પીએમઇન્ડિયા

પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ આજે ભારત મંડપમ, નવી દિલ્હી ખાતે ચિન્મય અમૃત મહોત્સવ વિશ્વ સંમેલનનું ઉદ્ઘાટન કર્યું. આ પ્રસંગે સંબોધન કરતા પ્રધાનમંત્રીએ પોતાની ભાગીદારીને સંતોના સ્નેહ અને આશીર્વાદમાંથી જન્મેલા એક ગાઢ આધ્યાત્મિક અનુભવ તરીકે વર્ણવી હતી. ચિન્મય મિશન એ માત્ર એક સંસ્થા નથી પરંતુ એક સંત દ્વારા સ્થાપિત અને પવિત્ર સંકલ્પોના દાયકાઓ દ્વારા સંચાલિત એક અમર ચેતના છે તેના પર ભાર મૂકતા, તેમણે આ ઉજવણીના શીર્ષકની પ્રગાઢ યોગ્યતા નોંધ કરી હતી.

‘હોલોબોટ’ (Holobot) ના માધ્યમથી પૂજ્ય ગુરુદેવ સ્વામી ચિન્મયાનંદજી સાથે થયેલી વાતચીતે આ પ્રસંગની ભાવનાત્મક ગહનતામાં કેવી રીતે વધારો કર્યો, તે વિશે વાત કરતા પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું કે, આ અનુભવે તેમને 33 વર્ષ પાછળ, 1993માં વડોદરા ખાતે આ આધ્યાત્મિક ગુરુ સાથે થયેલી મુલાકાતની યાદ અપાવી દીધી. જાણે કે તેઓ ફરી એકવાર ગુરુદેવની સાક્ષાત હાજરીમાં ઊભા હોય તેમ, તેમના સ્નેહપૂર્ણ વ્યવહાર, સંવાદ અને આશીર્વાદને યાદ કરતા પ્રધાનમંત્રીએ આ હૃદયસ્પર્શી શ્રદ્ધાંજલિનું આયોજન કરવા બદલ મિશનના સભ્યોનો હૃદયપૂર્વક આભાર માન્યો. પ્રધાનમંત્રી મોદીએ કહ્યું, “મારા માટે આ એક અત્યંત ભાવનાત્મક અનુભવ છે.” 

સ્વામી વિવેકાનંદના ઐતિહાસિક સંબોધનના 100 વર્ષ પૂર્ણ થવાના અવસરે, વિશ્વ ધર્મ સંસદની શતાબ્દી માટે સ્વામી ચિન્મયાનંદને શિકાગો આમંત્રિત કરવા માટે ફેબ્રુઆરી-માર્ચ 1993 ની તેમની મુલાકાતને યાદ કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ નોંધ્યું કે કેવી રીતે ગુરુદેવે 3 ઓગસ્ટે સાન ડિએગોમાં અવસાન પામતા પહેલા આ કાર્યક્રમ માટે અમેરિકાભરમાં લોકોને અથાકપણે એકઠા કર્યા હતા. 11 સપ્ટેમ્બરે શિકાગોના મેળાવડામાં ગુરુદેવની ગેરહાજરી કેટલી ઊંડાણપૂર્વક અનુભવાઈ હતી તે યાદ કરતા, તેમણે તેમની આખરી વાતચીતને યાદ કરી, જે યુવા શક્તિને કેળવવા પર કેન્દ્રિત હતી. “તેનો મુખ્ય સાર યુવા શક્તિનું નિર્માણ કરવાનો હતો, અને યુવા શક્તિ દ્વારા એક મજબૂત અને સક્ષમ ભારતનું નિર્માણ કરવાનો હતો!” શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું.

તે મુલાકાતના થોડા વર્ષો પછી ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી બન્યા ત્યારથી સરકારના વડા તરીકે સતત સેવાની તેમની 25 વર્ષની સફરને રેખાંકિત કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું કે દેશના યુવાનો તેમની નીતિઓના કેન્દ્રમાં રહ્યા છે. તેમણે ચિન્મય અમૃત મહોત્સવના યુવા સ્વયંસેવકોની મોટી જવાબદારીઓ ઉપાડવા અને એક લાખથી વધુ યુવા નાગરિકો સાથે જોડાવા માટે 300 દિવસમાં 40,000 કિલોમીટરનું અંતર કાપવા બદલ પ્રશંસા કરી. હું આ અદ્ભુત પ્રયાસ માટે સમગ્ર ટીમને પણ અભિનંદન આપું છું.

