പിഎം ഇന്ത്യ
ഗുജറാത്തിന്റെ ജനപ്രിയ മുഖ്യമന്ത്രി ശ്രീ ഭൂപേന്ദ്രഭായ് പട്ടേല്, കേന്ദ്രമന്ത്രിസഭയിലെ എന്റെ സഹപ്രവര്ത്തകര് ശ്രീ ഭൂപേന്ദ്ര യാദവ് ജി, ശ്രീ അശ്വിനി ചൗബേ ജി, സംസ്ഥാന മന്ത്രിമാര്, കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന ഗവണ്മെന്റുകളിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥര്, മറ്റ് വിശിഷ്ട വ്യക്തികളേ, മഹതികളെ,മാന്യരേ,
ഈ ദേശീയ സമ്മേളനത്തിലേക്കും പ്രത്യേകിച്ച് ഏകതാ നഗറിലേക്കും നിങ്ങളെ ഏവരെയും സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. ഏകതാ നഗറില് നടക്കുന്ന ഈ ദേശീയ സമ്മേളനം അതുകൊണ്ടുതന്നെ പ്രധാനപ്പെട്ടതായി ഞാന് കരുതുന്നു. കാടുകളെയും നമ്മുടെ ആദിവാസി സഹോദരങ്ങളെയും വന്യജീവികളെയും ജലസംരക്ഷണത്തെയും വിനോദസഞ്ചാരം, പ്രകൃതി, പരിസ്ഥിതി, വികസനം എന്നിവയെക്കുറിച്ചും പറയുകയാണെങ്കില്, ഏകതാ നഗര് ഒരു സന്ദേശം നല്കുകയും ഇന്ന് അത് വനമേഖലയിലെ ഒരു തീര്ഥാടന കേന്ദ്രമായി മാറുകയും ചെയ്തു. അതില് ഇവിടെയുണ്ടായ സമഗ്രവികസനം മൂലമുള്ള സാമൂഹികസാഹചര്യവും പങ്കുവഹിച്ചുവെന്ന വിശ്വാസം സൃഷ്ടിച്ചിക്കുന്നു. ഈ മേഖലയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന എല്ലാ മന്ത്രിമാരും ഉദ്യോഗസ്ഥരും ഇവിടെയുണ്ട്. നിങ്ങള് ഇവിടെ ജീവിക്കുമ്പോള്, പരിസ്ഥിതി, നമ്മുടെ ആദിവാസി സമൂഹം, വന്യജീവികള് എന്നിവയില് അതീവ ശ്രദ്ധയോടെ ഇവിടെ വികസന പ്രവര്ത്തനങ്ങള് നടത്തിയതിന്റെ സൂക്ഷ്മതകള് നിങ്ങള് നിരീക്ഷിക്കണമെന്ന് ഞാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു. വനങ്ങളെയും പരിസ്ഥിതിയെയും ഒരേസമയം സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് ഭാവിയില് വികസനത്തിന്റെ പാതയില് മുന്നേറാനുള്ള നിങ്ങളുടെ ശ്രമത്തില് നിങ്ങള് ഒരുപാട് കാണുകയും പഠിക്കുകയും ചെയ്യും.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
‘അമൃതകാലത്തിന്റെ’ അടുത്ത 25 വര്ഷത്തേക്ക് ഇന്ത്യ പുതിയ ലക്ഷ്യങ്ങള് സ്ഥാപിക്കുന്ന സമയത്താണ് നമ്മള് കണ്ടുമുട്ടുന്നത്. പരിസ്ഥിതിയെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനും ഇന്ത്യയുടെ വികസനം അതേ വേഗതയില് തുടരുന്നതിനും നിങ്ങളുടെ ശ്രമങ്ങള് സഹായിക്കുമെന്ന് ഞാന് വിശ്വസിക്കുന്നു.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
ഇന്നത്തെ പുതിയ ഇന്ത്യ പുതിയ ചിന്തയും സമീപനവുമായി മുന്നേറുകയാണ്. ഇന്ന് ഇന്ത്യ അതിവേഗം വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയാണ്, മാത്രമല്ല അതിന്റെ പരിസ്ഥിതിശാസ്ത്രത്തെ തുടര്ച്ചയായി ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. നമ്മുടെ വനവിസ്തൃതി വര്ദ്ധിച്ചു, തണ്ണീര്ത്തടങ്ങളും അതിവേഗം വികസിക്കുന്നു. പുനരുല്പ്പാദിപ്പിക്കാവുന്ന ഊര്ജ മേഖലയില് നമ്മുടെ വേഗവും തോതുമായി പൊരുത്തപ്പെടാന് ഒരു രാജ്യത്തിനും കഴിയില്ലെന്ന് നമ്മള് ലോകത്തിന് കാണിച്ചുകൊടുത്തു. അന്താരാഷ്ട്ര സൗരോര്ജ്ജ സഖ്യം, പ്രകൃതിദുരന്ത പ്രതിരോധ മാര്ഗ്ഗങ്ങള്, അല്ലെങ്കില് ലൈഫ് മൂവ്മെന്റ് എന്നിങ്ങനെയുള്ള പ്രധാന വെല്ലുവിളികള് കൈകാര്യം ചെയ്യുമ്പോള് ഇന്ത്യ ഇന്ന് ലോകത്തെ നയിക്കുന്നു.
