പിഎം ഇന്ത്യ

എന്റെ മന്ത്രിസഭാ സഹപ്രവർത്തകൻ ഡോ. ജിതേന്ദ്ര സിംഗ് ജി, ശ്രീ ശക്തികാന്ത ദാസ് ജി, ഡോ. സോമനാഥൻ ജി, മറ്റ് മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരേ, രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള സിവിൽ സർവീസസിലെ എല്ലാ സഹപ്രവർത്തകരേ, സ്ത്രീകളേ, മാന്യവ്യക്തിത്വങ്ങളേ!

സുഹൃത്തുക്കളേ,

സിവിൽ സർവീസസ് ദിനത്തിൽ നിങ്ങൾക്കെല്ലാവർക്കും അഭിനന്ദനങ്ങൾ! ഈ വർഷത്തെ സിവിൽ സർവീസസ് ദിനം നിരവധി കാരണങ്ങളാൽ സവിശേഷമാണ്. ഈ വർഷം, നമ്മുടെ ഭരണഘടനയുടെ 75-ാം വാർഷികം ആഘോഷിക്കുകയാണ്, കൂടാതെ സർദാർ വല്ലഭായ് പട്ടേലിന്റെ 150-ാം ജന്മവാർഷിക വർഷവുമാണ്. 1947 ഏപ്രിൽ 21-ന് സർദാർ വല്ലഭായ് പട്ടേൽ നിങ്ങളെയെല്ലാം “ഇന്ത്യയുടെ ഉരുക്ക് ചട്ടക്കൂട്” എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു. സ്വതന്ത്ര ഭാരതത്തിന്റെ ഉദ്യോഗസ്ഥ സംവിധാനത്തിന് അദ്ദേഹം പുതിയ മാനദണ്ഡങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു. രാഷ്ട്രത്തെ സേവിക്കുന്നത് തങ്ങളുടെ പരമോന്നത കടമയായി കരുതുന്ന ഒരു സിവിൽ സർവീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ. ജനാധിപത്യ രീതിയിൽ ഭരണം നടത്തുന്ന ഒരാൾ. സത്യസന്ധത, അച്ചടക്കം, സമർപ്പണം എന്നീ ​ഗുണങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഒരാൾ. രാജ്യത്തിന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കായി രാവും പകലും പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരാൾ. ഇന്ന്, ഒരു ‘വികസിത ഭാരതം’ (വികസിത ഇന്ത്യ) കെട്ടിപ്പടുക്കാനുള്ള ദൃഢനിശ്ചയത്തോടെ നാം മുന്നോട്ട് പോകുമ്പോൾ, സർദാർ വല്ലഭായ് പട്ടേലിന്റെ വാക്കുകൾ കൂടുതൽ പ്രസക്തമാകുന്നു. ഇന്ന് ഞാൻ സർദാർ പട്ടേലിന്റെ ദർശനത്തിന് പ്രണാമം അർപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തിന് എന്റെ ഹൃദയംഗമമായ ശ്രദ്ധാഞ്ജലികൾ അർപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

കുറച്ചു കാലം മുമ്പ്, ഇന്നത്തെ ഭാരതം അടുത്ത ആയിരം വർഷത്തേക്ക് ശക്തമായ അടിത്തറ പാകണമെന്ന് ഞാൻ ചെങ്കോട്ടയിൽ നിന്ന് പറഞ്ഞിരുന്നു. ഒരു പ്രത്യേക രീതിയിൽ നോക്കുകയാണെങ്കിൽ, ഈ സഹസ്രാബ്ദത്തിന്റെ 25 വർഷങ്ങൾ ഇതിനകം കടന്നുപോയി. ഇത് പുതിയ നൂറ്റാണ്ടിന്റെ 25-ാം വർഷമാണ്, കൂടാതെ പുതിയ സഹസ്രാബ്ദത്തിന്റെ 25-ാം വർഷവുമാണ്. ഇന്ന് നമ്മൾ പ്രവർത്തിക്കുന്ന നയങ്ങൾ, നമ്മൾ എടുക്കുന്ന തീരുമാനങ്ങൾ, അടുത്ത ആയിരം വർഷത്തേക്കുള്ള ഭാവിയെ രൂപപ്പെടുത്തും. നമ്മുടെ വേദങ്ങൾ പറയുന്നു: था हि एकेन चक्रेण न रथस्य गतिर्भवेत्। एवं पुरूषकारेण विना दैवं न सिध्यति॥ അതായത്: ഒരു രഥത്തിന് ഒരു ചക്രം കൊണ്ട് മാത്രം നീങ്ങാൻ കഴിയാത്തതുപോലെ, കഠിനാധ്വാനമില്ലാതെ വിധിയെ മാത്രം ആശ്രയിച്ച് വിജയം കൈവരിക്കാനാവില്ല. ‘വികസിത ഭാരതം’ എന്ന നമ്മുടെ ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കുന്നതിന്, പുരോഗതിയുടെ രഥത്തിലെ ഓരോ ചക്രവും ഒരുമിച്ച് നീങ്ങണം. എല്ലാ ദിവസവും, ഓരോ നിമിഷവും അചഞ്ചലമായ ദൃഢനിശ്ചയത്തോടെ നാം പ്രവർത്തിക്കണം. ഈ ലക്ഷ്യത്തിനായി നാം ജീവിക്കുകയും അത് നേടുന്നതിനായി നമ്മുടെ ജീവിതം സമർപ്പിക്കുകയും വേണം.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

