પીએમઇન્ડિયા

પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ આજે ​​નવી દિલ્હીના વિજ્ઞાન ભવન ખાતે ભારતના ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ શ્રી રામનાથ કોવિંદની આત્મકથા ” Triumph of the Indian Republic: My Life, My Struggles”નું વિમોચન કર્યું. સભાને સંબોધતા પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું, “આજે આપણને શ્રી રામનાથ કોવિંદજીની આત્મકથાનું વિમોચન કરવાની તક મળી છે, અને મને ખુશી છે કે હું આ કાર્યક્રમનો ભાગ બન્યો છું.”

પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ સાથેના પોતાના ઊંડા વ્યક્તિગત સંબંધોને યાદ કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ વર્ષોથી કોવિંદજીના માર્ગદર્શન અને સ્નેહ પ્રત્યે પોતાના ગાઢ આદર પર પ્રકાશ પાડ્યો. “કોવિંદજી સાથેનો મારો લાંબો પરિચય, તેમને નજીકથી જાણવાનું સૌભાગ્ય, રાષ્ટ્રપતિ તરીકેની તેમની ક્ષમતામાં તેમનું માર્ગદર્શન અને આ બધાથી ઉપર, મારા પ્રત્યેનો તેમનો ખાસ સ્નેહ અને હૂંફ, આ મારી સૌથી મોટી મૂડી રહ્યા છે.”

પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિના ચરિત્ર અને ક્ષમતાઓની ઊંડાઈની પ્રશંસા કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે આ સાહિત્યિક કૃતિ રાષ્ટ્રના લોકશાહી મૂલ્યોના એક ચિરંજીવી પુરાવા તરીકે સેવા આપશે. શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક કહ્યું, “હું પૂર્ણ વિશ્વાસ સાથે કહી શકું છું કે રામનાથ કોવિંદ જીની આત્મકથા પોતે જ ભારતીય લોકશાહી અને ભારતીય સમાજ માટે એક વારસો બની જશે.”

રાષ્ટ્ર પ્રત્યે કોવિંદજીના જીવનભરના યોગદાનની મહાનતાને ધ્યાનમાં લેતા, પ્રધાનમંત્રીએ વિસ્તૃતમાં વિવરણ આપવાની જગ્યાએ લોકોને આગ્રહ કર્યો કે તેઓ જ આ વાર્તામાંથી જાણે. “પુસ્તક વિમોચનમાં ફક્ત એક ઝલક આપવી જોઈએ,” શ્રી મોદીએ કહ્યું; “તમે બધા જાતે પુસ્તક વાંચો અને તેનો સંપૂર્ણ લાભ લો તે વધુ સારું છે!”

રાષ્ટ્ર માટે કોવિંદજીના જીવનભરના યોગદાનની વિશાળતાને સ્વીકારતા, પ્રધાનમંત્રીએ વધુ પડતી વિગતો આપવાનું ટાળીને, શ્રોતાઓને વાર્તાને પ્રત્યક્ષ રીતે શોધવા માટે પ્રોત્સાહિત કર્યા. શ્રી મોદીએ જણાવ્યું, “પુસ્તકના વિમોચન પ્રસંગે માત્ર ‘પરિચય’ પૂરતો જ હોવો જોઈએ અને તમે સૌ પુસ્તક વાંચીને તેનો સંપૂર્ણ લાભ લો એ જ વધુ સારું છે!”

યુવા વર્ગ માટે આ સંસ્મરણના શૈક્ષણિક મૂલ્ય પર પ્રકાશ પાડતા, પ્રધાનમંત્રીએ ઈચ્છા વ્યક્ત કરી કે આવનારી પેઢીઓ પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિના શબ્દોમાંથી પ્રેરણા મેળવે. “દેશની નવી પેઢીએ પણ તેમના લખાણો અને તેમના અનુભવો વાંચવા જોઈએ, જેમાંથી દરેકને ઘણું શીખવા મળશે.”

પુસ્તકના શીર્ષક, “Triumph of the Indian Republic: My Life, My Struggles”નું વિશ્લેષણ કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ વ્યક્તિગત મુશ્કેલીઓ અને રાષ્ટ્રીય લોકશાહી સફળતા અંગે તેના દ્વિવિધ મહત્વનું અર્થઘટન કર્યું. “જીવનના સંઘર્ષો તેમના અંગત છે, પરંતુ તે સંઘર્ષોના પરિણામે મળેલી વિજયી સિદ્ધિ ભારત પ્રજાસત્તાક અને તેની લોકશાહીની છે.”