നമ്മുടെ പ്രതിബദ്ധതകള് നിറവേറ്റുന്നതിലെ മികവ് കാരണം ലോകം ഇന്ന് ഇന്ത്യയുമായി കൈകോര്ക്കുന്നു. സിംഹങ്ങള്, കടുവകള്, ആനകള്, ഒറ്റക്കൊമ്പന് കാണ്ടാമൃഗങ്ങള്, പുള്ളിപ്പുലി എന്നിവയുടെ എണ്ണം വര്ഷങ്ങളായി വര്ദ്ധിച്ചു. ഭൂപേന്ദ്രഭായ് സൂചിപ്പിച്ചതുപോലെ, കുറച്ച് ദിവസങ്ങള്ക്ക് മുമ്പ് മധ്യപ്രദേശില് ചീറ്റപ്പുലികളെ കൊണ്ടുവന്നത് ഒരു പുതിയ ആവേശമാണ്. ചീറ്റപ്പുലികളെ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നതില് രാജ്യം ആഹ്ലാദിച്ച രീതി ഓരോ ഭാരതീയന്റെയും സിരകളില് ഒഴുകുന്ന ജീവജാലങ്ങളോടുള്ള ദയയും പ്രകൃതിയോടുള്ള സ്നേഹവും പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ ഓരോ ഭാഗത്തും ഒരു പ്രിയപ്പെട്ട അതിഥി സ്വന്തം വീട്ടിലേക്ക് വന്നത് പോലെ തോന്നി. ഇതാണ് നമ്മുടെ നാടിന്റെ ശക്തി. പ്രകൃതിയുമായി സന്തുലിതമാക്കാനും ഭാവിതലമുറയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനുമുള്ള ഈ ശ്രമം നമുക്ക് തുടരാം. ഈ ദൃഢനിശ്ചയം മനസ്സില് വെച്ചുകൊണ്ട്, ഇന്ത്യ 2070-ഓടെ ലക്ഷ്യം വെച്ചിരിക്കുന്നു, അതായത്, നമുക്ക് ഇപ്പോള് ഏകദേശം അഞ്ച് പതിറ്റാണ്ടുകള് ബാക്കിയുണ്ട്. ഇപ്പോള് രാജ്യത്തിന്റെ ശ്രദ്ധ ഹരിത വളര്ച്ചയിലാണ്, ഹരിത വളര്ച്ചയെക്കുറിച്ച് പറയുമ്പോള്, ഹരിത തൊഴിലുകള്ക്കും ധാരാളം അവസരങ്ങളുണ്ട്. ഈ ലക്ഷ്യങ്ങളെല്ലാം കൈവരിക്കുന്നതില് ഓരോ സംസ്ഥാനത്തിന്റെയും പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പങ്ക് പരമപ്രധാനമാണ്.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
ഏത് സംസ്ഥാനത്തായാലും കേന്ദ്രത്തിലായാലും പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങള് വളരെ വലുതാണ്. അതിനെ പരിമിതമായ വ്യാപ്തിയില് കാണരുത്. നിര്ഭാഗ്യവശാല്, കാലക്രമേണ, പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പങ്ക് ഒരു നിയന്ത്രിതാവ് എന്ന നിലയിലാണെന്ന ഒരു ധാരണ നമ്മുടെ സംവിധാനത്തില് ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. എന്നാല് നിയന്ത്രിക്കുന്നവര് എന്നതിലുപരി പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പങ്ക് പരിസ്ഥിതിയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കലാണെന്ന് ഞാന് കരുതുന്നു. പരിസ്ഥിതിയെ സംരക്ഷിക്കുന്ന എല്ലാ ശ്രമങ്ങളിലും നിങ്ങളുടെ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പങ്ക് വളരെ വലുതാണ്. ഇപ്പോള്, ഉദാഹരണത്തിന്, സര്ക്കുലര് (വര്ത്തുള) സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെ പ്രശ്നം! സര്ക്കുലര് സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ നമ്മുടെ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. സര്ക്കുലര് സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് ഇന്ത്യയിലെ ജനങ്ങളെ പഠിപ്പിക്കേണ്ടതില്ല. നമ്മള് ഒരിക്കലും പ്രകൃതിയെ ചൂഷണം ചെയ്യുന്നവരായിരുന്നില്ല; നമ്മള് എന്നും പ്രകൃതിയുടെ പരിപോഷകരാണ്.
കഴിഞ്ഞ നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തില് മഹാത്മാഗാന്ധി സബര്മതി ആശ്രമത്തില് താമസിച്ചിരുന്നപ്പോള് സബര്മതി നദി കരകവിഞ്ഞൊഴുകുമെങ്കിലും പാഴാകുന്ന വെള്ളം കണ്ടാല് അദ്ദേഹം തടസ്സപ്പെടുത്തുമെന്ന് ഞങ്ങള് ചെറുപ്പത്തില് പറഞ്ഞുകേട്ടിരുന്നു. പണ്ട് നദിയില് അത്രയധികം വെള്ളമുണ്ടായിരുന്നു, പക്ഷേ വെള്ളം പാഴാകാന് അദ്ദേഹം അനുവദിച്ചില്ല. വസ്ത്രങ്ങള് മുതല് പത്രങ്ങള് വരെയുള്ള പല വസ്തുക്കളും അവസാനം വരെ പുനരുപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന നിരവധി വീടുകളുണ്ടെന്ന് നിങ്ങളില് പലര്ക്കും അറിയാമായിരിക്കും. ഇതാണ് നമ്മുടെ കുടുംബങ്ങളുടെ ധര്മ്മം. ഇത് പിശുക്കല്ല. ഇത് പ്രകൃതിയോടുള്ള അവബോധവും സംവേദനവുമാണ്. പിശുക്ക് കൊണ്ടല്ല ആളുകള് ഒരേ സാധനം പത്ത് തവണ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഇവിടെയുള്ള എല്ലാ പരിസ്ഥിതി മന്ത്രിമാരോടും അവരുടെ സംസ്ഥാനങ്ങളില് സര്ക്കുലര് സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ പരമാവധി പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കണമെന്ന് ഞാന് അഭ്യര്ത്ഥിക്കുന്നു. സ്കൂള് കുട്ടികളോട് അവരുടെ വീടുകളില് വൃത്താകൃതിയിലുള്ള സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എന്തെങ്കിലും കണ്ടെത്താന് പറഞ്ഞാല്, അവര് തീര്ച്ചയായും അത് കണ്ടെത്തും. വര്ത്തുുള സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെക്കുറിച്ചുള്ള അവബോധം ഉണ്ടാകും. ഇത് ഖരമാലിന്യ സംസ്കരണത്തിനും ഒറ്റത്തവണ ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക്കില് നിന്നുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും വേണ്ടിയുള്ള നമ്മുടെ പ്രചാരണപ്രവര്ത്തനങ്ങള്ക്കു ശക്തി നല്കും. പഞ്ചായത്തുകള്, തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങള്, സ്വയം സഹായ സംഘങ്ങള്, എംഎസ്എംഇകള് എന്നിവയെ ഇക്കാര്യത്തില് പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കണം. അവര്ക്ക് ശരിയായ മാര്ഗനിര്ദേശങ്ങളും മാര്ഗനിര്ദേശങ്ങളും നല്കണം.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
