পি এম ইণ্ডিয়া
প্ৰধানমন্ত্ৰী শ্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে আজি নতুন দিল্লীত সেৱা তীৰ্থ আৰু কৰ্তব্য ভৱন-১ আৰু ২ৰ উদ্বোধনী অনুষ্ঠানত ভাষণ দিয়ে। এই উপলক্ষে প্ৰধানমন্ত্ৰীগৰাকীয়ে মন্তব্য কৰে যে আজি সকলোৱে এক নতুন ইতিহাস ৰচনাৰ সাক্ষী হৈ পৰিছে। তেওঁ এই কথা আলোকপাত কৰে যে ২০৮২ চনৰ বিক্ৰম শকাব্দত, ফাগুন কৃষ্ণ পক্ষৰ সময়ত, বিজয় একাদশীৰ শুভ উপলক্ষত ২৪ মাহৰ দিনা আৰু ১৯৪৭ চনৰ শকাব্দত, যিটো বৰ্তমানৰ কেলেণ্ডাৰত ১৩ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০২৬ তাৰিখে, ভাৰতৰ উন্নয়ন যাত্ৰাৰ নতুন আৰম্ভণিৰ সাক্ষী হৈ পৰিছে। তেওঁ আলোকপাত কৰে যে শাস্ত্ৰত বিজয় একাদশীৰ তাৎপৰ্য অতিশয় বেছি, কিয়নো এই দিনটোত লোৱা সংকল্পই সদায় জয়ৰ দিশত আগুৱাই লৈ যায়। শ্ৰী মোদীয়ে উল্লেখ কৰে যে আজি এখন বিকশিত ভাৰতৰ সংকল্পৰে সকলোৱে সেৱা তীৰ্থ আৰু কৰ্তব্য ভৱনত প্ৰৱেশ কৰিছে। এই লক্ষ্যত জয়ৰ বাবে ঐশ্বৰিক আশীৰ্বাদ তেওঁলোকৰ লগত আছে বুলি তেওঁ আঙুলিয়াই দিয়ে। তেওঁ পিএমঅ’ৰ দল, কেবিনেট সচিবালয় আৰু বিভিন্ন বিভাগৰ কৰ্মচাৰীকে ধৰি সকলোকে সমৰি লোৱাৰ লগতে সেৱা তীৰ্থ আৰু নতুন অট্টালিকাসমূহৰ বাবে অভিনন্দন জ্ঞাপন কৰে। নিৰ্মাণৰ সৈতে জড়িত সকলো অভিযন্তা আৰু শ্ৰমিক সহকৰ্মীক তেওঁ কৃতজ্ঞতা প্ৰকাশ কৰে।
স্বাধীনতাৰ পিছত ছাউথ ব্লক আৰু নৰ্থ ব্লকৰ দৰে অট্টালিকাৰ পৰা ৰাষ্ট্ৰৰ বাবে বহুতো গুৰুত্বপূৰ্ণ সিদ্ধান্ত আৰু নীতি লোৱা হৈছিল বুলি আলোকপাত কৰি প্ৰধানমন্ত্ৰীগৰাকীয়ে মন্তব্য কৰে যে এই গঠনসমূহ অৱশ্যে ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰতীক হিচাপে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, যাৰ উদ্দেশ্য আছিল ভাৰতক শতিকাজুৰি দাসত্বৰ শিকলিৰে বান্ধি ৰখা।
শ্ৰী মোদীয়ে স্মৰণ কৰে যে কলকাতাই এসময়ত দেশৰ ৰাজধানী হিচাপে কাম কৰিছিল যদিও ১৯০৫ চনৰ বংগ বিভাজনৰ সময়ত ই ব্ৰিটিছবিৰোধী আন্দোলনৰ এক শক্তিশালী কেন্দ্ৰত পৰিণত হৈছিল। সেয়েহে ১৯১১ চনত ইংৰাজে ৰাজধানী কলকাতাৰ পৰা দিল্লীলৈ স্থানান্তৰিত কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে পৰৱৰ্তী সময়ত