સામાન્ય માનવીય સ્વભાવ અને પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિની ઉદારતાની સરખામણી કરતાં પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું કે ઘણા લોકો પોતાની મુશ્કેલીઓ માટે સમાજને જવાબદાર ઠેરવે છે, જ્યારે કોવિંદજીનું ભારતીય મૂલ્યોમાં ઊંડે ઉતરેલું ઉદાર હૃદય તેમની સફળતામાં સમાજને પણ સમાન ભાગીદાર માને છે. શ્રી મોદીએ કહ્યું, “જ્યારે હૃદય ઉદાર હોય અને ભારતીય સંસ્કારો હોય, ત્યારે વ્યક્તિ સમાજની ખામીઓ શોધવામાં સમય બગાડતો નથી, પરંતુ તેના સકારાત્મક પાસા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.”

પોતાની આત્મકથામાં બાળપણની એક દુ:ખદ ઘટનાને યાદ કરતા પ્રધાનમંત્રીએ કોવિંદજીની માતાની હૃદયદ્રાવક વાર્તા શેર કરી, જેમણે કાનપુર દેહાતમાં ઘરમાં આગ લાગવાથી જરૂરી ઘરવખરીનો સામાન બચાવવાનો પ્રયાસ કરતી વખતે પોતાનો જીવ ગુમાવ્યો હતો. શ્રી મોદીએ કહ્યું, “તમે કલ્પના કરી શકો છો કે આટલી નાની ઉંમરે આવી દુર્ઘટનાનો અનુભવ કરવો અને તમારી માતાને ગુમાવવી કેટલી પીડાદાયક હશે.”

આ દુર્ઘટના દ્વારા ઘડાયેલી સ્થિતિસ્થાપકતા પર પ્રકાશ પાડતા, પ્રધાનમંત્રીએ સમજાવ્યું કે કેવી રીતે એક પાડોશી માતાએ કોવિંદજીના ઉછેરમાં મદદ કરવા માટે આગળ આવી, એક એવી ઘટના જેણે સામાજિક સંવાદિતા પ્રત્યેની તેમની સમજને ઊંડો આકાર આપ્યો. “આના પરથી, તેઓ સમાજની એકતા અને સંવાદિતાની શક્તિને સમજ્યા, અને તે મુશ્કેલીઓએ કોવિંદ જીને વધુ મજબૂત બનાવ્યા,” શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક કહ્યું.

દુર્ઘટના પછી પિતાની નિર્ણાયક ભૂમિકા પર ભાર મૂકતા, પ્રધાનમંત્રીએ નોંધ્યું કે કેવી રીતે કોવિંદજીના પિતાએ પ્રશંસનીય રીતે પરિવારને સંભાળ્યો અને બાળકોમાં મજબૂત મૂલ્યો સિંચિત કર્યા. શ્રી મોદીએ અવલોકન કર્યું, “જે રીતે તેમણે તેમના પરિવારને સંભાળ્યો અને બાળકોને સંસ્કાર આપ્યા તેના કારણે જ કોવિંદજી તેમના પિતાને પોતાના હીરો માને છે.”

પોતાના સંસાધનોની અછતને દૂર કરવા માટે કોવિંદજીના શિક્ષણ પરના નિર્ભરતાની રેખાંકન કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ દેશના સર્વોચ્ચ પદ સુધીના તેમના અસાધારણ આરોહણને રેખાંકિત કર્યું. “તેમણે સખત મહેનત કરી અને સંસાધનોની અછતને નબળાઈ બનવા દીધી નહીં, એવા પદ સુધી પહોંચ્યા જેની લોકોએ ત્યારે કલ્પના પણ કરી ન હતી.”

પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિની સતત નમ્રતાની પ્રશંસા કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ એક અત્યંત લાગણીશીલ જાહેર ક્ષણને યાદ કરી જ્યારે કોવિંદજી પોતાના ગામ પરૌંખ પરત ફર્યા, માટીને નમન કર્યું અને પોતાના ભૂતપૂર્વ શિક્ષકોના ચરણ સ્પર્શ કર્યા. “તેમના આચરણે વિશ્વની સામે ભારતના મૂલ્યોનું એવું ચિત્ર મૂક્યું જેના પર દરેક ભારતીય ગર્વ અનુભવી શકે છે.”