പഴയതും കാലഹരണപ്പെട്ടതുമായ എല്ലാ വാഹനങ്ങളും ഉപയോഗം നിര്ത്തി പൊളിച്ചുമാറ്റുന്ന സ്ക്രാപ്പിംഗ് നയം ആരംഭിക്കാന് പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയം അതത് സംസ്ഥാനങ്ങളെ ബോധവത്കരിക്കണം. പഴയ വാഹനങ്ങള് ഒഴിവാക്കുന്നത് ഇന്ധനം ലാഭിക്കുന്ന പുതിയ വാഹനങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കും. അതൊരു വലിയ സഹായമായിരിക്കും. പക്ഷേ, കേന്ദ്ര ഗവണ്മെന്റ് ആവിഷ്കരിച്ച നയം നിശ്ചലമായാല് ഒരു പ്രയോജനവുമില്ല. രാജ്യത്തെ എല്ലാ പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയങ്ങളും ജൈവ ഇന്ധന നയത്തില് വേഗത്തില് പ്രവര്ത്തിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ജൈവ ഇന്ധന മേഖലയില് നാം അതിവേഗം മുന്നേറുകയാണ്. എന്നാല് വാഹനങ്ങളില് ജൈവ ഇന്ധനം കലര്ത്തുന്ന പദ്ധതി സംസ്ഥാനങ്ങളും ഏറ്റെടുത്താല് രാജ്യത്ത് മത്സരത്തിന്റെ അന്തരീക്ഷമുണ്ടാകും. പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയങ്ങള് ഈ നയം സ്വന്തമാക്കുകയും അത് കര്ശനമായി നടപ്പാക്കുകയും വേണം. ഇക്കാലത്ത്, എഥനോള് മിശ്രിതത്തില് രാജ്യം പുതിയ റെക്കോര്ഡുകള് സൃഷ്ടിക്കുകയാണ്. സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രവുമായി കൈകോര്ത്താല് നമുക്ക് അതിവേഗം വളരാനാകും. എഥനോള് ഉല്പ്പാദനത്തിനും എഥനോള് മിശ്രിതത്തിനും സംസ്ഥാനങ്ങള്ക്കിടയില് മത്സരം വേണമെന്നും ഞാന് നിര്ദ്ദേശിക്കുന്നു. സംസ്ഥാനങ്ങള് അവരുടെ പ്രകടനത്തിനനുസരിച്ച് വര്ഷത്തിലൊരിക്കല് സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തണം. ഇത് നമ്മുടെ കര്ഷകരെ വളരെയധികം സഹായിക്കും. ഫാമിലെ മാലിന്യവും വരുമാനം നേടിത്തുടങ്ങും. ആരോഗ്യകരമായ ഈ മത്സരം നാം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ആരോഗ്യകരമായ ഈ മത്സരം നഗരങ്ങളിലും സംസ്ഥാനങ്ങളിലും തുടരണം. പരിസ്ഥിതിയെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള നമ്മുടെ ദൃഢനിശ്ചയത്തില് ഇത് പൊതുജന പങ്കാളിത്തത്തെ ശാക്തീകരിക്കുകയും ഇന്ന് നമുക്ക് തടസ്സമായി തോന്നുന്നത് പുതിയ അതിരുകള് കടക്കുന്നതിനുള്ള മികച്ച മാധ്യമമായി മാറുകയും ചെയ്യും. നമ്മള് കണ്ടതുപോലെ, എല്ഇഡി ബള്ബുകള് വൈദ്യുതിയും കാര്ബണ് പുറന്തള്ളലും പണവും ലാഭിക്കുന്നു. എല്ലാ തെരുവ് വിളക്കുകളിലും എല്ലാ സര്ക്കാര് ഓഫീസുകളിലും എല്ഇഡി ബള്ബുകള് സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ടോ ഇല്ലയോ എന്ന് സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ നമ്മുടെ പരിസ്ഥിതി, വൈദ്യുതി, നഗര മന്ത്രാലയങ്ങള് തുടര്ച്ചയായി നിരീക്ഷിക്കണം. പണം ലാഭിക്കുകയും പരിസ്ഥിതിയെ സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന എല്ഇഡി ബള്ബുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ മുഴുവന് നീക്കത്തെയും നിങ്ങള്ക്കും നിങ്ങളുടെ വകുപ്പിനും നയിക്കാനാകും.
അതുപോലെ, നമ്മുടെ വിഭവങ്ങളും നാം സംരക്ഷിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന് വെള്ളത്തിന്റെ പ്രശ്നം തന്നെ എടുക്കാം. വെള്ളം സംരക്ഷിക്കുന്നത് വളരെ പ്രധാനമാണെന്ന് എല്ലാവരും സമ്മതിക്കുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ ‘അമൃത മഹോത്സവ’ത്തില് എല്ലാ ജില്ലയിലും 75 അമൃത സരോവരം (കുളങ്ങള്) വികസിപ്പിക്കാന് ഞങ്ങള് ആഹ്വാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. പരിസ്ഥിതി, വനം മന്ത്രാലയമാണോ ഇതിന് നേതൃത്വം നല്കുന്നത്? ജലസംരക്ഷണത്തിന് ഊന്നല് നല്കുന്നുണ്ടോ? അതുപോലെ, പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയവും കൃഷി മന്ത്രാലയവും ഡ്രിപ്പ് ജലസേചനത്തില് ഊന്നല് നല്കുന്നുണ്ടോ? മറ്റെല്ലാ മന്ത്രാലയങ്ങളില് നിന്നും ദിശാബോധം നല്കാനും വേഗത നല്കാനും പ്രചോദനം നല്കാനും ഫലങ്ങള് നേടാനും കഴിയുന്ന ഒരു മന്ത്രാലയമാണ് പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയം. സമൃദ്ധമായി ജലമുണ്ടായിരുന്ന സംസ്ഥാനങ്ങളില് വെള്ളത്തിനുവേണ്ടി വലിയ സമരം നടക്കുന്നതായി നാം കാണുന്നു. വെള്ളത്തിന്റെ ദൗര്ലഭ്യം, വെള്ളം കണ്ടെത്താന് 1000-1200 അടി ഭൂമിക്കടിയില് ഇറങ്ങണം.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
ഈ വെല്ലുവിളി ജലവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വകുപ്പുകളില് മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല, പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയവും ഇതൊരു വലിയ വെല്ലുവിളിയായി കണക്കാക്കണം. ഞാന് നേരത്തെ പറഞ്ഞതുപോലെ, രാജ്യത്തെ എല്ലാ ജില്ലകളിലും അമൃതസരോവരത്തിനായുള്ള പ്രചാരണം നടക്കുന്നുണ്ട്. അമൃതസരോവര വിഷയം ജലവുമായും പരിസ്ഥിതി സുരക്ഷയുമായും ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. നമ്മുടെ കര്ഷകര് രാസ രഹിത കൃഷിയിലേക്കും പ്രകൃതിദത്ത കൃഷിയിലേക്കും തിരിയുന്നത് നിങ്ങള് വൈകി ശ്രദ്ധിച്ചിരിക്കണം. കൃഷി വകുപ്പിന്റെ ചുമതലയാണെന്ന് തോന്നുമെങ്കിലും പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയവും കൈകോര്ത്താല് ഇതിന് വലിയ ഉത്തേജനം ലഭിക്കും. പ്രകൃതി കൃഷിയും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണത്തിനായി പ്രവര്ത്തിക്കുന്നു. നമ്മുടെ മാതൃഭൂമിയെ സംരക്ഷിക്കുക എന്നത് ഒരു പ്രധാന കടമയാണ്. അതിനാല്, മാറുന്ന കാലത്ത് പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയം പങ്കാളിത്തത്തോടെയും സംയോജിത സമീപനത്തോടെയും പ്രവര്ത്തിക്കേണ്ടത് വളരെ അത്യാവശ്യമാണെന്ന് ഞാന് ഊന്നിപ്പറയുന്നു. പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയങ്ങളുടെ കാഴ്ചപ്പാട് മാറുമ്പോള്, ലക്ഷ്യങ്ങള് നിശ്ചയിക്കപ്പെടും, പാതകള് നിര്ണ്ണയിക്കപ്പെടും, സുഹൃത്തുക്കളേ, പ്രകൃതിക്കും ഒരുപോലെ പ്രയോജനം ലഭിക്കുമെന്ന് എനിക്ക് ഉറപ്പുണ്ട്.
