પીએમઇન્ડિયા
પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ આજે મૈસૂરુ, કર્ણાટક ખાતે સ્વામી વિવેકાનંદ સાંકૃતિક યુવા કેન્દ્ર – વિવેક સ્મારકનું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું. ઉપસ્થિત મહાનુભાવો અને નાગરિકોના વિશાળ જનમેદનીનું અભિવાદન કરતા પ્રધાનમંત્રીએ શહેરના અધિષ્ઠાત્રી દેવી માતા ચામુંડેશ્વરીને આદરપૂર્વક પ્રણામ કરીને પોતાના સંબોધનની શરૂઆત કરી હતી.
રામકૃષ્ણ મિશનના ઉપદેશો સાથેના પોતાના ગહન આધ્યાત્મિક જોડાણને યાદ કરતા પ્રધાનમંત્રીએ સામાન્ય શરૂઆતથી લઈને પોતાની વર્તમાન જવાબદારીઓ સુધીની વ્યક્તિગત યાત્રા પર આ સંસ્થાની પડેલી અગાધ અસરો વિશે વાત કરી હતી. “આપ સૌની ઉપસ્થિતિના કારણે, હું આજે મૈસૂરુની આ પવિત્ર ભૂમિ પર એક ખૂબ જ અલગ અને શક્તિશાળી ઊર્જાનો અનુભવ કરી રહ્યો છું,” તેમ શ્રી મોદીએ જણાવાયું હતું.
મૈસૂરુ શહેરને દેશની સાંકૃતિક ચેતનાનું શાશ્વત કેન્દ્ર ગણાવતા પ્રધાનમંત્રીએ ભવ્ય મહેલો, જીવંત તહેવારો અને ઐતિહાસિક પરંપરાઓને આવરી લેતા તેના સમૃદ્ધ વારસાના જતન અને જાળવણી માટે શહેરની પ્રશંસા કરી હતી. “ભારતનો વારસો આ શહેરના કણ-કણમાં વણાયેલો છે, અને તેને જે રીતે નિપુણતાથી સાચવવામાં અને સુશોભિત કરવામાં આવ્યો છે તે જોઈને અપાર સંતોષ થાય છે,” તેમ શ્રી મોદીએ નોંધ્યું હતું.
નવા ઉદ્ઘાટન કરાયેલા સ્વામી વિવેકાનંદ સાંકૃતિક યુવા કેન્દ્ર (વિવેક સ્મારક) ના વારસાની ઉજવણી કરતા પ્રધાનમંત્રીએ મહાન સંન્યાસી સ્વામી વિવેકાનંદ, કુવેમ્પુ જેવા સ્થાનિક વિદ્વાનો અને શહેરના બૌદ્ધિક ઇતિહાસ વચ્ચેના ગહન ઐતિહાસિક સંબંધોને બિરદાવ્યા હતા. “આ ઐતિહાસિક કેન્દ્રના ઉદ્ઘાટન દ્વારા, આપણે આ મહાન મિશનને સક્રિયપણે એક નવો વિસ્તાર આપી રહ્યા છીએ,” તેમ શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું.
સામાન્ય વ્યક્તિને અસાધારણ વ્યક્તિત્વમાં ઢાળવા માટે જરૂરી કઠોર આધ્યાત્મિક સાધના પર ભાર મૂકતા પ્રધાનમંત્રીએ સાધકના તપસ્યાના વર્ષો દરમિયાન સહાયક દ્રષ્ટાઓ દ્વારા ભજવવામાં આવતી મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકાને રેખાંકિત કરી હતી. “તપસ્યા દરમિયાન સાધકને ઓળખનાર વ્યક્તિ આખરે તેની આધ્યાત્મિક સિદ્ધિમાં એક મહત્વપૂર્ણ ભાગીદાર બને છે,” તેમ શ્રી મોદીએ અવલોકન કર્યું હતું.
