાઓ, જેમાં મા સંકટલા અને મા દાત કાલીનો સમાવેશ થાય છે, તેમની પૂજા કરી હતી, જેમના મંદિરની તેમણે કાર્યક્રમ પહેલા મુલાકાત લીધી હતી. પીએમ મોદીએ કહ્યું, “મા દાત કાલીના આશીર્વાદ આટલા મોટા પ્રોજેક્ટને પૂર્ણ કરવામાં મોટી તાકાત રહ્યા છે.”

ડૉ. બી.આર. આંબેડકરની જન્મજયંતિના અવસરને ચિહ્નિત કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ સમગ્ર રાષ્ટ્ર વતી બાબાસાહેબને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરી હતી. ગરીબો અને વંચિતો માટે ન્યાય પ્રત્યે આંબેડકરની આજીવન પ્રતિબદ્ધતાને રેખાંકિત કરતા, તેમણે નોંધ્યું હતું કે છેલ્લા એક દાયકા દરમિયાન સરકારની નીતિઓએ કલમ 370 નાબૂદ કરવાથી લઈને ડઝનેક જિલ્લાઓમાં માઓવાદ અને નક્સલવાદના નાબૂદી સુધીના બંધારણીય મૂલ્યોને જાળવી રાખવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. “ઉત્તરાખંડે સમાન નાગરિક સંહિતાની બંધારણીય આકાંક્ષાને આગળ વધારીને સમગ્ર દેશને માર્ગ બતાવ્યો છે,” પીએમ મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું.

ઉત્તરાખંડની છવ્વીસમાં વર્ષમાં પ્રવેશતા રાજ્ય તરીકેની સફર પર પ્રતિબિંબ પાડતા, પ્રધાનમંત્રીએ તેમની અગાઉની જાહેરાતને યાદ કરી કે આ સદીનો ત્રીજો દાયકો ઉત્તરાખંડનો દાયકો હશે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે વર્તમાન સરકારની નીતિઓ અને લોકોની મહેનતથી આ યુવા રાજ્ય તેના વિકાસમાં નવા આયામો ઉમેરી રહ્યું છે. “આ એક્સપ્રેસવે ઉત્તરાખંડની વૃદ્ધિને નવી ગતિ આપશે,” શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું.

પ્રધાનમંત્રીએ ટિપ્પણી કરી હતી કે રાષ્ટ્રનું ભવિષ્ય તેના રસ્તાઓ, હાઈવે, એક્સપ્રેસવે, એરવેઝ, રેલવે અને વોટરવેઝમાં લખાયેલું હોય છે. દેશમાં ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસની અભૂતપૂર્વ ગતિ પર ભાર મૂકતા, તેમણે ધ્યાન દોર્યું કે જ્યારે 2014 પહેલા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ખર્ચ દર વર્ષે ₹2 લાખ કરોડથી ઓછો હતો, તે હવે છ ગણાથી વધુ વધીને વાર્ષિક ₹12 લાખ કરોડથી વધુ થયો છે. “એકલા ઉત્તરાખંડમાં હાલમાં ₹2.25 લાખ કરોડથી વધુના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ ચાલી રહ્યા છે,” શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું.

દિલ્હી-પશ્ચિમ યુપી-ઉત્તરાખંડ ક્ષેત્રમાં તાજેતરના વિકાસની ગણતરી કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ દિલ્હી મેટ્રોનું વિસ્તરણ, મેરઠમાં મેટ્રો સેવાઓ શરૂ કરવી, દિલ્હી-મેરઠ નમો ભારત રેલનું ઉદ્ઘાટન, નોઈડા ઈન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ અને MRO સુવિધાની શરૂઆતની નોંધ લીધી હતી, જે બધું જ ટૂંકા ગાળામાં થયું છે. “સમગ્ર દેશમાં જે સ્કેલ પર ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવવામાં આવી રહ્યું છે તેની કલ્પના કરો, આ એક નાના પ્રદેશમાં જે થઈ રહ્યું છે તે તેની માત્ર એક ઝલક છે,” શ્રી મોદીએ ટિપ્પણી કરી હતી.