ঔপনিৱেশিক শাসনৰ প্ৰয়োজনীয়তা আৰু মানসিকতা মনত ৰাখি নৰ্থ ব্লক আৰু ছাউথ ব্লকৰ নিৰ্মাণ আৰম্ভ হয়। প্ৰধানমন্ত্ৰীগৰাকীয়ে আঙুলিয়াই দিয়ে যে ৰাইচিনা পাহাৰৰ অট্টালিকাসমূহ উদ্বোধন কৰাৰ সময়ত তেতিয়াৰ ভাইচৰয়ে কৈছিল যে নতুন গঠনসমূহ ব্ৰিটিছ ৰজাৰ ইচ্ছা অনুসৰি নিৰ্মাণ কৰা হৈছে, অৰ্থাৎ এইবোৰ ব্ৰিটেইনৰ ৰজাৰ চিন্তাধাৰাক দাসত্বত পৰি থকা ভাৰতৰ মাটিত আৰোপিতৰ একোটা মাধ্যম। তেওঁ আলোকপাত কৰে যে ৰাইচিনা হিলছক এনেদৰে বাছি লোৱা হৈছে যাতে এই অট্টালিকাসমূহ আন সকলোতকৈ উচ্চতাত থিয় হৈ থাকে, যাতে কোনোটোৱেই ইয়াৰ সমান হ’ব নোৱাৰে। শ্ৰী মোদীয়ে ইয়াৰ বিপৰীতে নতুন সেৱা তীৰ্থ চৌহদ, যিটো পাহাৰৰ ওপৰত নহয়, মাটিৰ সৈতে অধিক সংযুক্ত তাক নতুনকৈ নিৰ্মাণৰ পোষকতা কৰে। ঔপনিৱেশিক মানসিকতা কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ দক্ষিণ ব্লক আৰু উত্তৰ ব্লক নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যদিও প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে কয় যে আজি ভাৰতৰ জনসাধাৰণৰ আকাংক্ষা পূৰণৰ বাবে সেৱা তীৰ্থ আৰু কৰ্তব্য ভৱন নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। তেওঁ কয় যে ইয়াত লোৱা সিদ্ধান্তসমূহে কোনো ৰজাৰ চিন্তাধাৰা প্ৰতিফলিত নকৰে বৰঞ্চ ১৪০ কোটি নাগৰিকৰ আশাক আগুৱাই নিয়াৰ ভেটি হিচাপে কাম কৰিব। এই মনোভাৱেৰে প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে সেৱা তীৰ্থ আৰু কৰ্তব্য ভৱন ভাৰতবাসীৰ বাবে উৎসৰ্গা কৰে।
প্ৰধানমন্ত্ৰীগৰাকীয়ে মন্তব্য কৰে যে একবিংশ শতিকাৰ প্ৰথম চতুৰ্থাংশ এতিয়া সম্পূৰ্ণ হৈছে আৰু উন্নত ভাৰতৰ দৃষ্টিভংগী কেৱল নীতি আৰু আঁচনিতে নহয়, কৰ্মক্ষেত্ৰ আৰু অট্টালিকাতো প্ৰতিফলিত হোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। তেওঁ গুৰুত্বসহকাৰে কয় যে য’ৰ পৰা ৰাষ্ট্ৰখন শাসন কৰা হয়, সেইবোৰ স্থান ফলপ্ৰসূ আৰু প্ৰেৰণাদায়ক, আকৰ্ষণীয় আৰু প্ৰেৰণাদায়ক হ’ব লাগিব। তেওঁ আলোকপাত কৰে যে নতুন প্ৰযুক্তিৰ দ্ৰুত উত্থানৰ লগে লগে পুৰণি অট্টালিকাসমূহ সুবিধা সম্প্ৰসাৰণ আৰু নতুন সঁজুলি গ্ৰহণৰ বাবে অপৰ্যাপ্ত বুলি প্ৰমাণিত হৈছে। শ্ৰী