એક વ્યાખ્યાયિત ઐતિહાસિક પ્રસંગનો ઉલ્લેખ કરતા પ્રધાનમંત્રીએ વિગત આપી હતી કે કેવી રીતે 130 વર્ષથી પણ વધુ સમય પહેલા મૈસૂરુના તત્કાલીન મહારાજાએ એક યુવાન, અજાણ્યા ભ્રમણ કરતા સંન્યાસીને અનન્ય રીતે ઓળખીને તેમને સહયોગ આપ્યો હતો. આ એક એવો મહત્વપૂર્ણ હસ્તક્ષેપ હતો જેને સ્વામી વિવેકાનંદે પાછળથી અમેરિકાથી ઊંડા આદર સાથે સ્વીકાર્યો હતો. “જે સમયે તેમની ખ્યાતિ સ્થાપિત થઈ ન હતી તે સમયે તેમને ઓળખનારાઓમાં તત્કાલીન મહારાજા એક ప్రముఖ નામ હતા,” તેમ શ્રી મોદીએ ટાંક્યું હતું.
રામકૃષ્ણ આશ્રમની મુખ્ય વિચારધારાને સ્વામી વિવેકાનંદના નિઃસ્વાર્થ સેવાના વિચાર સાથે જોડતા પ્રધાનમંત્રીએ શૈક્ષણિક, તબીબી અને આપત્તિ રાહત કામગીરી પ્રત્યે સંસ્થાના સદી જૂના સમર્પણની પ્રશંસા કરી હતી. “ખરેખર, એ જ જીવે છે જે અન્યો માટે સંપૂર્ણપણે જીવે છે, અને આ જ મંત્રને અનુસરીને આશ્રમે તેના ગૌરવશાળી સો વર્ષ પૂર્ણ કર્યા છે,” તેમ શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું.
નવા ઉદ્ઘાટન કરાયેલા આ સ્મારકની ભવિષ્યની અસર વિશે વિઝન રજૂ કરતા પ્રધાનમંત્રીએ આ સંસ્થાને યુવાનોની એવી નવી પેઢી તૈયાર કરવા આહ્વાન કર્યું હતું જેઓ પોતાની અંગત આકાંક્ષાઓથી ઉપર ઉઠીને રાષ્ટ્ર અને વંચિતોને પ્રાથમિકતા આપે. “આપણે અહીં એવા યુવાનોનું ઘડતર કરવું જોઈએ જેમના માટે ભારત માતાની સેવા કરવી અને ગરીબોના દુઃખ દૂર કરવા એ જ તેમના જીવનનું અંતિમ લક્ષ્ય બની રહે,” તેમ શ્રી મોદીએ જણાવ્યું હતું.
સ્વામી વિવેકાનંદના સમયના પરાધીન ભારતીય યુવાનોની સ્થિતિની સરખામણી તેમના વર્તમાન વૈશ્વિક પ્રભુત્વ સાથે કરતા પ્રધાનમંત્રીએ રેખાંકિત કર્યું હતું કે કેવી રીતે આ મહાન વિચારકે યુવા શિક્ષણને રાષ્ટ્ર નિર્માણ માટેનો શ્રેષ્ઠ પાયો માન્યો હતો. “જે ભારતીય યુવાનો એક સમયે સાંકળોમાં જકડાયેલા હતા તે આજે સમગ્ર વિશ્વના વિકાસને અદ્ભુત ગતિ આપી રહ્યા છે,” તેમ શ્રી મોદીએ અવલોકન કર્યું હતું.