സുഹൃത്തുക്കള്,
പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രധാന വശം പൊതുജന അവബോധം, പൊതുജന പങ്കാളിത്തം, പൊതുജന പിന്തുണ എന്നിവയാണ്. എന്നാല് ഇതും ജനസമ്പര്ക്ക വകുപ്പിന്റെയോ വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പിന്റെയോ മാത്രം ജോലിയല്ല. ഞങ്ങളുടെ പുതിയ ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം നിങ്ങള്ക്കും നിങ്ങളുടെ വകുപ്പിനും വളരെ ഉപയോഗപ്രദമാണെന്ന് നിങ്ങള്ക്കെല്ലാവര്ക്കും നന്നായി അറിയാം. അനുഭവാധിഷ്ഠിത പഠനത്തിന് ഒരു വിഷയം ഉണ്ട്, അതിന് വലിയ ഊന്നല് നല്കിയിട്ടുണ്ട്. സ്കൂള് കുട്ടികളെ മരങ്ങളെയും ചെടികളെയും കുറിച്ച് പഠിപ്പിക്കണമെങ്കില് അവരെ പൂന്തോട്ടത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകണമെന്ന് പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയം വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പുമായി ചേര്ന്ന് അനുഭവാധിഷ്ഠിതമായ പഠന വിഷയം ഏറ്റെടുത്തോ? സ്കൂള് കുട്ടികള്ക്ക് അവരുടെ ഗ്രാമത്തിന് പുറത്തുള്ള മരങ്ങളും ചെടികളും പരിചയപ്പെടുത്തണം. വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയത്തിന്റെയും പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയത്തിന്റെയും സംയുക്ത സംരംഭമായിരിക്കണം ഇത്. ആ കുട്ടികള് പരിസ്ഥിതിയെക്കുറിച്ചുള്ള സ്വാഭാവിക അവബോധം വളര്ത്തിയെടുക്കുകയും ഇത് പരിസ്ഥിതിയെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള കൂടുതല് അവബോധം കുട്ടികളില് എത്തിക്കുകയും ചെയ്യും. ഭാവിയില് പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണത്തിന്റെ മഹത്തായ കാവല്ക്കാരായി മാറാന് കുട്ടികളുടെ ഹൃദയത്തിലും മനസ്സിലും അത്തരം വിത്ത് പാകാന് അവര്ക്ക് കഴിയും.
അതുപോലെ, നമ്മുടെ കടല്ത്തീരങ്ങളിലോ നദീതീരങ്ങളിലോ ഉള്ള കുട്ടികളെ ജലത്തിന്റെ പ്രാധാന്യവും കടലിന്റെയും നദിയുടെയും ആവാസവ്യവസ്ഥയെ കുറിച്ചും പഠിപ്പിക്കണം. മത്സ്യത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം എന്താണ്, പരിസ്ഥിതിയെ സംരക്ഷിക്കാന് അവ എങ്ങനെ സഹായിക്കുന്നു? വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പിന്റെ ജോലിയാണെങ്കിലും പരിസ്ഥിതി വകുപ്പും കൈകോര്ത്താല് പുതിയ തലമുറ മുഴുവന് സജ്ജമാകും. നമ്മുടെ കുട്ടികളെയും ഭാവി തലമുറകളെയും ബോധവാന്മാരാക്കുകയും പരിസ്ഥിതിയെക്കുറിച്ച് അവരെ ബോധവത്കരിക്കുകയും വേണം. സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയങ്ങള് ഇക്കാര്യത്തില് പ്രചാരണം തുടങ്ങണം. ആസൂത്രണം നടത്തേണ്ടതുണ്ട്. ഇപ്പോള് ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു സ്കൂളില് ഒരു ഫലവൃക്ഷമുണ്ടെങ്കില് കുട്ടികള്ക്ക് അതില് എഴുതാം. ഒരു ഔഷധ ചെടിയുടെ ഗുണങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഒരു ഉപന്യാസം എഴുതാന് കുട്ടികളോട് ആവശ്യപ്പെടാം, കുട്ടികള്ക്കിടയില് ഒരു മത്സരം സംഘടിപ്പിക്കാം. നമ്മുടെ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ സര്വ്വകലാശാലകളും ലബോറട്ടറികളും ജയ് അനുസന്ധന് എന്ന മന്ത്രം പിന്തുടരുന്ന പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നവീകരണങ്ങള്ക്ക് മുന്തൂക്കം നല്കേണ്ടതുണ്ട്. പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണത്തില് സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ഉപയോഗം വര്ധിപ്പിക്കുകയും വേണം. വനങ്ങളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, അവയുടെ അവസ്ഥ തുടര്ച്ചയായി പഠിക്കേണ്ടത് വളരെ പ്രധാനമാണ്. ബഹിരാകാശ സാങ്കേതികവിദ്യയിലൂടെ നമുക്ക് നമ്മുടെ വനങ്ങളെ തുടര്ച്ചയായി നിരീക്ഷിക്കാന് കഴിയും. എന്തെങ്കിലും മാറ്റമുണ്ടെങ്കില് തിരുത്തലുകള് വരുത്താവുന്നതാണ്.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
പരിസ്ഥിതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റൊരു പ്രധാന വിഷയം കാട്ടുതീയാണ്. കാട്ടുതീ വര്ധിച്ചുവരികയാണ്. ഇന്ത്യ പോലൊരു രാജ്യത്ത് കാട്ടുതീ ഉണ്ടായാല്, ആധുനിക സാങ്കേതിക വിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് അത് കെടുത്താന് നമുക്ക് എവിടെയാണ് വിഭവങ്ങള്? പടിഞ്ഞാറന് അമേരിക്ക, കാനഡ, ഓസ്ട്രേലിയ തുടങ്ങിയ ലോകത്തിലെ പല വികസിത രാജ്യങ്ങളിലും കാട്ടുതീ ഈയിടെയായി നിങ്ങള് ടിവിയില് കണ്ടിരിക്കണം. വന് നാശം, വന്യമൃഗങ്ങള് നിസ്സഹായരായി, ജനജീവിതത്തെയും ബാധിച്ചു. കാട്ടുതീ കാരണം ചാരം കിലോമീറ്ററുകളോളം ആളുകള്ക്ക് ശ്വാസം മുട്ടി. കാട്ടുതീ കാരണം ആഗോള ഉദ്വമനത്തില് ഇന്ത്യയുടെ പങ്ക് വളരെ കുറവാണ്, അത് നിസ്സാരമാണ്, എന്നിട്ടും നമ്മള് ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഇനി മുതല് ഒരു ആസൂത്രണം ഉണ്ടാകണം. എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും ശക്തമായ കാട്ടുതീ കെടുത്താനുള്ള സംവിധാനം ഉണ്ടായിരിക്കേണ്ടത് വളരെ പ്രധാനമാണ്, അത് സാങ്കേതിക വിദ്യയിലായിരിക്കണം. കാടുകളില് തീ പടരുന്നതിന്റെ കാരണം നമുക്കെല്ലാവര്ക്കും അറിയാം. കാടുകളില് ഉണങ്ങിയ ഇലകളുടെ കൂമ്പാരം ഉണ്ട്, ഒരു ചെറിയ പിഴവ് കാടിനെ മുഴുവന് തീയില് വിഴുങ്ങാം. വനങ്ങളിലെ മാലിന്യങ്ങളും ഇലകളും വൃത്താകൃതിയിലുള്ള സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയിലും ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇപ്പോള് അവയില് നിന്ന് വളവും കല്ക്കരിയും