মোদীয়ে আঙুলিয়াই দিলে যে ছাউথ ব্লক আৰু নৰ্থ ব্লক স্থানৰ অভাৱ আৰু সীমিত সুবিধাৰ সন্মুখীন হৈছে, আৰু প্ৰায় এশ বছৰ পুৰণি হোৱাৰ বাবে ইয়াৰ ভিতৰৰ পৰা অৱনতি ঘটিছে, লগতে আন কেইবাটাও প্ৰত্যাহ্বানেো আছে। স্বাধীনতাৰ দশক দশক পিছতো দিল্লীৰ ৫০টাতকৈও অধিক ভিন্ন স্থানৰ পৰা ভাৰত চৰকাৰৰ অসংখ্য মন্ত্ৰালয়ে কাম কৰি আছিল বুলি উল্লেখ কৰি প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে এই প্ৰত্যাহ্বানসমূহৰ বিষয়ে জাতিটোক অহৰহ অৱগত কৰাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ বুলি উল্লেখ কৰে। তেওঁ আঙুলিয়াই দিয়ে যে প্ৰতি বছৰে এই মন্ত্ৰালয়ৰ ভৱনসমূহৰ ভাড়াৰ বাবে ১৫০০ কোটি টকা ব্যয় কৰা হৈছিল, আনহাতে কাৰ্যালয়ৰ মাজত চলাচল কৰা ৮,০০০ৰ পৰা ১০,০০০ কৰ্মচাৰীৰ বাবে দৈনিক লজিষ্টিক খৰচ বহন কৰা হৈছিল। তেওঁ কয় যে সেৱা তীৰ্থ আৰু কৰ্তব্য ভৱন নিৰ্মাণৰ লগে লগে এই খৰচ কমি যাব আৰু কৰ্মচাৰীৰ সময় ৰাহি হ’ব।
শ্ৰী মোদীয়ে স্বীকাৰ কৰে যে এই পৰিৱৰ্তনৰ মাজতে পুৰণি অট্টালিকাসমূহত কটোৱা বছৰবোৰৰ স্মৃতি থাকিব, কিয়নো তাত বহুতো গুৰুত্বপূৰ্ণ সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছিল, ৰাষ্ট্ৰখনক নতুন দিশ দিয়া আৰু সংস্কাৰৰ সূচনা কৰা হৈছিল। তেওঁ দৃঢ়তাৰে কয় যে সেই চৌহদসমূহ ভাৰতৰ ইতিহাসৰ এক অমৰ অংশ। সেয়েহে প্ৰধানমন্ত্ৰীগৰাকীয়ে পুৰণি ভৱনটোক যুগে যুগে ভাৰত সংগ্ৰহালয়ৰ অংশ কৰি ৰাষ্ট্ৰৰ বাবে সংগ্ৰহালয় হিচাপে উছৰ্গা কৰাৰ সিদ্ধান্ত ঘোষণা কৰে। তেওঁ আঙুলিয়াই দিয়ে যে এই ভৱনটোৱে ভৱিষ্যত প্ৰজন্মৰ বাবে প্ৰেৰণাৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে কাম কৰিব আৰু যেতিয়া যুৱক-যুৱতীসকলে ভ্ৰমণ কৰিব, তেতিয়া ঐতিহাসিক উত্তৰাধিকাৰে তেওঁলোকক পথ প্ৰদৰ্শন কৰিব।
প্ৰধানমন্ত্ৰীগৰাকীয়ে এই কথাত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে যে এখন বিকশিত ভাৰতৰ যাত্ৰাত ঔপনিৱেশিক মানসিকতাৰ পৰা মুক্ত হৈ আগবাঢ়ি যোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। তেওঁ মন্তব্য কৰে যে দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে স্বাধীনতাৰ পিছতো