ઉપનિષદના વાક્ય “વયમ્ અમૃતસ્ય પુત્રાઃ”ને ટાંકીને, પ્રધાનમંત્રીએ સમજાવ્યું કે ભારત જ્ઞાન અને પ્રકાશના સાધક તરીકે હજારો વર્ષોથી ટકી રહ્યું છે કારણ કે તેની ચેતના અને જ્ઞાન અમર છે, જેણે તેમને સ્વતંત્રતાની 75મી વર્ષગાંઠ પર એક એવા અમૃત મહોત્સવનું આહ્વાન કરવા માટે પ્રેરિત કર્યા જે વિકસિત ભારત માટે લોન્ચપેડ અને માનવતા માટે ભારતની હજારો વર્ષ જૂની ચિંતાના પુનરુત્થાન બંને તરીકે સેવા આપે છે. ત્યારથી અસંખ્ય આધ્યાત્મિક, સાંસ્કૃતિક અને સામાજિક સંસ્થાઓએ મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નો પર પવિત્ર સંકલ્પો લીધા છે તે નોંધતા, તેમણે દેશના અમૃત કાલ અભિયાનમાં ચિન્મય મિશનના સંકલનની ઉજવણી કરી. શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું, “આ ખરેખર આપણાં અમૃતસ્ય પુત્રાઃ હોવાનો વાસ્તવિક પુરાવો છે.”.

રાષ્ટ્રને જાગૃત કરવા અને ઉંચુ લાવવા માટે વેદના આહ્વાન “વયમ્ રાષ્ટ્રે જાગ્રિયામ પુરોહિતાઃ”નો ઉલ્લેખ કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ હાઇલાઇટ કર્યું કે કેવી રીતે સ્વામી ચીન્મયાનંદે આધ્યાત્મિકતા પર જેટલી સ્પષ્ટ વાત કરી હતી તેટલી જ રાષ્ટ્રીય પ્રાથમિકતાઓ પર પણ કરી હતી, તેમણે શીખવ્યું કે દેશ આપણી સંસ્કૃતિ અને અસ્તિત્વનું પારણું હોવાથી, આધ્યાત્મિક વિકાસથી વૈયક્તિક વિકાસ અને રાષ્ટ્રીય પ્રગતિને બળ મળવું જોઈએ. રાષ્ટ્રીય સ્વાભિમાન જગાડવા માટે, સ્વામીજીએ ઉપનિષદ, વેદાંત અને શાસ્ત્રોને જનતા સુધી પહોંચાડવા માટે ગીતા જ્ઞાન યજ્ઞ શરૂ કર્યો, જેના પરિણામે આજે ચિન્મય મિશનના લાખો યુવાનો સાંસ્કૃતિક બ્રાન્ડ એમ્બેસેડર તરીકે ભારતીય મૂલ્યો આગળ ધપાવી રહ્યા છે. પૂજ્ય ગુરુદેવનું આ યોગદાન ભારતના સાંસ્કૃતિક અને આધ્યાત્મિક પુનર્જાગરણમાં એક મહત્વપૂર્ણ પ્રકરણ છે.

2015માં ગુરુદેવની જન્મ શતાબ્દી દરમિયાન સ્મારક સિક્કો બહાર પાડવાને યાદ કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ સ્વામીજીના જીવનને જ્ઞાન, કર્મ અને ભક્તિના અદ્ભુત સંગમ તરીકે વર્ણવ્યું જેણે તેમના ગુરુ સ્વામી શિવાનંદના “જાઓ, સિંહની જેમ ગર્જના કરો” આશીર્વાદને પૂર્ણ કર્યા. તેમણે નોંધ્યું કે સ્વામીજીના આંતરિક સંકલ્પે શ્રોતાઓ પર અવિસ્મરણીય છાપ છોડી છે, જ્યારે તેમના ‘આર્ટ ઓફ મેન મેકિંગ’ રેડિયો પ્રોગ્રામ દ્વારા અસંખ્ય જીવનોને માર્ગદર્શન મળ્યું છે. તેમના અવાજમાં જે આત્મવિશ્વાસ હતો, જે આંતરિક શક્તિ હતી, તે દરેકના હૃદય પર તેમના વિચારોની છાપ છોડી દેતી હતી.