ഉണ്ടാക്കുന്നു. ഫാക്ടറികളില് ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ഈ മാലിന്യങ്ങളില് നിന്ന് ചെറിയ യന്ത്രങ്ങള് സ്ഥാപിച്ച് കല്ക്കരി ഉണ്ടാക്കാം. മറ്റൊരു വിധത്തില് പറഞ്ഞാല്, നമ്മുടെ ഊര്ജത്തോടൊപ്പം നമ്മുടെ വനങ്ങളും സംരക്ഷിക്കാന് കഴിയും. കാട്ടുതീ സംബന്ധിച്ച് ബോധവല്ക്കരണം ഉണ്ടാകണം എന്നാണ് ഞാന് പറയാന് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. കാടുകളെ തീയില് നിന്ന് രക്ഷിക്കാന് കഴിയുന്ന തരത്തില് വനസമ്പത്തിനെയും വനങ്ങളില് വസിക്കുന്ന ആളുകളെയും നാം കൈകാര്യം ചെയ്യണം. നമ്മുടെ ഫോറസ്റ്റ് ഗാര്ഡുകള്ക്കും വളരെയധികം പരിശീലനം ആവശ്യമാണ്. മാനവ വിഭവശേഷി വികസനത്തിന്റെ പുതിയ വശങ്ങള് കൂട്ടിച്ചേര്ക്കേണ്ടതുണ്ട്. പഴയകാലത്തെപ്പോലുള്ള കാവല് ഇപ്പോള് ഒരു മാറ്റവും വരുത്താന് പോകുന്നില്ല.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
നിങ്ങളെല്ലാവരുമായി മറ്റൊരു പ്രധാന കാര്യം കൂടി ചര്ച്ച ചെയ്യാന് ഞാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ആധുനിക അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളില്ലാതെ രാജ്യത്തിന്റെ വികസനവും നാട്ടുകാരുടെ ജീവിത നിലവാരം ഉയര്ത്താനുള്ള ശ്രമങ്ങളും വിജയിക്കില്ലെന്ന് നിങ്ങള്ക്ക് നന്നായി അറിയാം. എന്നാല് പാരിസ്ഥിതിക അനുമതിയുടെ കാര്യത്തില് രാജ്യത്ത് ആധുനിക അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുടെ നിര്മാണം എങ്ങനെയാണ് കാലതാമസം നേരിട്ടതെന്നും നാം കണ്ടതാണ്. നിങ്ങള് ഇരിക്കുന്ന ഏകതാ നഗര് ഞങ്ങളുടെ കണ്ണ് തുറപ്പിക്കുന്നു. സര്ദാര് സരോവര് അണക്കെട്ട് എന്ന ഈ ബൃഹത്തായ പദ്ധതി വികസനത്തിന്റെ എതിരാളികളായ അര്ബന് നക്സലുകള് എങ്ങനെയാണ് തടഞ്ഞുവെച്ചത്? ഇതറിഞ്ഞാല് നിങ്ങള് ഞെട്ടും സുഹൃത്തുക്കളെ. നിങ്ങള് ഇരിക്കുന്ന ഏകതാ നഗറിലെ സര്ദാര് സരോവര് അണക്കെട്ടിന്റെ രൂപത്തില് ഇത്രയും വലിയ ഒരു റിസര്വോയര് നിങ്ങള്ക്ക് എപ്പോഴെങ്കിലും സങ്കല്പ്പിക്കാന് കഴിയുമോ? രാജ്യത്തിന് സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെയാണ് ഇതിന്റെ തറക്കല്ലിട്ടത്. സര്ദാര് വല്ലഭായ് പട്ടേല് അതില് ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചു. പണ്ഡിറ്റ് നെഹ്റു തറക്കല്ലിട്ടിരുന്നു, എന്നാല് എല്ലാ അര്ബന് നക്സലുകളും ലോകത്തെ മറ്റ് ആളുകളും ഈ വിഷയത്തില് ചേരുകയും ഇത് പരിസ്ഥിതി വിരുദ്ധമാണെന്ന് പ്രചാരണം നടത്തുകയും ചെയ്തു. ഇതോടെ പദ്ധതി പലതവണ മുടങ്ങി. നെഹ്റുജി ആരംഭിച്ച പണി ഞാന് (ഗുജറാത്തില്) സര്ക്കാര് രൂപീകരിച്ചതിനുശേഷമേ പൂര്ത്തിയാക്കാനാകൂ. എന്നോട് പറയൂ, രാജ്യത്തിന്റെ പണം എത്രമാത്രം പാഴായി? ഇന്ന് അതേ ഏകതാ നഗര് പരിസ്ഥിതിയുടെ തീര്ത്ഥാടന കേന്ദ്രമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. നുണ പ്രചാരണം നടത്തി, ഇന്നും ഈ അര്ബന് നക്സലുകള് മിണ്ടുന്നില്ല. ഇന്നും അവര് അവരുടെ കളികള് കളിക്കുന്നു. അവരുടെ നുണകള് തുറന്നുകാട്ടി, പക്ഷേ ഇപ്പോഴും അത് അംഗീകരിക്കാന് അവര് തയ്യാറായിട്ടില്ല. ചിലരില് നിന്ന് അവര്ക്ക് രാഷ്ട്രീയ പിന്തുണ ലഭിക്കുന്നു.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
പല ആഗോള സ്ഥാപനങ്ങളും ഫൗണ്ടേഷനുകളും ഇത്തരം വിഷയങ്ങളില് കൊടുങ്കാറ്റ് സൃഷ്ടിക്കുകയും ഈ അര്ബന് നക്സലുകള് അവരോടൊപ്പം ചേര്ന്ന് നമുക്ക് പ്രശ്നങ്ങള് സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. (അത്തരം ഗൂഢാലോചനകള് നാം തുറന്നുകാട്ടണം) പരിസ്ഥിതിയില് വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യാതെ, എന്നാല് നമ്മുടെ കാഴ്ചപ്പാടുകള് ഒരേസമയം സന്തുലിതമായി നിലനിര്ത്തുക. ഇത്തരക്കാരുടെ ഗൂഢാലോചന ലോകബാങ്കിനെയും ജുഡീഷ്യറിയെയും വരെ ബാധിക്കുന്നു. പദ്ധതികള് പലപ്പോഴും സ്തംഭിക്കുന്ന തരത്തില് വളരെയധികം അനാവശ്യപ്രതീകി സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു. ഇത്തരം വിഷയങ്ങളില് സമഗ്രമായ ഒരു സമീപനം സ്വീകരിച്ച് നമ്മള് മുന്നോട്ട് പോകണമെന്ന് ഞാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
പരിസ്ഥിതി പ്രശ്നം അനാവശ്യമായി ഉയര്ത്തിക്കാട്ടി സുഗമ ജീവിതത്തിനും അനായാസ വ്യവസാ നടത്തിപ്പിനും ഒരു തടസ്സവും സൃഷ്ടിക്കാതിരിക്കാനാണ് നമ്മുടെ ശ്രമം. പ്രശ്നങ്ങള് എങ്ങനെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു എന്നതിന്റെ ഒരു ഉദാഹരണം ഞാന് നിങ്ങള്ക്ക് തരാം. ഗുജറാത്തില് എപ്പോഴും ജലക്ഷാമമാണ്. 10 വര്ഷത്തില് ഏഴു വര്ഷവും ക്ഷാമമുണ്ട്. അതിനാല്, ചെക്ക് ഡാമുകള്ക്കായി ഞങ്ങള് വലിയ പ്രചാരണം നടത്തി. കാടുകളിലും വെള്ളം വേണമെന്നായിരുന്നു ഞങ്ങളുടെ ആഗ്രഹം. അതിനാല്, വനങ്ങളിലെ വെള്ളത്തിന്റെ ചരിവില് 10 അടി നീളവും 3 അടി വീതിയും 2 അടി ആഴവുമുള്ള ചെറിയ കുളങ്ങളുടെ ഒരു പാളി ഞങ്ങള് പ്ലാന് ചെയ്തു. വനം മന്ത്രാലയം ഈ നിര്ദ്ദേശം നിരസിച്ചതില് നിങ്ങള് ആശ്ചര്യപ്പെടും. വെള്ളമുണ്ടായാല് മാത്രമേ നിങ്ങളുടെ കാടുകള് സംരക്ഷിക്കപ്പെടൂ എന്ന് ഞാന് അവരോട് പറഞ്ഞു. ഒടുവില് വനംവകുപ്പിന് പണം നല്കാമെന്ന് ഞാന് അവരോട് പറഞ്ഞു. നിങ്ങള് ചെക്ക് ഡാമുകള് നിര്മ്മിക്കുകയും വെള്ളം സംരക്ഷിക്കുകയും വനങ്ങള് സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനുശേഷമാണ് വളരെ കഷ്ടപ്പെട്ട് ആ ജോലി ചെയ്യാന് കഴിഞ്ഞത്. മറ്റൊരു വിധത്തില് പറഞ്ഞാല്, പരിസ്ഥിതിയുടെ പേരില് വനങ്ങളില് വെള്ളം ഉറപ്പാക്കിയില്ലെങ്കില് അത് എങ്ങനെ പ്രവര്ത്തിക്കും?