ঔপনিৱেশিক শাসনৰ প্ৰতীকসমূহ কঢ়িয়াই লৈ ফুৰিছিল। তেওঁ আঙুলিয়াই দিয়ে যে প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ বাসগৃহৰ নাম এসময়ত ৰেচ কোৰ্চ ৰোড আছিল, উপ-ৰাষ্ট্ৰপতিৰ কোনো নিৰ্দিষ্ট বাসগৃহ নাছিল আৰু ৰাষ্ট্ৰপতি ভৱনলৈ যোৱা পথটোক গণতন্ত্ৰত ৰাজপথ বুলি কোৱা হৈছিল। তেওঁ আলোকপাত কৰে যে স্বাধীন ভাৰতত প্ৰাণ আহুতি দিয়া সৈনিকৰ বাবে কোনো স্মৃতিসৌধ নাই, প্ৰাণ আহুতি দিয়া আৰক্ষী কৰ্মীৰ বাবেও কোনো স্মৃতিসৌধ নাই। শ্ৰী মোদীয়ে আঙুলিয়াই দিছিল যে মুক্ত ৰাষ্ট্ৰৰ ৰাজধানী ঔপনিৱেশিক মানসিকতাৰ মাজত গভীৰভাৱে জড়িত হৈ আছে, দিল্লীৰ অট্টালিকা, ৰাজহুৱা স্থান, ঐতিহাসিক স্থানসমূহ এনে প্ৰতীকেৰে ভৰি আছে। প্ৰধানমন্ত্ৰীগৰাকীয়ে কয় যে সময় কেতিয়াও আগৰ দৰে নাথাকে, আৰু ২০১৪ চনত দেশখনে সংকল্প লৈছিল যে ঔপনিৱেশিক মানসিকতা আৰু চলি নাথাকিব। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে এই মানসিকতা সলনি কৰিবলৈ এক অভিযান আৰম্ভ কৰা হৈছিল, যাৰ ফলত শ্বহীদৰ সন্মানত ৰাষ্ট্ৰীয় যুদ্ধ স্মাৰক আৰু আৰক্ষীৰ বীৰত্বক স্বীকৃতি দিবলৈ আৰক্ষী স্মাৰক সৃষ্টি কৰা হৈছিল। তেওঁ স্মৰণ কৰি কয় যে ৰেচ কোৰ্চ ৰোডৰ নাম সলনি কৰা হৈছিল লোক কল্যাণ মাৰ্গ, যিটো কেৱল নাম সলনি কৰাই নহয়, ক্ষমতাৰ মনোভাৱক সেৱাৰ মনোভাৱলৈ ৰূপান্তৰিত কৰাৰ প্ৰয়াস আছিল।
প্ৰধানমন্ত্ৰীগৰাকীয়ে কয় যে এই সিদ্ধান্তসমূহৰ আঁৰত গভীৰ আৱেগ আৰু দৃষ্টিভংগী নিহিত হৈ আছে, যিয়ে ভাৰতৰ বৰ্তমান, অতীত আৰু ভৱিষ্যতক জাতীয় গৌৰৱৰ সৈতে সংযোগ কৰে। তেওঁ বুজাই দিলে যে এসময়ত ৰাজপথ নামেৰে জনাজাত ঠাইখনত সাধাৰণ নাগৰিকৰ বাবে পৰ্যাপ্ত সুবিধা আৰু ব্যৱস্থাৰ অভাৱ আছিল আৰু ইয়াক কৰ্তব্য পথ হিচাপে পুনৰ উন্নয়ন কৰা হৈছিল, যিটো আজি পৰিয়াল, শিশু আৰু নাগৰিকৰ বাবে এক সজীৱ ৰাজহুৱা স্থানত পৰিণত হৈছে। তেওঁ আলোকপাত কৰে যে এই অতি জটিলতাত মাজতে নেতাজী সুভাষ চন্দ্ৰ বসুৰ এক ভৱিষ্যৎ প্ৰতিমূৰ্তি স্থাপন কৰা হৈছে, যাৰ ফলত ৰাজধানীখনে এতিয়া মহান বীৰসকলক সন্মান জনোৱাৰ লগতে নতুন প্ৰজন্মক অনুপ্ৰাণিত কৰাটো নিশ্চিত কৰিছে। শ্ৰী মোদীয়ে লগতে কয় যে ৰাষ্ট্ৰপতি ভৱন চৌহদতো পৰিৱৰ্তন