પીએમઇન્ડિયા

પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ આજે IIT દિલ્હીના 57મા પદવીદાન સમારંભને સંબોધિત કર્યો હતો. સમારંભના ગહન ભાવનાત્મક મહત્વ પર પ્રકાશ પાડતા, પ્રધાનમંત્રીએ કેમ્પસના જીવંત અને સ્વપ્નોથી ભરેલા વાતાવરણને યાદ કર્યું હતું. તેમણે કોવિડ મહામારી દરમિયાન પોતાની વર્ચ્યુઅલ ઉપસ્થિતિને યાદ કરી હતી અને પદવી પ્રાપ્ત કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓની વચ્ચે પ્રત્યક્ષ રીતે હાજર રહેવા બદલ પોતાનો ઊંડો વ્યક્તિગત સંતોષ વ્યક્ત કર્યો હતો. શ્રી મોદીએ જણાવ્યું હતું કે,”આજે આ કેમ્પસમાં તમારી સાથે આ અદ્ભુત અનુભવ શેર કરવો એ મારા માટે પણ ખૂબ ખાસ છે.”

વિદ્યાર્થીઓ અને તેમના પરિવારોને તેમની સ્મારક શૈક્ષણિક સિદ્ધિઓ બદલ અભિનંદન આપતાં, પ્રધાનમંત્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે તેમની ડિગ્રીઓ માત્ર શૈક્ષણિક સફળતા કરતાં પણ ઘણું વધારે દર્શાવે છે, જે રાષ્ટ્રમાં યોગદાન આપવા માટેના એક આદેશ તરીકે કાર્ય કરે છે. તેમણે મેડલ મેળવનારાઓની વિશેષ પ્રશંસા કરી હતી અને સંસ્થામાં નવી AI પહલોની શરૂઆતમાં ઉત્સાહપૂર્વક ભાગ લીધો હતો. શ્રી મોદીએ દાવો કર્યો હતો કે, “તમે દેશ માટે ઘણું બધું કરવાના સ્વપ્ન સાથે અહીંથી બહાર નીકળી રહ્યા છો.”

વિદ્યાર્થીઓની વાવાઝોડા જેવી સફર પર વિચાર કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ ઓરિએન્ટેશન ડેથી લઈને પદવીદાન સુધીના તેમના પરિવર્તનને આબેહૂબ રીતે યાદ કર્યું હતું, અને પ્રથમ પગાર મેળવવા અને સ્ટાર્ટઅપ્સ બનાવવાથી લઈને આગળની સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓની તૈયારી કરવા સુધીની વિવિધ આકાંક્ષાઓને સ્વીકારી હતી, જે તેમના મનમાં ભરેલી છે. શ્રી મોદીએ નોંધ્યું હતું કે, “તમને આ અદ્ભુત સફર અને જીવનમાં સંપૂર્ણપણે નવો અધ્યાય શરૂ કરવાના ઉત્સાહથી ચોક્કસપણે ઘણો સંતોષ થવો જોઈએ.”

વિદ્યાર્થીઓને તેમની વર્તમાન ક્ષણોને ઊંડાણપૂર્વક માણવા માટે પ્રોત્સાહિત કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ કેમ્પસની પ્રિય યાદોનો રમુજી રીતે સંદર્ભ આપ્યો હતો, જેમાં કુમાઉં, અરા, કરા, વિંધ્ય, નીલગિરી, કૈલાશ અને હિમાદ્રી વચ્ચેની આંતર-હોસ્ટેલ સ્પર્ધાઓ તેમજ જિયા સરાયના પૌઆ અને સાતપુડા મેસના પરોઠા વાળા સ્થાનિક વાનગીઓના મનપસંદ સ્વાદોનો સમાવેશ થાય છે. “આવનારા સમયમાં જ્યારે તમારી પાસે મોટી જવાબદારીઓ હશે, ત્યારે આ સ્થાનની યાદો ચોક્કસપણે તમને ઊર્જાવંત કરશે,” શ્રી મોદીએ ટિપ્પણી કરી હતી.

સંસ્થાકીય સપોર્ટ સિસ્ટમ પ્રત્યે ઊંડી કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ પદવીધારી વર્ગને તેમના સહપાઠીઓ, પ્રોફેસરો, માર્ગદર્શકો અને સહાયક સ્ટાફને આજીવન સંપત્તિ તરીકે ઓળખવાનો આગ્રહ કર્યો હતો જેઓ અસરકારક રીતે તેમનો સરોગેટ પરિવાર બન્યા હતા. શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, “તમે તમારી ભવિષ્યની દરેક સફળતામાં આ તમામ વ્યક્તિઓને ગહન રીતે યાદ કરશો અને તેમના આભારી રહેશો.”