വേഗത്തിൽ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു ലോകത്തിന് നമ്മൾ സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നു. നിങ്ങളുടെ കുടുംബങ്ങളിൽ പോലും, നിങ്ങൾ ശ്രദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ടാകും – 10 അല്ലെങ്കിൽ 15 വയസ്സുള്ള ഒരു കുട്ടി ഉണ്ടെങ്കിൽ, നിങ്ങൾ അവരോട് സംസാരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, നിങ്ങൾ കാലഹരണപ്പെട്ടതായി തോന്നിയേക്കാം. സമയം വളരെ വേഗത്തിൽ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നതിനാലാണ് ഇത് സംഭവിക്കുന്നത്. ഗാഡ്‌ജെറ്റുകൾ ഓരോ 2-3 വർഷത്തിലും വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. നമുക്ക് ഒരു കാര്യം പൂർണ്ണമായി മനസ്സിലാക്കാനോ പഠിക്കാനോ കഴിയുന്നതിന് മുമ്പ്, പുതിയ എന്തെങ്കിലും വരുന്നു. നമ്മുടെ കൊച്ചുകുട്ടികൾ ഈ ദ്രുതഗതിയിലുള്ള മാറ്റങ്ങളിലൂടെ വളരുകയാണ്. നമ്മുടെ ഉദ്യോഗസ്ഥവൃന്ദം, നമ്മുടെ പ്രവർത്തന ശൈലി, നമ്മുടെ നയരൂപീകരണം എന്നിവയ്ക്ക് ഇനി കാലഹരണപ്പെട്ട പാറ്റേണുകൾ പിന്തുടരാൻ കഴിയില്ല. അതുകൊണ്ടാണ്, 2014 മുതൽ, രാജ്യത്ത് വ്യവസ്ഥയുടെ ഒരു പ്രധാന പരിവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. ഈ ​ഗതിവേ​ഗവുമായി നാം സ്വയം പൊരുത്തപ്പെടുകയാണ്. ഇന്ന്, ഭാരതത്തിന്റെ അഭിലാഷമുള്ള സമൂഹം – നമ്മുടെ യുവാക്കൾ, നമ്മുടെ കർഷകർ, നമ്മുടെ സ്ത്രീകൾ – അവരുടെ സ്വപ്നങ്ങൾ കുതിച്ചുയരുന്ന ഉയരം യഥാർത്ഥത്തിൽ അഭൂതപൂർവമാണ്. ഈ അസാധാരണമായ അഭിലാഷങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിന്, അസാധാരണമായ വേഗതയും ആവശ്യമാണ്. വരും വർഷങ്ങളിൽ, ഭാരതം നിരവധി പ്രധാന നാഴികക്കല്ലുകളിലൂടെ കടന്നുപോകും – ഊർജ്ജ സുരക്ഷ, ശുദ്ധമായ ഊർജ്ജം, കായികം, ബഹിരാകാശം, തുടങ്ങി നിരവധി ലക്ഷ്യങ്ങൾ. എല്ലാ മേഖലകളിലും, നാം രാജ്യത്തിന്റെ പതാക പുതിയ ഉയരങ്ങളിലേക്ക് ഉയർത്തണം. ഞാൻ ഇതിനെക്കുറിച്ച് പറയുമ്പോൾ, രാഷ്ട്രം അത് വിഭാവനം ചെയ്യുമ്പോൾ – എല്ലാവരുടെയും കണ്ണുകൾ നിങ്ങളിലാണ്, വിശ്വാസം നിങ്ങളിലുണ്ട്, എന്റെ സഹപ്രവർത്തകരേ, നിങ്ങളുടെ ചുമലിലാണ് ഒരു വലിയ ഉത്തരവാദിത്തം. എത്രയും വേഗം ഭാരതത്തെ ലോകത്തിലെ മൂന്നാമത്തെ വലിയ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയാക്കണം. ഈ ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കുന്നതിൽ കാലതാമസമില്ലെന്ന് ഉറപ്പാക്കേണ്ടത് നിങ്ങളുടെ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ഈ വർഷത്തെ സിവിൽ സർവീസസ് ദിനത്തിന്റെ പ്രമേയം “ഇന്ത്യയുടെ സമഗ്ര വികസനം” എന്നതിൽ എനിക്ക് സന്തോഷമുണ്ട്. ഇത് വെറുമൊരു പ്രമേയമല്ല – ഈ രാജ്യത്തെ ജനങ്ങളോടുള്ള നമ്മുടെ പ്രതിബദ്ധതയും വാഗ്ദാനവുമാണ്. ഇന്ത്യയുടെ സമഗ്ര വികസനം എന്നാൽ: ഒരു ഗ്രാമവും പിന്നിലാകില്ല, ഒരു കുടുംബവും പിന്നിലാകില്ല, ഒരു പൗരനും പിന്നിലാകില്ല. യഥാർത്ഥ പുരോഗതി എന്നാൽ ചെറിയ മാറ്റങ്ങളല്ല – അതായത് പൂർണ്ണ തോതിലുള്ള സ്വാധീനം. എല്ലാ വീട്ടിലും ശുദ്ധജലം, ഓരോ കുട്ടിക്കും ഗുണനിലവാരമുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം, ഓരോ സംരംഭകനും സാമ്പത്തിക ലഭ്യത, എല്ലാ ഗ്രാമങ്ങളിലും ഡിജിറ്റൽ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിലെ ആനുകൂല്യങ്ങൾ എത്തിച്ചേരുന്നു – സമഗ്ര വികസനം യഥാർത്ഥത്തിൽ അർത്ഥമാക്കുന്നത് ഇതാണ്. പദ്ധതികൾ ആരംഭിക്കുന്നതിലൂടെ മാത്രം ഭരണത്തിലെ ഗുണനിലവാരം വരുന്നില്ലെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു. മറിച്ച്, ഒരു പദ്ധതി എത്രത്തോളം ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തുന്നു, അത് എന്ത് യഥാർത്ഥ സ്വാധീനം സൃഷ്ടിക്കുന്നു എന്നതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഭരണത്തിലെ ഗുണനിലവാരം നിർവചിക്കുന്നത്. ഇന്ന്, അത് രാജ്കോട്ട്, ഗോമതി, ടിൻസുകിയ, കോരാപുട്ട് എന്നിവയായാലും – നിരവധി ജില്ലകൾ ഈ സ്വാധീനം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു. സ്കൂൾ ഹാജർ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നത് മുതൽ സൗരോർജ്ജം സ്വീകരിക്കുന്നത് വരെ, നിരവധി ജില്ലകൾ ശ്രദ്ധേയമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തി, അവരുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ നേടിയെടുത്തു. ഈ ജില്ലകളിൽ പലതിനും ഇന്ന് അവാർഡുകൾ ലഭിച്ചു. ഈ ജില്ലകളിലും പദ്ധതികളിലും ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന എല്ലാ ടീമുകളെയും ഞാൻ പ്രത്യേകമായി അഭിനന്ദിക്കുന്നു.