સદીઓની ગુલામીના કારણે થયેલા ઐતિહાસિક સામાજિક-આર્થિક પીછેહઠ પર વિચાર કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ મહાત્મા ગાંધી, બાબા સાહેબ આંબેડકર અને જ્યોતિબા ફૂલે જેવા ઐતિહાસિક વ્યક્તિત્વોના અવિરત સંઘર્ષો અને વિઝનરી સ્વપ્નોને સન્માનિત કર્યા. “આવા કેટલાય મહાન પુરુષોએ એવા ભારતના પુનઃનિર્માણનું સ્વપ્ન જોયું હતું જ્યાં ગરીબમાં ગરીબ વ્યક્તિને પણ ટોચ પર પહોંચવાની તક મળી શકે.”

આ ઐતિહાસિક આકાંક્ષાઓને આધુનિક સિદ્ધિઓ સાથે જોડતા, પ્રધાનમંત્રીએ કેવળ સખત મહેનત દ્વારા સમતાવાદી સમાજના સદીઓ જૂના વિઝનને સક્રિયપણે સાકાર કરવા માટે કોવિંદજી જેવા વ્યક્તિત્વોને શ્રેય આપ્યો. શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક કહ્યું, “કોવિંદજી જેવા વ્યક્તિત્વોએ પોતાની મહેનત અને ક્ષમતાથી માત્ર પોતાનું જીવન બદલ્યું નથી, પણ તેમણે સદીઓ જૂના એ સ્વપ્નને સાકાર કરવામાં પણ ભૂમિકા ભજવી છે.”

આ મિશનને આગળ ધપાવવા માટે સમર્પિત યુવાનોની સતત જરૂરિયાત પર ભાર મૂકતા, પ્રધાનમંત્રીએ એવી પેઢીનું આહ્વાન કર્યું જે અવરોધોથી ડરતી નથી અને રાષ્ટ્રીય આત્મનિર્ભરતા તરફના રસ્તાઓ બનાવવાની હિંમત જાળવી રાખે છે. આ જ પરિવર્તન સાથે, એક સશક્ત ભારતના નિર્માણનો સંકલ્પ પૂર્ણ થશે, અને આત્મનિર્ભર અને વિકસિત ભારતરનો માર્ગ મોકળો થશે.

આત્મકથાને એક નિર્ણાયક પ્રેરણાદાયી સાધન તરીકે સ્થાપિત કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ સૂચવ્યું કે કોવિંદજીના જીવનનું વિગતવાર વર્ણન આ આવશ્યક યુવા શક્તિને આકાર આપવા માટે એક ચોક્કસ માર્ગદર્શક તરીકે સેવા આપશે. “આવી યુવા શક્તિના નિર્માણ માટે જરૂરી પ્રેરણા, કોવિંદજીની આ આત્મકથા તેનો એક મહત્વપૂર્ણ સ્ત્રોત બની શકે છે.”

કોવિંદજીના રાજકીય જીવનની શરૂઆત વિશે વાત કરતાં પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું કે મોરારજી દેસાઈ સાથે કામ કરવાથી તેમની અંદર રહેલી દેશસેવાની ભાવનાને યોગ્ય દિશા મળી અને તેમણે રાજકારણને સમર્પિત કારકિર્દી તરીકે અપનાવ્યું. શ્રી મોદીએ કહ્યું, “કોવિંદજીની અંદર જે દેશસેવાની ભાવના હતી, તેને મોરારજી સાથે કામ કરીને તેમણે એક માર્ગ આપ્યો.”

સેવાના સતત ટ્રેક રેકોર્ડ પર પ્રકાશ પાડતા, પ્રધાનમંત્રીએ સંસદમાં, રાજ્યપાલ તરીકે અને અંતે રાષ્ટ્રપતિ તરીકેની તેમની વિવિધ ભૂમિકાઓમાં કોવિંદજીની કર્તવ્ય પ્રત્યેની અવિચળ સમર્પણની પ્રશંસા કરી. તેમણે સેવાને પોતાનું લક્ષ્ય બનાવીને કામ કર્યું, અને સંસદમાં તેમનો કાર્યકાળ આનો સાક્ષી છે.

કોવિંદજીના નિવૃત્તિ પછીના અથાક યોગદાન તરફ ઈશારો કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ ‘વન નેશન, વન ઈલેક્શન’ જેવા નિર્ણાયક રાષ્ટ્રીય મુદ્દાઓ પર તેમના ચાલુ નેતૃત્વની પ્રશંસા કરી, જે દેશના લોકશાહી માળખામાં ક્રાંતિ લાવવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક કહ્યું, “હું માનું છું કે દેશના લોકો કોવિંદ જીની કર્તવ્ય નિષ્ઠા અને સેવાની આ ભાવનામાંથી ઘણું બધું શીખી શકે છે.”