ઝડપથી બદલાતા ભૌગોલિક રાજકીય અને વ્યૂહાત્મક વૈશ્વિક પરિદ્રશ્યને સંબોધતા, પ્રધાનમંત્રીએ આ વિશાળ વૈશ્વિક પરિવર્તનો માટે પ્રાથમિક ઉદ્દીપક તરીકે તકનીકી પ્રગતિની અવિરત ગતિને ઓળખી હતી. તેમણે ઝડપી પરિવર્તનના આ યુગને અણધારી પડકારો અને વિશાળ નવી તકોના બેવડા પરિદ્રશ્ય તરીકે રજૂ કર્યો હતો. “આ તમામ ઝડપી પરિવર્તનો વચ્ચે, મારા શબ્દો યાદ રાખો: જે સતત શીખતો રહે છે તે જ જીતશે,” શ્રી મોદીએ દાવો કર્યો હતો.

IIT ડિગ્રીના સાચા મૂલ્યને પુનઃવ્યાખ્યાયિત કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે આ લાયકાત ઉચ્ચ CGPA અથવા આકર્ષક પ્લેસમેન્ટ ઓફર કરતાં ઘણી આગળ જાય છે, જે તેના બદલે અદ્યતન સમસ્યા-નિવારણ ક્ષમતાઓના નિશ્ચિત વૈશ્વિક પ્રમાણપત્ર તરીકે કાર્ય કરે છે. શ્રી મોદીએ નોંધ્યું હતું કે, “તમારી ડિગ્રી સમગ્ર વિશ્વને કહે છે કે તમે અત્યંત મુશ્કેલ સમસ્યાઓને કેવી રીતે ઉકેલવી તે બરાબર જાણો છો.”

શૈક્ષણિક ખંત અને આજીવન સ્થિતિસ્થાપકતા વચ્ચે સમાનતા દર્શાવતા, પ્રધાનમંત્રીએ યુવાનોને જટિલ પ્રયોગશાળા સિમ્યુલેશન ઉકેલવાની જેમ જ જીવનના મોટા પડકારોને સંચાલન કરી શકાય તેવા ઘટકોમાં વિભાજિત કરીને ઉકેલવાની સલાહ આપી હતી. શ્રી મોદીએ અવલોકન કર્યું હતું કે, “જો જીવનમાં અનિવાર્યપણે મુશ્કેલીઓ આવશે, તો સંપૂર્ણપણે નવી તકો પણ ઉભરી આવશે; તમારે માત્ર સંપૂર્ણપણે સતર્ક રહેવાનું છે.”

માળખાકીય શૈક્ષણિક વાતાવરણની સરખામણી અણધારી વાસ્તવિક દુનિયાની પરિસ્થિતિઓ સાથે કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ સ્નાતકોને ચેતવણી આપી હતી કે તેમની યુનિવર્સિટી પરીક્ષાઓથી વિપરીત, જીવનના સૌથી જટિલ પડકારો સંપૂર્ણપણે ‘આઉટ ઓફ સિલેબસ’ કાર્ય કરે છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે સાચી સફળતા માત્ર પૂર્વ-નિર્ધારિત પ્રશ્નોના જવાબો આપવામાં નથી, પરંતુ સમાજે આત્મસંતોષથી સ્વીકારી લીધેલી સમસ્યાઓને ઓળખવામાં અને તેનો ઉકેલ લાવવામાં રહેલી છે. શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, “ઘણા ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થીઓની સફળતાનું મૂળભૂત કારણ એ હતું કે તેમણે તે મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્નોને હિંમતપૂર્વક ઓળખ્યા જેમને વિશ્વએ પ્રશ્નો તરીકે ગણવાનું બંધ કરી દીધું હતું.”

વીતેલી પેઢીઓ દ્વારા ઉઠાવવામાં આવેલા ઐતિહાસિક બોજ પર વિચાર કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ યાદ કર્યું કે કેવી રીતે સ્વતંત્રતા મેળવવાનો એકમાત્ર ધ્યેય અપાર બલિદાન અને તપસ્યા દ્વારા ચિહ્નિત સંપૂર્ણ યુગને વ્યાખ્યાયિત કરતો હતો. તેમણે વર્તમાન પેઢીને આગામી ત્રણ દાયકા દરમિયાન પોતાની કારકિર્દીના માર્ગને સીધા જ રાષ્ટ્રના વિકાસલક્ષી લક્ષ્યો સાથે જોડીને પોતાનો વારસો વ્યાખ્યાયિત કરવાનો પડકાર ફેંક્યો હતો. શ્રી મોદીએ દાવો કર્યો હતો કે, “તમારા દરેક નિર્ણયનો આધાર સંપૂર્ણપણે એ હોવો જોઈએ કે દેશને શું ફાયદો થશે અને કઈ રાષ્ટ્રીય જરૂરિયાત પૂર્ણ થશે.”