દિલ્હી-દહેરાદૂન ઈકોનોમિક કોરિડોરના પરિવર્તનકારી ફાયદાઓની વિગત આપતા, પ્રધાનમંત્રીએ આ પ્રદેશ પર પ્રોજેક્ટની બહુપક્ષીય અસર પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. તેમણે નોંધ્યું હતું કે એક્સપ્રેસવે મુસાફરો માટે મુસાફરીનો સમય અને ખર્ચ નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડવા માટે તૈયાર છે, જે બળતણની નોંધપાત્ર બચત અને નૂર ચાર્જમાં ઘટાડો તરફ દોરી જશે. બાંધકામમાં પહેલેથી જ ₹12,000 કરોડના રોકાણ સાથે, આ પ્રોજેક્ટ એક મોટા રોજગાર એન્જિન તરીકે ઉભરી આવ્યો છે, જે હજારો એન્જિનિયરો, શ્રમિકો અને પરિવહન કાર્યકરોને આજીવિકા પૂરી પાડે છે. પીએમ મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ખેડૂતો અને પશુપાલકોને પણ ફાયદો થશે કારણ કે તેમની પેદાશો વધુ ઝડપથી મોટા બજારોમાં પહોંચશે. તેમણે અવલોકન કર્યું કે કોરિડોર, જે ગાઝિયાબાદ, બાગપત, બરોત, શામલી અને સહારનપુરથી પસાર થાય છે, તે ઉત્તર પ્રદેશના આ શહેરોને પણ પુનર્જીવિત કરવા માટે તૈયાર છે. “આ માત્ર એક રસ્તો નથી; તે સમગ્ર પ્રદેશમાં વ્યાપાર, ઉદ્યોગ, વેરહાઉસિંગ અને લોજિસ્ટિક્સ માટે નવા માર્ગો ખોલે છે,” શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું.

નવા એક્સપ્રેસવેની પર્યટન ક્ષમતા પર ભાર મૂકતા, પ્રધાનમંત્રીએ નોંધ્યું કે દહેરાદૂન, હરિદ્વાર, ઋષિકેશ, મસૂરી અને ચારધામ સર્કિટ બધું જ વધુ સુલભ બનશે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે ઉત્તરાખંડ વધુને વધુ શિયાળુ પ્રવાસન, વિન્ટર સ્પોર્ટ્સ અને ડેસ્ટિનેશન વેડિંગ માટે મુખ્ય સ્થળ બની રહ્યું છે. ઉત્તરાખંડના અર્થતંત્ર માટે વર્ષભરના પ્રવાસનના મહત્વની નોંધ લેતા, તેમણે શેર કર્યું કે શિયાળુ તીર્થયાત્રાઓમાં નોંધપાત્ર ઉછાળો જોવા મળ્યો છે – આદિ કૈલાશ અને ઓમ પર્વતની મુલાકાતો થોડાક સોથી વધીને 2025 માં 36,000 થી વધુ થઈ ગઈ છે, જ્યારે  ચારધામ યાત્રામાં સહભાગિતા 2024 માં 80,000 થી વધીને 2025 માં 1.5 લાખથી વધુ થઈ છે. “જ્યારે પર્યટન વધે છે, ત્યારે દરેકને ફાયદો થાય છે – હોટલ, ઢાબા, ટેક્સીઓ, હોમ સ્ટે, સમગ્ર સ્થાનિક અર્થતંત્રને વેગ મળે છે,” શ્રી મોદીએ ટિપ્પણી કરી હતી.