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

കഴിഞ്ഞ 10 വർഷത്തിനിടയിൽ, ഭാരതം വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന മാറ്റത്തിനപ്പുറം മുന്നേറി, സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്ന പരിവർത്തനത്തിലേക്കുള്ള ഒരു യാത്രയ്ക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചു. ഇന്ന്, ഭാരതത്തിന്റെ ഭരണ മാതൃക അടുത്ത തലമുറ പരിഷ്കാരങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. സാങ്കേതികവിദ്യ, നവീകരണം, നൂതന രീതികൾ എന്നിവയിലൂടെ, ​ഗവൺമെന്റും പൗരന്മാരും തമ്മിലുള്ള വിടവ് ഞങ്ങൾ നികത്തുകയാണ്. ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിലും നഗരപ്രദേശങ്ങളിലും മാത്രമല്ല, വിദൂര പ്രദേശങ്ങളിലും ഇതിന്റെ സ്വാധീനം ദൃശ്യമാണ്. അഭിലാഷ ജില്ലകളെക്കുറിച്ച് ഞാൻ പലപ്പോഴും സംസാരിക്കുന്നത് നിങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ടാകും. എന്നാൽ ആസ്പിരേഷണൽ ബ്ലോക്ക്സ് പ്രോഗ്രാമിന്റെ വിജയം ഒരുപോലെ ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഈ പരിപാടി 2023 ജനുവരിയിൽ, വെറും രണ്ട് വർഷം മുമ്പ് ആരംഭിച്ചതാണെന്ന് നിങ്ങൾക്കറിയാം. ഈ രണ്ട് വർഷത്തിനുള്ളിൽ, ഈ ബ്ലോക്കുകളിൽ കാണുന്ന മാറ്റങ്ങൾ അഭൂതപൂർവമാണ്. ആരോഗ്യം, പോഷകാഹാരം, സാമൂഹിക വികസനം, അടിസ്ഥാന അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ തുടങ്ങിയ സൂചകങ്ങളിൽ ഈ ബ്ലോക്കുകൾ മികച്ച പുരോഗതി കൈവരിച്ചു. ചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ, അവർ സംസ്ഥാന ശരാശരിയെ പോലും മറികടന്നു. രണ്ട് വർഷം മുമ്പ്, രാജസ്ഥാനിലെ ടോങ്ക് ജില്ലയിലെ പിപ്ലു ബ്ലോക്കിൽ അംഗൻവാടി കേന്ദ്രങ്ങളിലെ 20% കുട്ടികളുടെ കണക്കെടുപ്പ് മാത്രമേ നടത്തിയിരുന്നുള്ളൂ. ഇപ്പോൾ, ആ കണക്ക് 99%-ൽ കൂടുതലായി. ബീഹാറിലെ ഭഗൽപൂരിലെ ജഗദീഷ്പൂർ ബ്ലോക്കിൽ, ആദ്യ ത്രിമാസത്തിൽ ഗർഭിണികളുടെ രജിസ്ട്രേഷൻ വെറും 25% ആയിരുന്നു. ഇപ്പോൾ അത് 90% ൽ കൂടുതലായി. ജമ്മു & കശ്മീരിലെ മർവാ ബ്ലോക്കിൽ, സ്ഥാപനപരമായ പ്രസവങ്ങൾ 30% ൽ നിന്ന് 100% ആയി ഉയർന്നു. ജാർഖണ്ഡിലെ ഗുർഡി ബ്ലോക്കിൽ, പൈപ്പ് വാട്ടർ കണക്ഷനുകൾ 18% ൽ നിന്ന് 100% ആയി ഉയർന്നു. ഇവ വെറും സംഖ്യകളല്ല – അവസാന മൈൽ ഡെലിവറിക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ഞങ്ങളുടെ പ്രതിജ്ഞയുടെ പൂർത്തീകരണത്തെ അവ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ശരിയായ ഉദ്ദേശ്യം, ആസൂത്രണം, നിർവ്വഹണം എന്നിവയിലൂടെ, ഏറ്റവും വിദൂര പ്രദേശങ്ങളിൽ പോലും ആവശ്യമുള്ള പരിവർത്തനം സാധ്യമാണെന്ന് അവ കാണിക്കുന്നു.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

കഴിഞ്ഞ 10 വർഷത്തിനിടയിൽ, ഭാരതം നിരവധി പരിവർത്തനാത്മക മാറ്റങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കുകയും നേട്ടത്തിന്റെ പുതിയ ഉയരങ്ങളിലെത്തുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഇന്ന്, ഭാരതം അതിന്റെ വളർച്ചയ്ക്ക് മാത്രമല്ല, ഭരണം, സുതാര്യത, നവീകരണം എന്നിവയിൽ പുതിയ മാനദണ്ഡങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും പേരുകേട്ടതാണ്.