આર્થિક, તકનીકી અને ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રોમાં વ્યાપક આત્મનિર્ભરતા તરફ સરકારના આક્રમક પ્રયાસોની વિગતો આપતાં, પ્રધાનમંત્રીએ રેખાંકિત કર્યું હતું કે યુવા સશક્તિકરણ એ વિકસિત ભારતનો મૂળભૂત પાયો છે. તેમણે પરંપરાગત રીતે મર્યાદિત ક્ષેત્રોને લોકશાહીકરણ કરવા અને નવા સંશોધક યુવાનો માટે ખુલ્લા મૂકવાના વહીવટીતંત્રના વ્યૂહાત્મક નીતિગત નિર્ણયોની પ્રશંસા કરી હતી. શ્રી મોદીએ નોંધ્યું હતું કે, “દેશનો યુવા જેટલો વધુ સશક્ત બનશે, તેટલો જ સમગ્ર દેશ વધુ સશક્ત બનશે.”

વ્યૂહાત્મક સરકારી સુધારાઓ પછી સ્પેસ સેક્ટરના વિસ્ફોટક વિકાસ પર પ્રકાશ પાડતા, પ્રધાનમંત્રીએ તે યુવાન એન્જિનિયરોની સ્મારક સિદ્ધિઓની પ્રશંસા કરી જેઓ હવે સક્રિયપણે તેમના પોતાના રોકેટ ડિઝાઇન કરી રહ્યા છે અને લોંચ કરી રહ્યા છે, જે એક સિદ્ધિ અગાઉ માત્ર મુઠ્ઠીભર દેશો પૂરતી મર્યાદિત હતી. શ્રી મોદીએ અવલોકન કર્યું હતું કે, “આજે, તે જ અંકામ ક્ષેત્ર સુંદર રીતે આપણા હજારો યુવાનો માટે નવી તકોનું આકાશ બની ગયું છે.”

સેમિકન્ડક્ટર ઉત્પાદનમાં ઝડપી દેશી પ્રગતિ તરફ ઈશારો કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ ભૂતકાળના સંશયવાદને ફગાવી દીધો હતો અને ગર્વથી નોંધ્યું હતું કે પ્રારંભિક ઉત્પાદન એકમો અગાઉથી કાર્યરત છે અને અપાર રાષ્ટ્રીય આત્મવિશ્વાસ વધારી રહ્યા છે. શ્રી મોદીએ ટિપ્પણી કરી હતી કે, “ક્યાંક એક યુવાન સંપૂર્ણ આત્મવિશ્વાસ સાથે ગર્વથી કહી રહ્યો છે: ‘ભારતમાં ચિપ બનાવનાર મારા વંશમાં પ્રથમ’.”

ડ્રોન સેક્ટરની પરિવર્તનકારી અસર દર્શાવતા, પ્રધાનમંત્રીએ વિગતવાર જણાવ્યું કે કેવી રીતે યુવાન સંશોધકો કૃષિ અને તબીબી વિતરણથી લઈને રાષ્ટ્રીય સંરક્ષણ સુધીના ક્ષેત્રોમાં ક્રાંતિ લાવી રહ્યા છે. શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, “આજે આ ક્ષેત્રમાં અત્યંત પ્રેરિત યુવાનો સક્રિયપણે અદ્ભુત નવી શક્યતાઓનું નિર્માણ કરી રહ્યા છે.”

ભારતની સ્ટાર્ટઅપ ક્રાંતિને બળ આપવા બદલ વર્તમાન પેઢીને શ્રેય આપતાં, પ્રધાનમંત્રીએ યુનિકોર્ન્સ, ડિજિટલ પેમેન્ટ્સ અને ફિનટેક બૂમ દ્વારા ઉત્પાદિત વિશાળ આર્થિક ગતિ પર આશ્ચર્ય વ્યક્ત કર્યું હતું, જેણે લાખો લોકો માટે અભૂતપૂર્વ સાહસિક મંચ પૂરા પાડ્યા છે. આ તમામ ક્રાંતિઓએ દેશના લાખો યુવાનોને પ્રથમ વખત સંપૂર્ણપણે નવું કંઈક કરવાની અદ્ભુત તક આપી છે.