યુવા પેઢી દ્વારા ચલાવવામાં આવતી અદ્ભુત તકનીકી અને આર્થિક સિદ્ધિઓની વિગતો આપતા પ્રધાનમંત્રીએ દેશને સૌથી ઝડપથી વિકસતી અર્થવ્યવસ્થા, ત્રીજું સૌથી મોટું સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમ અને વૈશ્વિક સ્તરે બીજા ક્રમનું સૌથી મોટું મોબાઇલ ઉત્પાદન ક્ષમતા ધરાવતો દેશ બનાવવા બદલ યુવાનોને શ્રેય આપ્યો હતો. “આજે ભારત આપણા યુવાનોની અપાર ક્ષમતાના બળે AI, ડીપ ટેક, સ્પેસ ટેકનોલોજી અને ઇનોવેશનમાં ગૌરવશાળી નવા પ્રકરણો લખી રહ્યું છે,” તેમ શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું.
એરોસ્પેસ ક્ષેત્રે તાજેતરની ઐતિહાસિક સિદ્ધિનો ઉલ્લેખ કરતા પ્રધાનમંત્રીએ ખાનગી રીતે વિકસિત રોકેટના સફળ પ્રક્ષેપણની ઉજવણી કરી હતી અને તેને દેશની ડિજિટલ અને ઉત્પાદન ક્રાંતિને આગળ ધપાવતા અણનમ બળના શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ તરીકે ગણાવ્યું હતું. “આત્મનિર્ભર ભારત હોય કે મેક ઇન ઇન્ડિયા અભિયાન હોય, તેની આખરી સફળતા પાછળનું ચાલક બળ માત્ર ને માત્ર ભારતના યુવાનોની શક્તિ છે,” તેમ શ્રી મોદીએ નોંધ્યું હતું.
આ વસ્તી વિષયક લાભનો ઉપયોગ કરવાની સરકારની જવાબદારીની રૂપરેખા આપતા પ્રધાનમંત્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે યુવા ક્ષમતા ત્યારે જ રાષ્ટ્રીય શક્તિમાં પરિવર્તિત થાય છે જ્યારે તેને યોગ્ય તકો, સ્પષ્ટ દિશા અને મજબૂત શૈક્ષણિક માળખાનો ટેકો મળે. “યુવાનોની ક્ષમતા ત્યારે જ તે રાષ્ટ્રની આખરી શક્તિ બને છે જ્યારે તેમને પોતાની માટી પર મોટા સપના જોવાનો સંપૂર્ણ વિશ્વાસ મળે છે,” તેમ શ્રી મોદીએ જણાવ્યું હતું.
ઉચ્ચ શિક્ષણના માળખામાં છેલ્લા દાયકામાં થયેલા અભૂતપૂર્વ વિસ્તરણ પર પ્રકાશ પાડતા પ્રધાનમંત્રીએ આંકડા રજૂ કર્યા હતા કે 650 થી વધુ નવી યુનિવર્સિટીઓ, 14,000 કોલેજો, IIMs અને IITs જેવી અનેક અગ્રણી સંસ્થાઓની સ્થાપના કરવામાં આવી છે અને મેડિકલ ક્ષમતા લગભગ બમણી કરીને 1,40,000 MBBS બેઠકો સુધી પહોંચાડવામાં આવી છે. “મને ખૂબ જ આનંદ છે કે આજે ભારતભરમાં શૈક્ષણિક સંસ્થાઓની કુલ સંખ્યા સતત અને ઝડપથી વધી રહી છે,” તેમ શ્રી મોદીએ અવલોકન કર્યું હતું.
શૈક્ષણિક માળખાના વ્યાપક આધુનિકીકરણની વિગતો આપતા પ્રધાનમંત્રીએ રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ (NEP) ના વખાણ કર્યા હતા કે જે શૈક્ષણિક પ્રણાલીને 21મી સદીની જરૂરિયાતો સાથે સક્રિયપણે સુસંગત બનાવી રહી છે. “એક તરફ આપણે ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનું મોટા પાયે આધુનિકીકરણ કરી રહ્યા છીએ, તો બીજી તરફ સમગ્ર શિક્ષણ પ્રણાલીને આધુનિક જરૂરિયાતો અનુસાર ઢાળી રહ્યા છીએ,” તેમ શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું.
પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શિક્ષણના પરિવર્તન વિશે વાત કરતા પ્રધાનમંત્રીએ 14,000 થી વધુ PM SHRI શાળાઓના વિકાસ અને બાળકોમાં પ્રારંભિક વૈજ્ઞાનિક નવીનતા પ્રોત્સાહિત કરવા માટે 10,000 અટલ ટીંકરિંગ લેબ્સની સ્થાપના પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. “શિક્ષણ માત્ર પુસ્તકીયું ન રહેવું જોઈએ; આપણે સુનિશ્ચિત કરવું જોઈએ કે બાળકોમાં નવીનતા અને ઊંડા વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિકોણનો સક્રિયપણે વિકાસ થાય,” તેમ શ્રી મોદીએ જણાવ્યું હતું.
સ્વામી વિવેકાનંદના સમાનતાના વિઝનને આધુનિક શૈક્ષણિક સુધારાઓ સાથે જોડતા પ્રધાનમંત્રીએ ભેદભાવપૂર્ણ અવરોધોને પદ્ધતિસર દૂર કરવાની ઉજવણી કરી હતી. તેમણે સૈનિક શાળાઓ અને NDA માં દીકરીઓના પ્રવેશ તેમજ સ્થાનિક ભાષાઓમાં વ્યાવસાયિક ડિગ્રી અભ્યાસક્રમોની ક્રાંતિકારી શરૂઆતનો ગર્વથી ઉલ્લેખ કર્યો હતો. “શિક્ષણ અને તકોમાં કોઈ ભેદભાવ ન હોવો જોઈએ તે આજે દેશનું એકીકૃત વિઝન બની ગયું છે,” તેમ શ્રી મોદીએ નોંધ્યું હતું.
ચારિત્ર્ય નિર્માણમાં શારીરિક સુદ્રઢતા અને શિસ્તની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા પર ભાર મૂકતા પ્રધાનમંત્રીએ ખેલો ઇન્ડિયા ગેમ્સ જેવા વ્યાપક પહેલો દ્વારા રાષ્ટ્રીય રમતગમત સંસ્કૃતિને આક્રમક રીતે પ્રોત્સાહન આપવાની સરકારની નીતિને સમર્થન આપ્યું હતું. “આજે રમતગમતને આપણા રાષ્ટ્ર નિર્માણની પ્રક્રિયાના એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ પ્રવાહ તરીકે સત્તાવાર રીતે સ્વીકારવામાં આવી રહી છે અને સક્રિયપણે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવી રહી છે,” તેમ શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું.
ગ્રાસરૂટ સ્તરે રમતગમતના માળખાના મોટા પાયે વિસ્તારને આંતરરાષ્ટ્રીય સફળતા સાથે જોડતા પ્રધાનમંત્રીએ નોંધ્યું હતું કે દેશના વૈશ્વિક સ્પર્ધાત્મક પ્રદર્શનમાં નોંધપાત્ર સુધારો થયો છે, જે મુખ્યત્વે નાના શહેરોની ઉભરતી પ્રતિભાઓ દ્વારા સંચાલિત છે. “અમારા અસાધારણ ખેલાડીઓ શ્રેષ્ઠ નવા રેકોર્ડ સર્જી રહ્યા છે અને આપણી દીકરીઓ દેશનું ગૌરવ સતત વધારી રહી છે,” તેમ શ્રી મોદીએ અવલોકન કર્યું હતું.
ઉચ્ચ સામાજિક ઉદ્દેશ્યો માટે સેવા આપવા માટે આ નવા ઉદ્ઘાટન કરાયેલા સ્મારકમાંથી સીધી પ્રેરણા લેતા પ્રધાનમંત્રીએ સ્થાનિક યુવાનોને નાગરિક ફરજો સંબંધિત શ્રેણીબદ્ધ પડકારો આપ્યા હતા. “સ્વામી વિવેકાનંદજીની જેમ, આ વિવેક સ્મારક આપણને મોટા ઉદ્દેશ્ય માટે અથાક પરિશ્રમ કરવાની ગહન પ્રેરણા આપે છે,” તેમ શ્રી મોદીએ ટાંક્યું હતું.