મહાન વિભૂતિઓનું મિશન તેમના જીવનકાળ પછી પણ લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહે છે તેવું અવલોકન કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ ચિન્મય મિશન દ્વારા સ્થાપિત વ્યાપક શિક્ષણ નેટવર્ક પર પ્રકાશ પાડ્યો. તેમણે નિર્દેશ કર્યો કે 100 થી વધુ ચિન્મય શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ હાલમાં દેશભરના લાખો વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્યને આકાર આપી રહી છે. તેઓ આ સંસ્થાઓમાં આધુનિક શિક્ષણ મેળવી રહ્યા છે, અને તેઓ ભારતીય મૂલ્યો પણ આત્મસાત કરી રહ્યા છે.

સ્વામી ચિન્મયાનંદ જેવા વિચારકોના સવાતંત્ર્યોત્તર દ્રષ્ટિકોણ સાથે સમકાલીન શાસનને સાંકળતા, પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું કે દેશ નવા ભારત માટે શૈક્ષણિક બાબતોનું આધુનિકીકરણ કરવાની પોતાની ફરજ સક્રિયપણે પૂરી કરી રહ્યો છે. તેમણે રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિની રજૂઆત પર પ્રકાશ પાડ્યો, જે ભારતીય જ્ઞાન પરંપરા, માતૃભાષામાં શિક્ષણ, આધુનિક વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજીને જોડે છે. “આ નવી શિક્ષણ નીતિમાં, આ તમામ બાબતોને મહત્વ આપવામાં આવ્યું છે,” શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું.

ભારતીય વારસાના સંરક્ષણ પ્રત્યે સ્વામીજીના આજીવન સમર્પણ પર પ્રકાશ પાડતા, પ્રધાનમંત્રીએ યાદ અપાવ્યું કે કન્યાકુમારીમાં સમુદ્રની વચ્ચે ‘વિવેકાનંદ રોક મેમોરિયલ’ (સ્મારક) બનાવવાનો એકનાથ રાનાડેનો સંકલ્પ હતો, જેની પાછળ ગુરુદેવ મક્કમતાથી ઊભા રહ્યા હતા અને તેમણે આ પ્રોજેક્ટ માટે સૌપ્રથમ આર્થિક યોગદાન આપ્યું હતું. તેમણે ઉલ્લેખ કર્યો કે આ સ્મારક આજે વિશ્વભરના લાખો લોકો માટે પ્રેરણાના સ્ત્રોત સમાન છે. પ્રધાનમંત્રી મોદીએ કહ્યું, “સ્વામીજીના જીવનનું અન્ય એક લક્ષ્ય ભારતીય વારસા પ્રત્યે ગૌરવ અને તેનું સંરક્ષણ કરવાનું હતું!” 

ઉત્તરથી દક્ષિણ અને પૂર્વથી પશ્ચિમ સુધી સમગ્ર દેશમાં વ્યાપેલા સાંસ્કૃતિક પુનર્જાગરણની વિગતો આપતા, પ્રધાનમંત્રીએ કાશી વિશ્વનાથ ધામ, અયોધ્યામાં શ્રી રામ મંદિર, ઉજ્જૈનના મહાકાલ મહાલોક, કેદારનાથ અને બદ્રીનાથના ભવ્ય પુનરુત્થાન તરફ ઈશારો કર્યો, આ સાથે યુનેસ્કોની વર્લ્ડ હેરિટેજ યાદીમાં સાંસ્કૃતિક સ્થળોના સમાવેશનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો. અગાઉના યુગોથી વિપરીત જ્યારે ચોરાયેલી ભારતીય પ્રાચીન વસ્તુઓ પ્રતિકાર વિના વિદેશમાં વેચવામાં આવતી હતી, તેમણે છેલ્લા એક દાયકા દરમિયાન હેરિટેજ કલાકૃતિઓના પ્રત્યાર્પણ પર પ્રકાશ પાડ્યો. છેલ્લા 12 વર્ષોમાં, આપણે આવી છસો પચાસથી વધુ પ્રાચીન મૂર્તિઓ પણ પાછી લાવ્યા છીએ.