પ્રગતિની સાથે પ્રકૃતિ અને સંસ્કૃતિને સંતુલિત કરવા માટેની સરકારની પ્રતિબદ્ધતા પર ભાર મૂકતા, પ્રધાનમંત્રીએ એક્સપ્રેસવેના ભાગ રૂપે લગભગ 12-કિલોમીટર લાંબા એલિવેટેડ વાઇલ્ડલાઇફ કોરિડોરના નિર્માણ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો, જે એ સુનિશ્ચિત કરવા માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે કે હાથીઓ સહિતના પ્રાણીઓને કોઈ વિક્ષેપ ન પડે. તેમણે દેવભૂમિના પર્વતો અને જંગલોની મુલાકાતે આવતા પ્રવાસીઓ અને શ્રદ્ધાળુઓને આ પવિત્ર સ્થાનોને સ્વચ્છ અને પ્લાસ્ટિકના કચરામુક્ત રાખવા વિનંતી કરી હતી. “અમારો પ્રયાસ છે કે જ્યારે ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર લોકોની સેવા કરે છે, ત્યારે આ વિસ્તારોના વન્યજીવન અને કુદરતી વારસાનું પણ રક્ષણ થવું જોઈએ,” શ્રી મોદીએ ભાર મૂક્યો હતો.

આગામી વર્ષે હરિદ્વારમાં કુંભ મેળા તરફ આગળ જોતા, પ્રધાનમંત્રીએ તમામ હિતધારકોને આ કાર્યક્રમ ભવ્ય, દૈવી અને સ્વચ્છ હોય તે સુનિશ્ચિત કરવા આહવાન કર્યું હતું. તેમણે નંદા દેવી રાજજાત યાત્રા વિશે પણ વાત કરી, જે ભારતની સાંસ્કૃતિક ચેતનાનું જીવંત ઉદાહરણ છે, જ્યાં દેવી નંદાને પુત્રી તરીકે પૂજવામાં આવે છે અને પૂરા સન્માન સાથે વિદાય આપવામાં આવે છે, જેમાં મહિલાઓની નોંધપાત્ર સહભાગિતા તેને વિશેષ અર્થપૂર્ણ બનાવે છે. “રાજજાત યાત્રા માત્ર શ્રદ્ધાની યાત્રા નથી; તે આપણી જીવંત સાંસ્કૃતિક વિરાસતનું પ્રમાણ છે,” શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું.

મહિલા સશક્તિકરણના મુદ્દા પર વળતા, પ્રધાનમંત્રીએ નોંધ્યું કે સરકાર મહિલાઓની સલામતી, સુરક્ષા અને રાજકીય ભાગીદારી માટે મજબૂત રીતે પ્રતિબદ્ધ છે. તેમણે યાદ કર્યું કે ચાર દાયકાની પ્રતીક્ષા પછી, સંસદે નારી શક્તિ વંદન અધિનિયમ પસાર કર્યો હતો, જે લોકસભા અને રાજ્ય વિધાનસભાઓમાં મહિલાઓ માટે 33 ટકા અનામતની ખાતરી આપે છે. તેમણે જાહેરાત કરી કે આને આગળ વધારવા માટે 16 એપ્રિલથી સંસદમાં વિશેષ ચર્ચા નક્કી કરવામાં આવી છે. દેવભૂમિની માટીમાંથી તમામ રાજકીય પક્ષોને અપીલ કરતા, તેમણે તેમને આ સુધારાને સમર્થન આપવા વિનંતી કરી જેથી 2029 ની સામાન્ય ચૂંટણીઓથી આ કાયદો અમલમાં આવે તેની ખાતરી કરી શકાય. “આ દેશની દરેક બહેન અને દીકરીની ઈચ્છા છે, અને આપણે તેને સર્વાનુમતે પૂરી કરવી જોઈએ,” શ્રી મોદીએ કહ્યું હતું.