സുഹൃത്തുക്കളേ,
പരിസ്ഥിതി ക്ലിയറന്സ് എത്ര വേഗത്തില് ലഭ്യമാകുന്നുവോ അത്രയും വേഗത്തില് വികസനം നടക്കുമെന്ന് നാം ഓര്ക്കണം. ഇത് വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാതെ സംഭവിക്കാം. സംസ്ഥാനങ്ങളിലുടനീളമുള്ള നിങ്ങളുടെ മന്ത്രാലയങ്ങളില് 6,000-ലധികം പാരിസ്ഥിതിക അനുമതികള് തീര്പ്പാക്കാനുണ്ടെന്ന് അറിയാന് കഴിഞ്ഞു. അതുപോലെ, ഏകദേശം 6,500 പദ്ധതികളുടെ അപേക്ഷകള് വനം ക്ലിയറന്സിനായി നിങ്ങളുടെ മേശപ്പുറത്ത് കിടക്കുന്നു. സുഹൃത്തുക്കളേ, ഇന്നത്തെ ആധുനിക കാലഘട്ടത്തില് മൂന്ന് മാസത്തിന് ശേഷം ഇത്തരം അനുമതികള് നല്കിയാല് കാരണം മറ്റൊന്നാണ്. നാം മാനദണ്ഡങ്ങള് ന്യായമായ രീതിയില് തീരുമാനിക്കുകയും പരിസ്ഥിതിയെ സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് ക്ലിയറന്സ് നല്കുന്നതില് വേഗത്തിലാക്കുകയും വേണം. നമ്മള് തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കരുത്. കെട്ടിക്കിടക്കുന്നതുകൊണ്ട് ജനങ്ങള്ക്ക് പദ്ധതികള് പ്രയോജനപ്പെടുന്നില്ലെന്ന് നിങ്ങള്ക്ക് ഊഹിക്കാം. ചെലവും കൂടും, പ്രശ്നങ്ങളും കൂടുന്നു. പെന്ഡന്സി പരമാവധി കുറയ്ക്കാന് ശ്രമിക്കണം, യഥാര്ത്ഥ കേസുകളില് മാത്രമേ വൈകിപ്പിക്കാവൂ.
വേഗത്തിലുള്ള ക്ലിയറന്സുകള് ഉറപ്പാക്കാന് ഞങ്ങള് തൊഴില് അന്തരീക്ഷവും മാറ്റേണ്ടതുണ്ട്. ഏതെങ്കിലും പദ്ധതിക്ക് വനാനുമതി ലഭിക്കുന്നില്ലെങ്കില് സംസ്ഥാന സര്ക്കാരുകളോ സര്ക്കാരിന്റെ വകുപ്പുകളോ എനിക്ക് കത്തെഴുതുന്നത് ഞാന് പലപ്പോഴും കണ്ടിട്ടുണ്ട്. കാലതാമസത്തിന് ചില സംസ്ഥാന സര്ക്കാരുകള് ഇന്ത്യന് സര്ക്കാരിനെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നു. ഇത്തരം പ്രോജക്ടുകള് ഞാന് പ്രഗതി യോഗങ്ങളില് പരിഗണനയ്ക്ക് കൊണ്ടുവരുന്നു. പ്രഗതി അവലോകന യോഗത്തില് ഒരു പ്രത്യേക പദ്ധതി ഏറ്റെടുക്കുന്ന നിമിഷം തന്നെ സംസ്ഥാന തലത്തിലും കേന്ദ്ര തലത്തിലും അനുമതി ലഭിക്കുന്നതില് ഞാന് ആശ്ചര്യപ്പെടുന്നു. ഓരോ തവണയും പരിസ്ഥിതി പ്രശ്നത്തില് ക്ലിയറന്സ് തടഞ്ഞുവയ്ക്കുന്നത് അങ്ങനെയല്ല എന്നതാണ് അതിന്റെ അര്ത്ഥം.
അലസതയായാലും തൊഴില് സംസ്കാരമായാലും ഇത്തരം കുഴപ്പങ്ങള് വേറെയും ഉണ്ട്. അതിനാല്, കേന്ദ്രത്തിലോ സംസ്ഥാനങ്ങളിലോ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനത്തിലോ ഡിപ്പാര്ട്ട്മെന്റ് തലത്തിലോ നമ്മള് എല്ലാവരും ഒത്തൊരുമിച്ച് പ്രവര്ത്തിച്ചാല് അത്തരം തടസ്സങ്ങളൊന്നും ഉണ്ടാകില്ലെന്ന് ഞാന് നിങ്ങളോട് അഭ്യര്ത്ഥിക്കുന്നു. നിങ്ങള് നോക്കൂ, ഇന്നത്തെ സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിക്കുന്നു. നിങ്ങള് എല്ലാവരും പരിവേഷ് പോര്ട്ടല് കണ്ടിരിക്കണം. പരിസ്ഥിതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാത്തരം ക്ലിയറന്സുകള്ക്കുമുള്ള ഏകജാലക മാധ്യമമായി പരിവേഷ് പോര്ട്ടല് മാറിയിരിക്കുന്നു. ഇത് സുതാര്യവും അംഗീകാരങ്ങള്ക്ക് കുറച്ച് സമയമെടുക്കുന്നതുമാണ്. എട്ട് വര്ഷം മുമ്പ് വരെ, പരിസ്ഥിതി ക്ലിയറന്സ് 600 ദിവസത്തിലധികം എടുത്തിരുന്നെങ്കില്, സുഹൃത്തുക്കളെ ഓര്ക്കുക, മുമ്പ് ക്ലിയറന്സിനായി 600 ദിവസത്തിലധികം എടുത്തിരുന്നു. ഇന്ന് സാങ്കേതിക വിദ്യയുടെ സഹായത്തോടെ ശാസ്ത്രീയമായ രീതിയില് 75 ദിവസത്തിനകം പരിസ്ഥിതി അനുമതി ലഭിക്കും. പാരിസ്ഥിതിക അനുമതി നല്കുമ്പോള് ഞങ്ങള് നിയമങ്ങള് പരിപാലിക്കുകയും ആ പ്രദേശങ്ങളിലെ ജനങ്ങളുടെ വികസനത്തിന് മുന്ഗണന നല്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതായത്, ഇത് സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയ്ക്കും പരിസ്ഥിതിശാസ്ത്രത്തിനും ഒരു വിജയ-വിജയ സാഹചര്യമാണ്.