સ્વામીજી દ્વારા ભારતીય દર્શનશાસ્ત્રને વિશ્વ સુધી પહોંચાડવા અને આજે આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ દ્વારા ભારતનું સમગ્ર વિશ્વ સાથે જોડાવું – આ બંને વચ્ચે સામ્ય દર્શાવતા, પ્રધાનમંત્રીએ ભારપૂર્વક કહ્યું કે, દેશમાં પોતાના વારસા પ્રત્યે પુનઃજાગૃત ગૌરવ અને સંસ્થાનવાદી માનસિકતામાંથી મુક્તિ એ વાતનો પુરાવો છે કે, રાષ્ટ્ર પ્રાચીન ઋષિ-મુનિઓ અને દેશભક્તો દ્વારા કલ્પવામાં આવેલા માર્ગ પર આગળ વધી રહ્યું છે. તેમણે ભાર મૂક્યો કે, આ યાત્રામાં તેમનો બૌદ્ધિક વારસો જ દેશની સૌથી મોટી શક્તિ છે. પ્રધાનમંત્રી મોદીએ કહ્યું, “આપણા વારસા પ્રત્યે ગૌરવનો આ આત્મવિશ્વાસ અને ગુલામીની માનસિકતામાંથી મુક્તિનો આ વિશ્વાસ એ વાતનો પુરાવો છે કે, દેશ હવે તે જ માર્ગ પર આગળ વધી રહ્યો છે.” 

વિવિધ સંસ્થાઓ અલગ-અલગ લક્ષ્યોને અનુસરે છે પરંતુ તમામ માર્ગો આખરે રાષ્ટ્રીય વિકાસ અને ગૌરવના એક જ ગંતવ્ય પર એકત્રિત થાય છે તે બાબત પર ભાર મૂકતા, પ્રધાનમંત્રીએ નોંધ્યું કે જેમ સ્વામી ચીન્મયાનંદે તેમના યુગના પડકારો માટે તેમના સંકલ્પો તૈયાર કર્યા હતા, તેમ આજની પેઢીએ આધુનિક સામાજિક વિકૃતિઓ અને પડકારોને સંબોધવા જોઈએ. તેમણે વિભાજનકારી દળો સામે સમાજને એક કરવા, આત્મનિર્ભરતાને પ્રોત્સાહન આપવા અને દરેક નાગરિકને 2047 ના વિકસિત ભારત લક્ષ્ય સાથે જોડવા માટે સક્રિય પ્રયાસો કરવાનું આહ્વાન કર્યું. “આજે, આપણે વિભાજનકારી દળો સામે સમાજને એક કરવાનો છે,” શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું.

2047માં ઐતિહાસિક સંગમ તરફ ઈશારો કરતા જ્યારે ભારતની સ્વતંત્રતાની શતાબ્દી ચિન્મય મિશનના શતાબ્દી સમયગાળા સાથે મેળ ખાશે, ત્યારે પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું કે બંને સફર સમાન લક્ષ્યો ધરાવે છે અને સાથે આગળ વધવી જોઈએ. મિશનનો આચાર્યો, સાધકો અને સ્વયંસેવકોનો વૈશ્વિક પરિવાર વિકસિત ભારત બનાવવામાં મદદ કરવા ગુરુદેવના વારસા અને દાયકાઓના અનુભવનો ઉપયોગ કરશે તેવો સંપૂર્ણ વિશ્વાસ વ્યક્ત કરતા, તેમણે તેમની અંતિમ ઉત્સવની શુભેચ્છાઓ પાઠવી. એટલે કે, ચિન્મય મિશનની શતાબ્દી યાત્રા અને વિકસિત ભારતની યાત્રા સાથે આગળ વધશે.

Delighted to join the Chinmaya Amrit Mahotsav Global Sammelan. The Chinmaya Mission has spent decades serving communities and sharing India’s spiritual wisdom with the world. https://t.co/gvALnWbo91

— Narendra Modi (@narendramodi) October 23, 2026

चिन्मय मिशन केवल एक संस्था नहीं है।

ये एक चिन्मय विचार है… जिसकी स्थापना एक चिन्मय ऋषि ने की थी… इतने दशकों की इसकी यात्रा भी, चिन्मय संकल्पों से भरी रही है।

और, जो चिन्मय है… वो स्वाभाविक ही अमर है, अमृतमय है: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) October 23, 2026

हमारा राष्ट्र ही हमारी संस्कृति की जन्मभूमि है।

ये राष्ट्र ही हमारे अस्तित्व का आधार है: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) October 23, 2026

चिन्मय मिशन के प्रयासों से आज लाखों युवा ऐसे हैं… जो भारत के सांस्कृतिक brand ambassador का काम कर रहे हैं।

ये युवा भारतीय मूल्यों को नई पीढ़ी तक पहुंचा रहे हैं: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) October 23, 2026

SM/BS/GP/JT

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964@gmail.com [ 0KB ]