কৰা হৈছে, মোগল উদ্যানৰ নাম অমৃত উদ্যান ৰখা হৈছে। তেওঁ মন্তব্য কৰে যে যেতিয়া নতুন সংসদ ভৱনটো নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, তেতিয়া পুৰণি ভৱনটোক পাহৰি যোৱা নাছিল বৰঞ্চ ‘সমবিধান সদন’ হিচাপে নতুন পৰিচয় দিয়া হৈছিল। তেওঁ লক্ষ্য কৰিছিল যে যেতিয়া মন্ত্ৰালয়সমূহক এটা চৌহদত একত্ৰিত কৰা হৈছিল, তেতিয়া অট্টালিকাসমূহৰ নাম ৰখা হৈছিল ‘কৰ্তব্য ভৱন।’
সেৱাৰ মনোভাব ভাৰতৰ মনোভাব আৰু ইয়াৰ প্ৰকৃত পৰিচয় বুলি আলোকপাত কৰি প্ৰধানমন্ত্ৰীগৰাকীয়ে নতুন প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয়ৰ নাম সেৱা তীৰ্থ ৰখা হৈছে বুলি মন্তব্য কৰে। শিৱৰ জ্ঞানেৰে মানৱতাৰ সেৱা কৰাটো কেৱল আধ্যাত্মিক চিন্তা নহয়, ৰাষ্ট্ৰ-নিৰ্মাণৰ দৰ্শন বুলি কোৱা শ্ৰী ৰামকৃষ্ণ পৰমহংসজীৰ কথাও তেওঁ স্মৰণ কৰে। তেওঁ কয় যে এই ভৱনে সকলোকে অহৰহ সোঁৱৰাই দিব যে শাসন মানে সেৱা আৰু দায়িত্ব মানে সমৰ্পণ। “সেৱপৰমো ধৰ্ম” অৰ্থাৎ সেৱাৰ সৰ্বোচ্চ কৰ্তব্যৰ ওপৰত আলোকপাত কৰি শ্ৰী মোদীয়ে দৃঢ়তাৰে কয় যে এয়া প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয় আৰু চৰকাৰৰ দৃষ্টিভংগী। তেওঁ কয় যে সেৱা তীৰ্থ কেৱল এটা নাম নহয় বৰঞ্চ এটা সংকল্প— নাগৰিক সেৱাৰ জৰিয়তে এক পৱিত্ৰ স্থান, সেৱাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি পূৰণৰ দিশত অগ্ৰসৰ হোৱাৰ স্থান। তেওঁ বুজাই দিয়ে যে তীৰ্থৰ অৰ্থ ৰূপে মুক্ত কৰাৰ ক্ষমতা আৰু লক্ষ্যত উপনীত হোৱাত সহায় কৰাৰ ক্ষমতা আছে, সি আজি ভাৰতকো উন্নত ৰাষ্ট্ৰ হোৱাৰ লক্ষ্য দিছে, আত্মনিৰ্ভৰশীলতা লাভ কৰা, লাখ লাখ লোকক দৰিদ্ৰতাৰ পৰা মুক্ত কৰা আৰু দেশখনক ঔপনিৱেশিক মানসিকতাৰ পৰা মুক্ত কৰা, যিবোৰ সকলো সেৱাৰ শক্তিৰ জৰিয়তে সম্পন্ন কৰা হ’ব।
প্ৰধানমন্ত্ৰীগৰাকীয়ে আলোকপাত কৰে যে ভাৰতে ৰিফৰ্ম এক্সপ্ৰেছত উঠি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্পৰ্কত নতুন অধ্যায় লিখি, বাণিজ্য চুক্তিৰ জৰিয়তে নতুন দুৱাৰ মুকলি কৰাৰ লগতে চেচুৰেচন লক্ষ্যৰ দিশত দ্ৰুতগতিত আগবাঢ়ি যোৱাৰ লগে লগে সেৱা তীৰ্থ আৰু কৰ্তব্য ভৱনসমূহৰ ওপৰত কামৰ নতুন গতি আৰু নৱীকৃত আস্থাই ৰাষ্ট্ৰীয় লক্ষ্যত উপনীত হোৱাত মুখ্য ভূমিকা পালন কৰিব।