നമ്മുടെ G20 പ്രസിഡൻസി ഇതിന് ഒരു പ്രധാന ഉദാഹരണമാണ്. 60 ലധികം നഗരങ്ങളിലായി 200 ലധികം മീറ്റിംഗുകൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്നു – ഇത്രയും വലുതും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതുമായ ഒരു കാൽപ്പാട് G20 ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി സംഭവിച്ചു. സമഗ്രമായ സമീപനം എന്നതിന്റെ അർത്ഥം ഇതാണ്. പൊതുജനപങ്കാളിത്തത്തിന്റെ ഞങ്ങളുടെ മാതൃക മറ്റ് പല രാജ്യങ്ങളെക്കാളും 10–11 വർഷം മുന്നിലെത്തിച്ചു. കഴിഞ്ഞ 11 വർഷത്തിനിടയിൽ, കാലതാമസത്തിന്റെ സംസ്കാരം ഇല്ലാതാക്കാൻ ഞങ്ങൾ ശ്രമിച്ചു. പുതിയ പ്രക്രിയകൾ നിർമ്മിക്കുകയും ടേൺഅറൗണ്ട് സമയം കുറയ്ക്കാൻ സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്തു. ബിസിനസ്സ് എളുപ്പമാക്കുന്നതിന്, ഞങ്ങൾ 40,000-ത്തിലധികം നിയമപരമായി പാലിക്കേണ്ട മാനദണ്ഡങ്ങൾ ഇല്ലാതാക്കുകയും 3,400-ലധികം നിയമ വ്യവസ്ഥകൾ കുറ്റമറ്റതാക്കുകയും ചെയ്തു. മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കുന്നതിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ട്  കുറയ്ക്കുന്നതിനും പതിവ് ബിസിനസ്സ് പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ സംഭവിക്കുന്ന ചില തെറ്റുകൾ കുറ്റമറ്റതാക്കുന്നതിനുമായി ഞങ്ങൾ പ്രവർത്തിച്ചപ്പോൾ, ചില കോണുകളിൽ ഇപ്പോഴും എതിർപ്പിന്റെ ശബ്ദങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നതിൽ ഞാൻ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ചിലർ പറഞ്ഞു: “ഇത് മുമ്പ് ഒരിക്കലും ചെയ്തിട്ടില്ല, നിങ്ങൾ എന്തിനാണ് ഇത് ചെയ്യുന്നത്? അങ്ങനെയിരിക്കട്ടെ – അത് നന്നായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. എന്തിനാണ് നിങ്ങൾ വിഷമിക്കുന്നത്? ആളുകൾ മാനദണ്ഡങ്ങളിൽ തുടരട്ടെ. നിങ്ങൾ എന്തിനാണ് നിങ്ങളുടെ ജോലിഭാരം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നത്?” എല്ലാ ദിശകളിൽ നിന്നും ചർച്ചകൾ നടന്നു. പ്രതികരണങ്ങൾ വന്നു, പക്ഷേ ഞങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ നേടുന്നതിനുള്ള സമ്മർദ്ദം പ്രതിരോധത്തിന്റെ സമ്മർദ്ദത്തേക്കാൾ കൂടുതലായിരുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ഞങ്ങൾ സമ്മർദ്ദത്തിന് വഴങ്ങാതിരുന്നത് – ഞങ്ങൾ ലക്ഷ്യത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു. പഴയ പാതകളിൽ തന്നെ നമ്മൾ സഞ്ചരിച്ചാൽ പുതിയ ഫലങ്ങൾ കണ്ടെത്താൻ പ്രയാസമായിരിക്കും. വ്യത്യസ്തമായ എന്തെങ്കിലും ചെയ്യുമ്പോൾ മാത്രമേ നമുക്ക് വ്യത്യസ്തമായ ഫലങ്ങൾ ലഭിക്കൂ. ഇന്ന്, ഈ മനോഭാവം കാരണം, ബിസിനസ് എളുപ്പമാക്കൽ റാങ്കിംഗിൽ ഭാരതം ഗണ്യമായി മെച്ചപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇന്ന്, ലോകം ഭാരതത്തിൽ നിക്ഷേപിക്കാൻ ഉത്സുകരാണ്, ഈ അവസരങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്നില്ലെന്ന് ഉറപ്പാക്കേണ്ടത് നമ്മുടെ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്. നാം അവ പൂർണ്ണമായി പ്രയോജനപ്പെടുത്തണം. സംസ്ഥാന, ജില്ലാ, ബ്ലോക്ക് തലങ്ങളിൽ, ചുവപ്പുനാടയുടെ എല്ലാ അടയാളങ്ങളും നാം ഇല്ലാതാക്കണം. അപ്പോൾ മാത്രമേ ഈ എല്ലാ തലങ്ങളിലും നിങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ കൈവരിക്കാൻ നിങ്ങൾക്ക് കഴിയൂ.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