દેશના સૌથી સ્વચ્છ શહેરી કેન્દ્રોમાં સતત સ્થાન મેળવવા બદલ શહેરની પ્રશંસા કરતા પ્રધાનમંત્રીએ નાગરિકોને પર્યાવરણ સંરક્ષણ અને જળ સંચય તરફ મિશન-મોડ અભિગમ અપનાવવા વિનંતી કરી હતી. “આપણે કિંમતી પાણીના દરેક ટીંપાને બચાવવા માટે સખત મિશન મોડમાં કામ કરવું જ જોઈએ,” તેમ શ્રી મોદીએ જણાવ્યું હતું.
વાલ્મીકિ રામાયણના કન્નડ અનુવાદના વિમોચનની ઉજવણી કરતા પ્રધાનમંત્રીએ યુવાનોને સ્માર્ટફોનના યુગના વિકર્ષણોથી દૂર રહીને રાજ્યના સમૃદ્ધ સાહિત્યિક વારસા સાથે ફરીથી જોડાવા અપીલ કરી હતી. “શું આપણે યુવા પેઢીને સ્ક્રીનથી અલગ થઈને આપણા ગૌરવશાળી કન્નડ સાહિત્ય સાથે ઊંડાણપૂર્વક જોડાવા માટે પ્રેરિત કરી શકીએ?,” તેમ શ્રી મોદીએ પૂછ્યું હતું.
‘વોકલ ફોર લોકલ‘ ના વિભાવનાને સમર્થન આપતા પ્રધાનમંત્રીએ નાગરિકોને તેમની ભેટ-સોગાદોની જરૂરિયાતો માટે સ્થાનિક હસ્તકલા, રેશમ અને ચંદનની પેદાશો ખરીદીને સ્થાનિક કારીગરોને સક્રિયપણે ટેકો આપવા વિનંતી કરી હતી. “આપણી ભેટ ભારતીયના પરસેવાથી બનેલી હોય તે સુનિશ્ચિત કરવાથી આપણી સંસ્કૃતિને ઉત્તેજન મળશે અને સ્થાનિક પરિવારોને મહત્વપૂર્ણ નાણાકીય સહાય મળશે,” તેમ શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું.
પોતાના સંબોધનના અંતમાં એક સશક્ત આહ્વાન કરતા પ્રધાનમંત્રીએ દેશ માટે સ્વામી વિવેકાનંદના મહાન વિઝનને સાકાર કરવાની અંતિમ જવાબદારી વર્તમાન પેઢીને સોંપી હતી અને યુવા સશક્તિકરણના દીપસ્તંભ તરીકે સ્મારકની ભવિષ્યની ભૂમિકામાં સંપૂર્ણ વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો. “મને દ્રઢ વિશ્વાસ છે કે વર્તમાન પેઢીને આ મોટી જવાબદારી પૂર્ણ કરવામાં મદદ કરવા માટે વિવેક સ્મારક સતત એક શક્તિશાળી ઊર્જા સ્ત્રોત તરીકે કામ કરશે,” તેમ શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું.
Speaking at the inauguration of Viveka Smaraka at Sri Ramakrishna Ashrama in Mysuru.
https://t.co/IqVEAM1gy9— Narendra Modi (@narendramodi) August 1, 2026
Swami Vivekananda truly embodied the spirit of India. pic.twitter.com/gTNpyET9qX
— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2026
India’s youth are driving global growth. pic.twitter.com/qhOcHyFI7U
— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2026
It is for today’s generation to turn Swami Vivekananda’s vision of India into reality. pic.twitter.com/oK58ejuZpg
— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2026
SM/JY/JD