മറ്റൊരു ഉദാഹരണം പറയാം. ഏതാനും ആഴ്ചകള്ക്ക് മുമ്പ് ഡല്ഹിയിലെ പ്രഗതി മൈതാനം തുരങ്കം കേന്ദ്രഗവണ്മെന്റ് രാജ്യത്തിന് സമര്പ്പിച്ചു. ഈ തുരങ്കം കാരണം ഡല്ഹി നിവാസികള് ഗതാഗതക്കുരുക്കില് കുടുങ്ങിയതിന്റെ പ്രശ്നങ്ങള് കുറഞ്ഞു. പ്രതിവര്ഷം 55 ലക്ഷം ലിറ്റര് ഇന്ധനം ലാഭിക്കുന്നതിനും പ്രഗതി മൈതാനം തുരങ്കം സഹായിക്കും. ഓരോ വര്ഷവും ഏകദേശം 13,000 ടണ് കാര്ബണ് പുറന്തള്ളല് കുറയ്ക്കുമെന്നതിനാല് ഇപ്പോള് ഇത് പരിസ്ഥിതിയെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. ഇത്രയും കാര്ബണ് ബഹിര്ഗമനം കുറയ്ക്കാന് ആറ് ലക്ഷത്തിലധികം മരങ്ങള് വേണമെന്നാണ് വിദഗ്ധര് പറയുന്നത്. അതായത്, ആ വികസന പ്രവര്ത്തനവും പരിസ്ഥിതിയെ സഹായിച്ചു. ഫ്ളൈ ഓവറുകളോ റോഡുകളോ എക്സ്പ്രസ് വേകളോ റെയില്വേ പദ്ധതികളോ ആകട്ടെ, അവയുടെ നിര്മ്മാണം കാര്ബണ് പുറന്തള്ളല് തുല്യമായി കുറയ്ക്കാന് സഹായിക്കുന്നു. ക്ലിയറന്സുകള് നല്കുമ്പോള് ഈ വശം അവഗണിക്കരുത്.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
പിഎം ഗതിശക്തി ദേശീയ മാസ്റ്റര് പ്ലാന് നടപ്പിലാക്കിയതിന് ശേഷം അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസന പദ്ധതികളിലെ ഏകോപനം വളരെയധികം മെച്ചപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. സംസ്ഥാനങ്ങളും ഇതില് ഏറെ സന്തോഷിക്കുകയും അതിന്റെ നേട്ടം അവര് പ്രയോജനപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതുമൂലം പദ്ധതികളും വേഗത്തിലായി. പിഎം ഗതിശക്തി ദേശീയ മാസ്റ്റര് പ്ലാനും പരിസ്ഥിതിയെ സംരക്ഷിക്കുന്നതില് അഭൂതപൂര്വമായ സഹായമാണ് നല്കുന്നത്. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം മൂലമുണ്ടാകുന്ന പ്രശ്നങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തില്, ഒരു സംസ്ഥാനത്തെ ഏതൊരു അടിസ്ഥാന സൗകര്യ പദ്ധതിയും അത്തരം പ്രശ്നങ്ങളെ അതിജീവിക്കുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കേണ്ടതുണ്ട്. ദുരന്തങ്ങളെ അതിജീവിക്കാന് കഴിയുന്ന അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങള് സൃഷ്ടിക്കേണ്ടതുണ്ട്. കാലാവസ്ഥയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വെല്ലുവിളികളെ അഭിമുഖീകരിക്കുമ്പോള് തന്നെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെ വളര്ന്നുവരുന്ന എല്ലാ മേഖലകളും നാം നന്നായി ഉപയോഗിക്കേണ്ടതുണ്ട്. കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന ഗവണ്മെന്റുകള് ഒരുമിച്ച് ഹരിത വ്യാവസായിക സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയിലേക്ക് നീങ്ങണം.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
ഈ രണ്ട് ദിവസങ്ങളില് പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ഇന്ത്യയുടെ ശ്രമങ്ങളെ നിങ്ങള് കൂടുതല് ശക്തിപ്പെടുത്തുമെന്ന് എനിക്ക് ഉറപ്പുണ്ട്. പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയം ഒരു നിയന്ത്രണ സ്ഥാപനം മാത്രമല്ല, ജനങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക ശാക്തീകരണത്തിനും പുതിയ തൊഴില് മാര്ഗങ്ങള് സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനുമുള്ള മികച്ച മാധ്യമം കൂടിയാണ്. ഏക്ത നഗറില് നിങ്ങള്ക്ക് കാണാനും പഠിക്കാനും ധാരാളം കണ്ടെത്താനാകും. ഗുജറാത്ത്, രാജസ്ഥാന്, മഹാരാഷ്ട്ര, മധ്യപ്രദേശ് എന്നീ നാല് സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ കോടിക്കണക്കിന് ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തില് സര്ദാര് സരോവര് അണക്കെട്ട് വൈദ്യുതിയുടെ രൂപത്തില് നല്ല സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിട്ടുണ്ട്. രാജസ്ഥാനിലെയും കച്ചിലെയും മരുഭൂമികളില് വെള്ളമെത്തുകയും അവിടെ വൈദ്യുതി ഉല്പ്പാദിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മധ്യപ്രദേശില് വൈദ്യുതി ലഭിക്കുന്നു. സര്ദാര് സാഹബിന്റെ ഇത്രയും വലിയ പ്രതിമ ഐക്യത്തിന്റെ പ്രതിജ്ഞയില് ഉറച്ചുനില്ക്കാന് നമ്മെ പ്രചോദിപ്പിക്കുന്നു. പരിസ്ഥിതിയും സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയും എങ്ങനെ ഒരുമിച്ച് വികസിക്കാം, പരിസ്ഥിതിയെ എങ്ങനെ ശക്തിപ്പെടുത്താം, പുതിയ തൊഴിലവസരങ്ങള് ഒരേസമയം സൃഷ്ടിക്കാം, ജൈവവൈവിധ്യത്തിന് എങ്ങനെ പരിസ്ഥിതി-ടൂറിസം വര്ധിപ്പിക്കാം, നമ്മുടെ വനസമ്പത്ത് എങ്ങനെ നമ്മുടെ ആദിവാസി സഹോദരങ്ങളുടെ സമ്പത്ത് വര്ദ്ധിപ്പിക്കും. , ഈ ചോദ്യങ്ങള്ക്കെല്ലാം നിങ്ങള്ക്ക് കെവാദിയയിലെ ഏകതാ നഗറില് ഉത്തരം കണ്ടെത്താം. ഏകതാ നഗര് പ്രഖ്യാപനം സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ ‘അമൃത് കാലിന്’ മികച്ച പരിഹാരങ്ങള് നിര്ദ്ദേശിക്കുമെന്ന വിശ്വാസത്തോടെ, നിങ്ങള്ക്കെല്ലാവര്ക്കും ആശംസകള് നേരുന്നു.
സുഹൃത്തുക്കളേ, ഈ പരിപാടി സംഘടിപ്പിച്ചതിന് ബഹുമാനപ്പെട്ട മന്ത്രിയെയും ഭാരത ഗവണ്മെന്ിന്റെ പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയത്തിലെ എല്ലാ ഉദ്യോഗസ്ഥരെയും ഞാന് അഭിനന്ദിക്കുന്നു. സമ്മേളനത്തില് നടക്കുന്ന പ്രഭാഷകര്ക്കും ചര്ച്ചകള്ക്കും അതിന്റേതായ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. എന്നാല് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യം, നിങ്ങള് രണ്ടു ദിവസത്തെ ഇവിടെ താമസിക്കുമ്പോള്, നിങ്ങള് പരസ്പരം അനുഭവങ്ങള് അറിയും എന്നതാണ്. എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളും ചില നല്ല പരീക്ഷണങ്ങള് നടപ്പിലാക്കുകയും ചില നല്ല സംരംഭങ്ങള് എടുക്കുകയും ചെയ്തിരിക്കണം. മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളില് നിന്നുള്ള നിങ്ങളുടെ സഹപ്രവര്ത്തകരുമായി നിങ്ങള് ആശയവിനിമയം നടത്തുമ്പോള്, നിങ്ങള്ക്ക് പുതിയ ആശയങ്ങള് ലഭിക്കും ഒപ്പം അവരുമായി നിങ്ങളുടെ അനുഭവങ്ങള് പങ്കിടാനും കഴിയും. വാസ്തവത്തില്, ഈ രണ്ട് ദിവസങ്ങള് നിങ്ങള്ക്ക് വളരെ പ്രചോദനം നല്കുന്നതാണ്. നിങ്ങള് തന്നെ പരസ്പരം പ്രചോദനമാകും. നിങ്ങളുടെ സഹപ്രവര്ത്തകര് നിങ്ങളുടെ പ്രചോദനമായിരിക്കും. ഈ ദ്വിദിന ആശയ സമ്പുഷ്ടീകരണ സമ്മേളനത്തില് രാജ്യത്തിന്റെ വികസനത്തിനും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണത്തിനും ഭാവി തലമുറയെ പരിസ്ഥിതിയോട് സംവേദനക്ഷമതയുള്ളവരാക്കുന്നതിനുമുള്ള മികച്ച നിര്ദേശങ്ങള് നല്കുകയും ശരിയായ ദിശാബോധം നല്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു കൃത്യമായ മാര്ഗരേഖ നിങ്ങള് തയ്യാറാക്കുമെന്ന പ്രതീക്ഷയോടെ, നിങ്ങള്ക്ക് എല്ലാവിധ ആശംസകളും നേരുന്നു.
വളരെ നന്ദി!
ND
Addressing the National Conference of Environment Ministers being held in Ekta Nagar, Gujarat. https://t.co/jo9e9OgeEB
— Narendra Modi (@narendramodi) September 23, 2022
आज का नया भारत, नई सोच, नई अप्रोच के साथ आगे बढ़ रहा है।
— PMO India (@PMOIndia) September 23, 2022
आज भारत तेज़ी से विकसित होती economy भी है, और निरंतर अपनी ecology को भी मजबूत कर रहा है।
हमारे forest cover में वृद्धि हुई है और wetlands का दायरा भी तेज़ी से बढ़ रहा है: PM @narendramodi
अपने कमिटमेंट को पूरा करने के हमारे ट्रैक रिकॉर्ड के कारण ही दुनिया आज भारत के साथ जुड़ भी रही है।
— PMO India (@PMOIndia) September 23, 2022
बीते वर्षों में गीर के शेरों, बाघों, हाथियों, एक सींग के गेंडों और तेंदुओं की संख्या में वृद्धि हुई है।
कुछ दिन पहले मध्य प्रदेश में चीता की घर वापसी से एक नया उत्साह लौटा है: PM
भारत ने साल 2070 तक Net zero का टार्गेट रखा है।
— PMO India (@PMOIndia) September 23, 2022
अब देश का फोकस ग्रीन ग्रोथ पर है, ग्रीन जॉब्स पर है।
और इन सभी लक्ष्यों की प्राप्ति के लिए, हर राज्य के पर्यावरण मंत्रालय की भूमिका बहुत बड़ी है: PM @narendramodi
मैं सभी पर्यावरण मंत्रियों से आग्रह करूंगा कि राज्यों में सर्कुलर इकॉनॉमी को ज्यादा से ज्यादा बढ़ावा दें।
— PMO India (@PMOIndia) September 23, 2022
इससे Solid Waste management और सिंगल यूज़ प्लास्टिक से मुक्ति के हमारे अभियान को भी ताकत मिलेगी: PM @narendramodi
आजकल हम देखते हैं कि कभी जिन राज्यों में पानी की बहुलता थी, ग्राउंड वॉटर ऊपर रहता था, वहां आज पानी की किल्लत दिखती है।
— PMO India (@PMOIndia) September 23, 2022
ये चुनौती सिर्फ पानी से जुड़े विभाग की ही नहीं है बल्कि पर्यावरण विभाग को भी इसे उतना ही बड़ी चुनौती समझना होगा: PM @narendramodi
Wild-Fire की वजह से Global Emission में भारत की हिस्सेदारी भले ही नगण्य हो, लेकिन हमें अभी से जागरूक होना होगा।
— PMO India (@PMOIndia) September 23, 2022
हर राज्य में Forest Fire Fighting Mechanism मजबूत हो, Technology Driven हो, ये बहुत जरूरी है: PM @narendramodi
आधुनिक इंफ्रास्ट्रक्चर के बिना, देश का विकास, देशवासियों के जीवन स्तर को सुधारने का प्रयास सफल नहीं हो सकता।
— PMO India (@PMOIndia) September 23, 2022
लेकिन हमने देखा है कि Environment Clearance के नाम पर देश में आधुनिक इंफ्रास्ट्रक्चर के निर्माण को कैसे उलझाया जाता था: PM @narendramodi
परिवेश पोर्टल, पर्यावरण से जुड़े सभी तरह के clearance के लिए single-window माध्यम बना है।
— PMO India (@PMOIndia) September 23, 2022
ये transparent भी है और इससे approval के लिए होने वाली भागदौड़ भी कम हो रही है।
8 साल पहले तक environment clearance में जहां 600 से ज्यादा दिन लग जाते थे, वहीं आज 75 दिन लगते हैं: PM
India has shown how the economy can grow and at the same time ecology can flourish. pic.twitter.com/Bvd2Q1P75I
— Narendra Modi (@narendramodi) September 23, 2022
I don’t agree with the mindset that the Environment Ministry has to only be a regulator. This Ministry has a wide canvas of furthering innovative efforts to protect our surroundings. https://t.co/q12RSSXKzK
— Narendra Modi (@narendramodi) September 23, 2022
The delay of Sardar Sarovar Project and the dubious role of urban Naxals in this delay has lessons for us all…
— Narendra Modi (@narendramodi) September 23, 2022
Let’s not jeopardise progress for self-interest of a select few. pic.twitter.com/KxcUhUwbMx