കഴിഞ്ഞ 10–11 വർഷമായി രാജ്യം നേടിയ വിജയങ്ങൾ ഒരു ‘വികസിത് ഭാരത്’ എന്നതിന് വളരെ ശക്തമായ അടിത്തറ പാകിയിട്ടുണ്ട്. ഇപ്പോൾ, ഈ ഉറച്ച അടിത്തറയിൽ ‘വികസിത് ഭാരത്’ എന്ന മഹത്തായ സൗധത്തിന്റെ നിർമ്മാണം രാജ്യം ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഈ നിർമ്മാണ പ്രക്രിയയിൽ, നമുക്ക് നിരവധി വെല്ലുവിളികളും നേരിടുന്നു. ഭാരതം ഇപ്പോൾ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ജനസംഖ്യയുള്ള രാജ്യമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. അത്തരമൊരു സാഹചര്യത്തിൽ, അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുടെ പൂർത്തീകരണം നമ്മുടെ മുൻ‌ഗണന ആയിരിക്കണം. അവസാന സ്ഥലത്തും കാര്യങ്ങൾ എത്തിക്കാൻ നിങ്ങൾ നിരന്തരം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കണം. കാലക്രമത്തിൽ, നമ്മുടെ പൗരന്മാരുടെ ആവശ്യങ്ങളും അഭിലാഷങ്ങളും അതിവേഗം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. സിവിൽ സർവീസുകൾ ഇപ്പോൾ സമകാലിക വെല്ലുവിളികളുമായി പൊരുത്തപ്പെടണം – എങ്കിൽ മാത്രമേ അവയ്ക്ക് പ്രസക്തമായി തുടരാൻ കഴിയൂ. നമ്മൾ പതിവായി പുതിയ മാനദണ്ഡങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുകയും അവയെ നേരിടുകയും മറികടക്കുകയും വേണം. വിജയത്തിലേക്കുള്ള ഏറ്റവും വലിയ താക്കോൽ സ്വയം വെല്ലുവിളിക്കുന്നത് തുടരുക എന്നതാണ്. ഇന്നലെ നേടിയത് സംതൃപ്തിയുടെ ഒരു പോയിന്റായിരിക്കരുത് – അത് നമ്മെത്തന്നെ കൂടുതൽ വെല്ലുവിളിക്കാനുള്ള ഒരു കാരണമായിരിക്കണം, അങ്ങനെ നാളെ നമുക്ക് കൂടുതൽ നേട്ടങ്ങൾ കൈവരിക്കാൻ കഴിയും. മുൻ ​ഗവൺമെന്റുകളുമായി താരതമ്യം ചെയ്തുകൊണ്ട് നമുക്ക് ഇനി നമ്മുടെ പ്രകടനം അളക്കാൻ കഴിയില്ല. “ജില്ലയിലെ എന്റെ മുൻഗാമി ഇത്രയധികം ചെയ്തു, ഞാൻ കൂടുതൽ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്” എന്നത് ഇനി പര്യാപ്തമല്ല. നമ്മൾ ഇപ്പോൾ നമ്മുടെ സ്വന്തം മാനദണ്ഡങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കണം. നമ്മൾ ചോദിക്കണം: 2047 ഓടെ ‘വികസിത് ഭാരത്’ എന്ന ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് നമ്മൾ എത്ര അകലെയാണ്?തിരിഞ്ഞുനോക്കാനും വിലയിരുത്താനുമുള്ള സമയം കഴിഞ്ഞു. ഇപ്പോൾ ചോദ്യം ഇതാണ്: ഇന്നത്തെ എന്റെ സ്ഥാനത്ത് നിന്ന് ഞാൻ ഇനിയും എത്ര ദൂരം പോകണം? ആ ദൂരം മറികടക്കാൻ എന്റെ റോഡ് മാപ്പ് എന്താണ്? എന്റെ വേഗത എന്താണ്? 2047 ലെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ മറ്റുള്ളവരേക്കാൾ വേഗത്തിൽ എങ്ങനെ എത്തിച്ചേരാനാകും? ഇതായിരിക്കണം നമ്മുടെ സ്വപ്നം, ലക്ഷ്യം, ലക്ഷ്യം.

ഓരോ മേഖലയെയും നാം വിലയിരുത്തണം: നമ്മുടെ നിലവിലെ വേഗത നമ്മൾ നിശ്ചയിച്ച ലക്ഷ്യങ്ങൾ കൈവരിക്കാൻ പര്യാപ്തമാണോ? ഇല്ലെങ്കിൽ, നമ്മൾ വേഗത കൂട്ടണം. മുമ്പ് നിലവിലില്ലാത്ത സാങ്കേതികവിദ്യകളിലേക്ക് ഇപ്പോൾ നമുക്ക് പ്രവേശനമുണ്ടെന്ന് നാം ഓർക്കണം – സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ശക്തിയോടെ നമ്മൾ മുന്നോട്ട് പോകണം. 10 വർഷത്തിനുള്ളിൽ, ദരിദ്രർക്കായി 4 കോടി സ്ഥിരം വീടുകൾ നിർമ്മിച്ചു. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ, 3 കോടി വീടുകൾ കൂടി നിർമ്മിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യമുണ്ട്. 5–6 വർഷത്തിനുള്ളിൽ, 12 കോടിയിലധികം ഗ്രാമീണ വീടുകളെ പൈപ്പ് വെള്ളവുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചു. ഇപ്പോൾ, എല്ലാ ഗ്രാമീണ വീടുകളെയും എത്രയും വേഗം ബന്ധിപ്പിക്കണം. 10 വർഷത്തിനുള്ളിൽ, ദരിദ്രർക്കായി 11 കോടിയിലധികം ശൗചാലയങ്ങൾ ഞങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചു. ഇപ്പോൾ, മാലിന്യ സംസ്കരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പുതിയ ലക്ഷ്യങ്ങൾ നാം കൈവരിക്കണം. ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ദരിദ്രർക്ക് 5 ലക്ഷം രൂപ വരെ സൗജന്യ വൈദ്യചികിത്സ ലഭിക്കുമെന്ന് ആരും സങ്കൽപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടാകില്ല. ഇനി, രാജ്യത്തുടനീളം പോഷകാഹാരത്തിനായുള്ള പുതിയ പ്രതിബദ്ധതകൾ നാം നിറവേറ്റണം. നമ്മുടെ ഏക ലക്ഷ്യം ഇതായിരിക്കണം: 100% കവറേജ്, 100% ഫലം. കഴിഞ്ഞ 10 വർഷത്തിനിടെ 25 കോടി ആളുകളെ ദാരിദ്ര്യത്തിൽ നിന്ന് മുക്തമാക്കുക എന്നതായിരിക്കണം ഈ സമീപനം. ഈ സമീപനം തന്നെ ദാരിദ്ര്യ രഹിത ഭാരതത്തിലേക്ക് നയിക്കും.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ഒരു കാലത്ത് ഉദ്യോ​ഗസ്ഥ ഭരണത്തിന്റെ പങ്ക്  പ്രധാനമായും വ്യവസായവൽക്കരണത്തിന്റെയും സംരംഭകത്വത്തിന്റെയും വേഗത നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഒരു ക്രമപ്പെടുത്തലിന്റേത് ആയിരുന്നു. എന്നാൽ രാജ്യം ഇപ്പോൾ ആ ചിന്താഗതിക്കപ്പുറത്തേക്ക് വളരെയധികം മുന്നേറിയിരിക്കുന്നു. ഇന്ന്, പൗരന്മാർക്കിടയിൽ സംരംഭകത്വം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും എല്ലാ തടസ്സങ്ങളെയും മറികടക്കാൻ അവരെ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു അന്തരീക്ഷം നാം സൃഷ്ടിക്കുകയാണ്. അതിനാൽ, സിവിൽ സർവീസ് സാധ്യതകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതായി മാറണം – വെറും നിയമങ്ങളുടെ സൂക്ഷിപ്പുകാരൻ മാത്രമല്ല, വളർച്ചയുടെ സജീവ സഹായകനായി മാറണം. എംഎസ്എംഇ മേഖലയുടെ ഒരു ഉദാഹരണം ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് നൽകട്ടെ. നിങ്ങൾക്കറിയാവുന്നതുപോലെ, രാജ്യം മിഷൻ മാനുഫാക്ചറിംഗ് സംരംഭം ആരംഭിച്ചു. ഈ ദൗത്യത്തിന്റെ വിജയം പ്രധാനമായും നമ്മുടെ എംഎസ്എംഇ മേഖലയെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. ആഗോളതലത്തിൽ സംഭവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന മാറ്റങ്ങൾക്കിടയിൽ, നമ്മുടെ എംഎസ്എംഇകൾ, സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾ, യുവ സംരംഭകർ എന്നിവർക്ക് ഇപ്പോൾ ചരിത്രപരവും അഭൂതപൂർവവുമായ ഒരു അവസരമുണ്ട്. അത്തരമൊരു സാഹചര്യത്തിൽ, ആഗോള വിതരണ ശൃംഖലയിൽ നാം കൂടുതൽ മത്സരക്ഷമതയുള്ളവരാകേണ്ടത് നിർണായകമാണ്. എംഎസ്എംഇകൾ ചെറുകിട സംരംഭകരുമായി മാത്രമല്ല മത്സരിക്കുന്നതെന്നും നാം ഓർമ്മിക്കേണ്ടതാണ് – അവർ ആഗോളതലത്തിൽ മത്സരിക്കുന്നു. ഒരു ചെറിയ രാജ്യം അതിന്റെ വ്യവസായങ്ങൾക്ക് മികച്ച അനുസരണ സൗകര്യം വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നുവെങ്കിൽ, നമ്മുടെ രാജ്യത്തെ സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളുമായി മത്സരിക്കാൻ അത് മികച്ച നിലയിലായിരിക്കും. അതുകൊണ്ടാണ് ആഗോളതലത്തിലെ മികച്ച രീതികൾക്കിടയിൽ നാം എവിടെ നിൽക്കുന്നു എന്ന് നിരന്തരം വിലയിരുത്തേണ്ടത്. ആഗോളതലത്തിൽ മികച്ച ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ ഭാരതത്തിന്റെ വ്യവസായങ്ങൾ ലക്ഷ്യമിടുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച സു​ഗമ വ്യവസ്ഥാ സൗകര്യ അന്തരീക്ഷം വാഗ്ദാനം ചെയ്യാൻ ഭാരതത്തിന്റെ ഉദ്യോഗസ്ഥവൃന്ദം ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ഇന്നത്തെ സാങ്കേതികവിദ്യാധിഷ്ഠിത ലോകത്ത്, സിവിൽ സർവീസുകാർക്ക് സാങ്കേതികവിദ്യ മനസ്സിലാക്കാൻ മാത്രമല്ല, സമർത്ഥവും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതുമായ ഭരണത്തിനായി അത് ഉപയോഗിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന കഴിവുകൾ ആവശ്യമാണ്. “സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ യുഗത്തിൽ, ഭരണം സംവിധാനങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനെക്കുറിച്ചല്ല, സാധ്യതകൾ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചാണ്.” നമ്മൾ സാങ്കേതിക വിദഗ്ദ്ധരാകണം, അങ്ങനെ എല്ലാ നയങ്ങളും പദ്ധതികളും സാങ്കേതികവിദ്യയിലൂടെ കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമവും പ്രാപ്യവുമാക്കി മാറ്റാൻ കഴിയും. വിവരാധിഷ്ഠിത തീരുമാനം കൈക്കൊള്ളുന്നതിൽ നാം വിദഗ്ധരാകണം, അതുവഴി നയരൂപീകരണവും നടപ്പാക്കലും കൂടുതൽ കൃത്യതയുള്ളതായിത്തീരും. ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസും ക്വാണ്ടം ഫിസിക്സും എത്ര വേഗത്തിൽ വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നുവെന്ന് നിങ്ങൾ ഇതിനകം തന്നെ കണ്ടുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഇന്ന് നമുക്ക് പരിചിതമായ ഡിജിറ്റൽ, വിവര യുഗത്തിനപ്പുറത്തേക്ക് പോകുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ഉപയോഗത്തിൽ ഒരു പുതിയ വിപ്ലവം ഉടൻ സംഭവിക്കും. പൗരന്മാർക്ക് മികച്ച സേവനങ്ങൾ നൽകാനും അവരുടെ അഭിലാഷങ്ങൾ നിറവേറ്റാനും കഴിയുന്ന തരത്തിൽ, ഈ ഭാവി സാങ്കേതിക വിപ്ലവത്തിനായി നിങ്ങൾ നിങ്ങളെയും മുഴുവൻ സിസ്റ്റത്തെയും തയ്യാറാക്കണം. നമ്മുടെ സിവിൽ സർവീസുകാരുടെ കഴിവുകൾ നാം വർദ്ധിപ്പിക്കണം, അങ്ങനെ നമുക്ക് ഭാവിക്ക് തയ്യാറായ ഒരു സിവിൽ സർവീസ് കെട്ടിപ്പടുക്കാൻ കഴിയും. അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ മിഷൻ കർമ്മയോഗിക്കും സിവിൽ സർവീസ് ശേഷി വികസന പരിപാടിക്കും വലിയ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നത്, ഞാൻ ഇപ്പോൾ സൂചിപ്പിച്ചത്.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

വേഗം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ, ആഗോള വെല്ലുവിളികളെ നാം സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിക്കണം. നിങ്ങൾക്ക് കാണാനാകുന്നതുപോലെ, ഭക്ഷണം, വെള്ളം, ഊർജ്ജ സുരക്ഷ എന്നിവ ഇപ്പോഴും കാര്യമായ വെല്ലുവിളികൾ ഉയർത്തുന്നു – പ്രത്യേകിച്ച് ​ഗ്ലോബൽ സൗത്തിന്, ഈ പ്രശ്നങ്ങൾ ഗുരുതരമായ പ്രതിസന്ധിയായി മാറിയിരിക്കുന്നു. തുടരുന്ന ആഗോള സംഘർഷങ്ങൾ പല രാജ്യങ്ങളിലും സ്ഥിതി കൂടുതൽ വഷളാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇത് ആളുകളെ ബാധിക്കുകയും അവരുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ആഭ്യന്തരവും വിദേശ കാര്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന പരസ്പരബന്ധം നാം മനസ്സിലാക്കുകയും അതിനനുസരിച്ച് നമ്മുടെ നയങ്ങളും തന്ത്രങ്ങളും പൊരുത്തപ്പെടുത്തുകയും വേണം. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനമോ, പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങളോ, പകർച്ചവ്യാധികളോ, സൈബർ ഭീഷണികളോ ആകട്ടെ, നടപടിയെടുക്കുന്നതിൽ ഭാരതം പത്ത് പടി മുന്നിലായിരിക്കണം. പ്രാദേശിക തലത്തിലുള്ള തന്ത്രങ്ങൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും പ്രതിരോധശേഷിയുള്ള വികസന മാതൃകകൾ നിർമ്മിക്കുകയും വേണം.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ഞാൻ ചെങ്കോട്ടയിൽ നിന്ന് ‘പഞ്ച് പ്രാൺ’ എന്നതിനെക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ചു – അഞ്ച് പ്രതിജ്ഞകൾ: ‘വികസിത് ഭാരത’ത്തിനായുള്ള ദൃഢനിശ്ചയം; അടിമത്തത്തിന്റെ മാനസികാവസ്ഥയിൽ നിന്നുള്ള മോചനം; നമ്മുടെ പൈതൃകത്തിൽ അഭിമാനം; ഐക്യവും ഐക്യദാർഢ്യവും; സത്യസന്ധതയോടെ നമ്മുടെ കടമകൾ നിർവഹിക്കുക. നിങ്ങളെല്ലാവരും ഈ അഞ്ച് പ്രതിജ്ഞകളുടെ പ്രധാന വാഹകരാണ്. സൗകര്യത്തേക്കാൾ സമഗ്രതയ്ക്കും, ജഡത്വത്തേക്കാൾ നവീകരണത്തിനും, പദവിയേക്കാൾ സേവനത്തിനും നിങ്ങൾ മുൻഗണന നൽകുമ്പോഴെല്ലാം, നിങ്ങൾ രാജ്യത്തെ മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നു. നിങ്ങളെല്ലാവരിലും എനിക്ക് പൂർണ്ണ വിശ്വാസമുണ്ട്. പ്രൊഫഷണൽ യാത്ര ആരംഭിക്കുന്ന യുവ ഉദ്യോഗസ്ഥരോട്, ഒരു കാര്യം കൂടി പറയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു: സമൂഹത്തിന്റെ പിന്തുണയില്ലാതെ വിജയം നേടിയ ആരും സമൂഹത്തിലില്ല. സമൂഹത്തിന്റെ സംഭാവനയില്ലാതെ, ഒരാൾക്ക് ഒരു പടി പോലും മുന്നോട്ട് പോകാൻ പ്രയാസമാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് എല്ലാവരും തങ്ങൾക്ക് കഴിയുന്ന വിധത്തിൽ സമൂഹത്തിന് തിരികെ നൽകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്. നിങ്ങൾ എല്ലാവരും വളരെ ഭാഗ്യവാന്മാരാണ്, കാരണം നിങ്ങൾക്ക് തിരികെ നൽകാൻ വലിയൊരു അവസരമുണ്ട്. രാജ്യം, സമൂഹം നിങ്ങൾക്ക് ഈ വലിയ ഉത്തരവാദിത്തം നൽകിയിട്ടുണ്ട് – ജനങ്ങളെ സേവിക്കാനും അവർക്ക് പരമാവധി തിരികെ നൽകാനുമുള്ളത്.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

സിവിൽ സർവീസുകളിലെ പരിഷ്കാരങ്ങൾ പുനർവിചിന്തനം ചെയ്യേണ്ട സമയമാണിത്. പരിഷ്കാരങ്ങളുടെ വേഗത ത്വരിതപ്പെടുത്തുകയും അവയെ വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും വേണം. അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ, പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജ ലക്ഷ്യങ്ങൾ, ആഭ്യന്തര സുരക്ഷ, അഴിമതി ഇല്ലാതാക്കാനുള്ള നമ്മുടെ ദൗത്യം, സാമൂഹിക ക്ഷേമ പദ്ധതികൾ, കായിക, ഒളിമ്പിക് ലക്ഷ്യങ്ങൾ എന്നിവയായാലും – എല്ലാ മേഖലകളിലും, നാം പുതിയ പരിഷ്കാരങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കണം. ഇതുവരെ നേടിയത് പ്രശംസനീയമാണ്, എന്നാൽ ഇപ്പോൾ നമ്മൾ അതിനേക്കാൾ പലമടങ്ങ് നേടേണ്ടതുണ്ട്. ഇതിനിടയിലും, നാം എപ്പോഴും ഒരു കാര്യം ഓർമ്മിക്കണം: “ലോകം എത്രമാത്രം സാങ്കേതികവിദ്യയാൽ നയിക്കപ്പെട്ടാലും, മനുഷ്യ നിർണയത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം നാം ഒരിക്കലും മറക്കരുത്.” സംവേദനക്ഷമതയുള്ളവരായിരിക്കുക, ദരിദ്രരുടെ ശബ്ദം ശ്രദ്ധിക്കുക, അവരുടെ വേദന മനസ്സിലാക്കുക, അവരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നത് നിങ്ങളുടെ മുൻ‌ഗണനയാക്കുക. ‘അതിഥി ദേവോ ഭവ’ (അതിഥി ദൈവമാണ്) എന്ന് നമ്മൾ പറയുന്നതുപോലെ, ‘നാ​ഗരിക് ദേവോ ഭവ’ (പൗരനാണ് ദൈവം) എന്ന മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് നാം മുന്നോട്ട് പോകണം. ഒരു സിവിൽ സർവീസായി മാത്രമല്ല, ഒരു ‘വികസിത് ഭാരത’ത്തിന്റെ ശിൽപ്പിയായും നിങ്ങൾ സ്വയം തയ്യാറാകണം.

ഒരാൾ ഉദ്യോ​ഗസ്ഥനായി(civil servant) മാറുകയും, ആ റോളിൽ വളരുകയും, അതേ ശേഷിയിൽ സേവനം തുടരുകയും ചെയ്ത ഒരു കാലമുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ കാലം മാറി സുഹൃത്തുക്കളേ. ഭാരതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള എന്റെ ദർശനം, 140 കോടി ഇന്ത്യക്കാരുടെ കണ്ണിൽ ഞാൻ കാണുന്ന സ്വപ്നങ്ങൾ, ഇത് പറയാൻ എന്നെ നിർബന്ധിക്കുന്നു: നിങ്ങൾ ഇനി ഉദ്യോ​ഗസ്ഥർ മാത്രമല്ല. നിങ്ങൾ ഒരു പുതിയ ഭാരതത്തിന്റെ ശിൽപ്പികളാണ്. വാസ്തുശില്പികൾ എന്ന നിലയിൽ ആ ഉത്തരവാദിത്തം നിറവേറ്റുന്നതിന്, നാം സ്വയം ശാക്തീകരിക്കണം, ദേശീയ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കായി നമ്മുടെ സമയം സമർപ്പിക്കണം, ഓരോ സാധാരണ പൗരന്റെയും സ്വപ്നങ്ങൾ നമ്മുടെ സ്വന്തമാക്കണം. അങ്ങനെ ചെയ്യുമ്പോൾ, നമ്മുടെ സ്വന്തം കണ്ണുകളാൽ ഒരു ‘വികസിത് ഭാരത’ത്തിന്റെ ഉദയത്തിന് നാം സാക്ഷ്യം വഹിക്കും. ഇന്ന് ഞാൻ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, എന്റെ നോട്ടം ഇവിടെ ഇരിക്കുന്ന ഒരു കൊച്ചു പെൺകുട്ടിയിലേക്ക് പതിക്കുന്നു – ഒരു ചെറിയ പാവയെപ്പോലെയുള്ള കുട്ടി. ഒരുപക്ഷേ, 2047 ആകുമ്പോഴേക്കും അവൾ നിങ്ങളുടെ സ്ഥാനത്ത് ഇരിക്കും. നമ്മൾ സ്വന്തമാക്കേണ്ട സ്വപ്നങ്ങളാണിവ. ഇതായിരിക്കണം നമ്മുടെ ‘വികസിത് ഭാരത’ത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം. നിങ്ങൾക്ക് എല്ലാവിധ ആശംസകളും നേരുന്നു. വളരെ നന്ദി!

-SK-