ભવિષ્યના તકનીકી વર્ચસ્વની સરહદોનું નકશાંકન કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ, ડેટા સેન્ટર્સ, ક્રિટિકલ મિનરલ્સ, ડીપ સી એક્સપ્લોરેશન, ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગ અને એનર્જી સિક્યુરિટી જેવા મહત્વપૂર્ણ ઉભરતા ક્ષેત્રો પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. શ્રી મોદીએ નોંધ્યું હતું કે, “આવા ઘણા અદ્યતન ક્ષેત્રો તમારી અપ્રતિમ પ્રતિભા, તમારી બોલ્ડ નવીનતા અને તમારા મજબૂત નેતૃત્વની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યા છે.”

અદ્યતન સંશોધન તરફ વિશાળ રાષ્ટ્રીય પરિવર્તન પર ભાર મૂકતા, પ્રધાનમંત્રીએ પ્રાઇમ મિનિસ્ટર્સ રિસર્ચ ફેલોશિપ અને અનુસંધાન નેશનલ રિસર્ચ ફાઉન્ડેશનની સ્થાપના સહિતના મજબૂત મંચોની રૂપરેખા આપી હતી, જેને એક લાખ કરોડ રૂપિયા સુધીના અભૂતપૂર્વ ભંડારનું સમર્થન છે. શ્રી મોદીએ અવલોકન કર્યું હતું કે, “આજે દેશને નવા સંશોધનની સખત જરૂર છે, અને અમારું વહીવટી ધ્યાન સમાન રીતે અને મજબૂત રીતે સંશોધન પર છે.”

શૈક્ષણિક સંસાધનોનું લોકશાહીકરણ કરવાની પહલોની વિગતો આપતાં, પ્રધાનમંત્રીએ ‘વન નેશન વન સબ્સ્ક્રિપ્શન’ પ્રોગ્રામ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો, જે સુનિશ્ચિત કરે છે કે પ્રતિષ્ઠિત વૈશ્વિક સંશોધન સામયિકો વધારાના ખર્ચ વિના નાના શહેરોમાં પણ સુલભ છે. તેમણે આગળની લાંબી સફરને સ્વીકારી હતી અને આ સંશોધન પુનરુજ્જીવનને આગળ ધપાવવા માટે યુવાનોની પ્રતિબદ્ધતા પર પોતાનો સંપૂર્ણ વિશ્વાસ મૂક્યો હતો. શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, “સંશોધન અંગેનું આ સ્મારક કાર્ય માત્ર તમારા બધાની અચળ પ્રતિબદ્ધતા દ્વારા જ થઈ શકે છે.”

સોશિયલ મીડિયાના વિક્ષેપો અને હાનિકારક અસરો સામે ચેતવણી આપતા, પ્રધાનમંત્રીએ સ્નાતકોને તેમના પગાર, પ્લેસમેન્ટ અથવા સ્ટાર્ટઅપ સિદ્ધિઓની તુલના તેમના સાથીદારો સાથે કરવાનું ટાળવાનો આગ્રહ કર્યો હતો. તેમણે તેમને પોતાને સુધારવા અને તેમના માનસિક અને શારીરિક સુખાકારીને પ્રાથમિકતા આપવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની સલાહ આપી. “યાદ રાખો, જીવન લીડરબોર્ડ નથી; તમારી વાસ્તવિક સ્પર્ધા બીજા કોઈ સાથે નહીં, પણ તમારી જાત સાથે છે,” શ્રી મોદીએ કહ્યું.
પોતાનું સંબોધન સમાપ્ત કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ વિદ્યાર્થીઓ, તેમના માતાપિતા, તેમના શિક્ષકો અને સમગ્ર સંસ્થાકીય સપોર્ટ નેટવર્કને અભિનંદન પાઠવ્યા હતા જેમણે તેમને આ માઇલસ્ટોન સુધી પહોંચાડ્યા હતા. શ્રી મોદીએ જણાવ્યું હતું કે, “તમારું ભવિષ્ય અત્યંત ઉજ્જવળ રહે અને તમે સતત અને હિંમતપૂર્વક નવી ઊંચાઈઓને સ્પર્શતા રહો.

Delighted to join the Convocation Ceremony of IIT Delhi. My best wishes to all the graduating students.@iitdelhi https://t.co/Lhuq4yUzJW

— Narendra Modi (@narendramodi) August 8, 2026

Those who learn, win! pic.twitter.com/lWCEzFLeNL

— PMO India (@PMOIndia) August 8, 2026

Keep your curiosity alive in life… Keep your learning instinct alive. pic.twitter.com/nsPmpNlRfk

— PMO India (@PMOIndia) August 8, 2026

Today, India is working towards becoming self-reliant in every sector. pic.twitter.com/D3a2CSPHWY

— PMO India (@PMOIndia) August 8, 2026

Today, new sectors are emerging in the country for our youth. pic.twitter.com/NRWRmP9YXf

— PMO India (@PMOIndia) August 8, 2026

********

SM/GP/JT

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964@gmail.com [ 0KB ]