ગઢી કેન્ટોનમેન્ટના ઐતિહાસિક સ્થળ પરથી ઉત્તરાખંડની ગૌરવશાળી સૈન્ય પરંપરાને શ્રદ્ધાંજલિ આપતા, પ્રધાનમંત્રીએ 1962 ના યુદ્ધમાં રાઈફલમેન જસવંત સિંહ રાવત જેવા શહીદોની વીરતાને યાદ કરી હતી. તેમણે ભૂતપૂર્વ સૈનિકો માટે અનેક કલ્યાણકારી પગલાંની રૂપરેખા આપી હતી, જેમાં વન રેન્ક વન પેન્શન હેઠળ આશરે ₹1.25 લાખ કરોડની વહેંચણી, નિવૃત્ત સૈનિકો માટે આરોગ્ય યોજનાના બજેટમાં 36 ટકાનો વધારો, 70 વર્ષથી વધુ ઉંમરના ભૂતપૂર્વ સૈનિકો માટે દવાઓની હોમ ડિલિવરી, બાળકોના શિક્ષણ ગ્રાન્ટમાં બમણો વધારો અને પુત્રીઓના લગ્ન સહાય ₹50,000 થી વધારીને ₹1 લાખ કરવાનો સમાવેશ થાય છે. “સશસ્ત્ર દળોને મજબૂત બનાવવા અને આપણા સૈનિક પરિવારોનું સન્માન કરવું એ આ સરકાર માટે બિન-વાટાઘાટપાત્ર પ્રાથમિકતાઓ છે,” શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું.

પોતાના સંબોધનનું સમાપન કરતા પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે વિકસિત ભારતનું વિઝન પ્રગતિ, પ્રકૃતિ અને સંસ્કૃતિને સમાન રીતે સમાવિષ્ટ કરવું જોઈએ. તેમણે એક્સપ્રેસવેના ઉદ્ઘાટન પર દિલ્હી, ઉત્તર પ્રદેશ, ઉત્તરાખંડ અને સમગ્ર રાષ્ટ્રના લોકોને હૃદયપૂર્વક અભિનંદન પાઠવ્યા હતા. “દરેક પરિમાણમાં દેશભક્તિ, ભક્તિ અને વિકાસનું સંયોજન કરીને, આપણે આ રીતે સાચા અર્થમાં વિકસિત ભારતનું નિર્માણ કરીશું,” શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું.

The Delhi-Dehradun Economic Corridor, being inaugurated today, is a world-class infrastructure project that will deepen connectivity, boost the economy and tourism. https://t.co/5TayGK4QLZ

— Narendra Modi (@narendramodi) April 14, 2026

उत्तराखंड राज्य अपनी स्थापना के 25 वर्ष पूरा करने के साथ ही 26वें वर्ष में प्रवेश कर चुका है।

आज दिल्ली-देहरादून एक्सप्रेस-वे के उद्घाटन के साथ इस प्रगति में एक और बड़ी उपलब्धि जुड़ी है: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) April 14, 2026

देहरादून-दिल्ली इक्नॉमिक कॉरिडोर से भी इस पूरे क्षेत्र का कायाकल्प होने जा रहा है।

पहला फायदा तो ये है कि इससे समय बचेगा… आना-जाना सस्ता और तेज होगा… लोगों का पेट्रोल-डीजल कम खर्च होगा… किराया-भाड़ा कम होगा।

दूसरा बड़ा फायदा रोजगार का होगा: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) April 14, 2026

हमारे पहाड़…ये वन क्षेत्र…देवभूमि की ये धरोहर… ये बहुत ही बहुत पवित्र स्थान हैं।

ऐसे स्थानों को साफ-सुथरा रखना हम सभी का कर्तव्य है।

इन इलाकों में प्लास्टिक की बोतलें…कूड़े-कचरे का ढेर… ये देवभूमि की पवित्रता को ठेस पहुंचाता है।

इसलिए बहुत आवश्यक है कि हम देवभूमि के…

— PMO India (@PMOIndia) April 14, 2026

SM/IJ/JD