સાર્વજનિક જીવનમાં ભારે સક્રિય રહીને આત્મકથા લખવાની ભારે મુશ્કેલીને સ્વીકારતા, પ્રધાનમંત્રીએ આ મહત્વપૂર્ણ સામાજિક યોગદાન પૂર્ણ કરવા બદલ કોવિંદજીનો આભાર માન્યો. શ્રી મોદીએ નોંધ્યું, “કોવિંદજીએ આપણા બધા માટે આ કામ કર્યું છે કારણ કે તેમના જીવનમાં એવું ઘણું બધું છે જેમાં ગરીબ વંચિત વર્ગમાંથી આવતા તમામ લોકો પોતાના જીવનનો પડછાયો જોઈ શકે છે.”

આ લખાણમાં સમાવિષ્ટ વ્યાપક નૈતિક પાઠોની વિગતો આપતાં, પ્રધાનમંત્રીએ ભાર મૂક્યો કે કેવી રીતે પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિનું કથન મુશ્કેલ સમયમાં શુદ્ધતા અને પ્રમાણિકતા જાળવવાની સ્થાયી શક્તિને દર્શાવે છે. કોવિંદ જીએ સમાજને સતત એ પ્રેરણા આપી છે કે કેવી રીતે આ પવિત્રતા આપણને વિવિધ પદોની જવાબદારીઓ નિભાવતી વખતે રાષ્ટ્ર સેવા માટે શક્તિ આપે છે.

પુસ્તકના ઐતિહાસિક મૂલ્યના મજબૂત સમર્થન સાથે સંબોધનનું સમાપન કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ પૂર્ણ નિશ્ચિતતા વ્યક્ત કરી કે સાહિત્યિક કૃતિ માત્ર વ્યક્તિગત જ નહીં પરંતુ રાષ્ટ્રીય માઈલસ્ટોન માટે પણ એક આવશ્યક આર્કાઈવ તરીકે સેવા આપશે. શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક કહ્યું, “મને વિશ્વાસ છે કે કોવિંદજીની આત્મકથા માત્ર તેમના જીવનની મહત્વપૂર્ણ સ્મૃતિઓને જ નહીં પરંતુ આપણી લોકશાહીને પણ સુરક્ષિત રીતે સાચવશે.”

Speaking at the release of ‘Triumph of the Indian Republic: My Life, My Struggles,’ the autobiography of former President Shri Ram Nath Kovind Ji. His journey reflects a life dedicated to public service and the progress of our nation.@ramnathkovind
https://t.co/SCsPxznLG7

— Narendra Modi (@narendramodi) August 12, 2026

आज हमें श्री रामनाथ कोविन्द जी की आत्मकथा के विमोचन का अवसर मिला है।

मुझे खुशी है कि मैं इस कार्यक्रम का हिस्सा बना हूँ: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) August 12, 2026

आज हमें श्री रामनाथ कोविन्द जी की आत्मकथा के विमोचन का अवसर मिला है।

मुझे खुशी है कि मैं इस कार्यक्रम का हिस्सा बना हूँ: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) August 12, 2026

महात्मा गांधी, बाबा साहब अंबेडकर, ज्योतिबा फुले, सावित्रबाई फुले… ऐसी कितनी ही महान विभूतियों ने भारत के नवनिर्माण का सपना देखा था।

एक ऐसा भारत…. जहां गरीब से गरीब, वंचित से वंचित को शिखर तक पहुँचने का अवसर मिल सके।

कोविन्द जी जैसे व्यक्तित्वों ने अपने श्रम और काबिलियत से…

— PMO India (@PMOIndia) August 12, 2026

राष्ट्रपति जैसे सर्वोच्च पद से सेवामुक्त होने के बाद भी उन्होंने विश्राम नहीं लिया है।

वो अभी भी ‘एक देश, एक चुनाव’ जैसे महत्वपूर्ण विषय पर काम कर रहे हैं।

ये एक ऐसा विषय है… जिसका समाधान देश के लोकतन्त्र का नया अध्याय शुरू कर सकता है!

मैं मानता हूँ… कोविन्द जी की इस…

— PMO India (@PMOIndia) August 12, 2026

SM/BS/GP/JT

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964@gmail.com [ 0KB ]