ভাৰতীয় সংস্কৃতিয়ে শিকায় যে প্ৰতিটো শুভ কামৰ আগত সকলো দিশৰ পৰা বৈ অহা উন্নত চিন্তাৰ দ্বাৰা পৰিচালিত কল্যাণৰ সংকল্প থাকিব লাগিব, সেই কথা আলোকপাত কৰি শ্ৰী মোদীয়ে কয় যে ভাৰতৰ মহান গণতন্ত্ৰৰ দৰে এইটোৱেই হ’ব লাগে অট্টালিকাৰ আত্মা, যেনেকৈ ভাৰতৰ মহান গণতন্ত্ৰত জনসাধাৰণৰ চিন্তাই প্ৰকৃত শক্তি, তেওঁলোকৰ সপোনেই প্ৰকৃত মূলধন, তেওঁলোকৰ আশাক অগ্ৰাধিকাৰ আৰু তেওঁলোকৰ আকাংক্ষাই পথ প্ৰদৰ্শক পোহৰ। তেওঁ কয় যে এই আৱেগ আৰু অট্টালিকাৰ মাজত কোনো দেৱাল বা দূৰত্ব থাকিব নালাগে, কিয়নো নীতিসমূহ জনসাধাৰণৰ সপোন বুজি পালেহে সজীৱ হৈ উঠে আৰু তেওঁলোকৰ আকাংক্ষা অনুভৱ হ’লেহে সিদ্ধান্ত ফলপ্ৰসূ হয়।
প্ৰধানমন্ত্ৰীগৰাকীয়ে উল্লেখ কৰে যে বিগত এঘাৰ বছৰত শাসন ব্যৱস্থাৰ এক নতুন আৰ্হিৰ উন্মেষ ঘটিছে, য’ত নাগৰিকজনেই সিদ্ধান্ত গ্ৰহণৰ কেন্দ্ৰবিন্দু। তেওঁ গুৰুত্বসহকাৰে কয় যে “নাগৰিকদেৱো ভৱ” কেৱল এটা বাক্যাংশ নহয়, বৰঞ্চ ই কৰ্ম সংস্কৃতি, যি এই নতুন অট্টালিকাসমূহত বিষয়াসকলে প্ৰৱেশ কৰাৰ লগে লগে আঁকোৱালি ল’ব লাগিব। শ্ৰী মোদীয়ে ঘোষণা কৰিছিল যে সেৱা তীৰ্থত লোৱা প্ৰতিটো সিদ্ধান্ত, স্থানান্তৰিত প্ৰতিটো ফাইল আৰু ব্যয় কৰা প্ৰতিটো মুহূৰ্ত ১৪০ কোটি নাগৰিকৰ জীৱন উন্নত কৰাৰ বাবে উৎসৰ্গিত হ’ব লাগিব। তেওঁ প্ৰতিজন বিষয়া, কৰ্মচাৰী, কৰ্মযোগীক যেতিয়াই অট্টালিকাটোত ভৰি দিয়ে তেতিয়াই থমকি ৰৈ নিজকে সুধিবলৈ আহ্বান জনায় যে সেইদিনা তেওঁলোকৰ কামে লাখ লাখ নাগৰিকৰ জীৱন সহজ কৰি তুলিব নেকি, এই আত্মচিন্তা এই ঠাইখনৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ শক্তি হৈ পৰিব।
আমি কৰ্তৃত্ব প্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ নহয়, দায়িত্ব পালন কৰিবলৈহে আহিছোঁ বুলি আলোকপাত কৰি শ্ৰী মোদীয়ে কয় যে যেতিয়া শাসন ব্যৱস্থা সেৱাৰ মনোভাবেৰে পৰিচালিত হয়, তেতিয়া ইয়াৰ ফলাফল অসাধাৰণ হয়। তেওঁ আলোকপাত কৰে যে এইদৰেই ২৫ কোটি লোক দৰিদ্ৰতাৰ পৰা ওলাই আহিছে আৰু অৰ্থনীতিয়ে কেনেকৈ নতুন গতি লাভ কৰিছে।
প্ৰধানমন্ত্ৰীগৰাকীয়ে আলোকপাত কৰে যে বিকশিত ভাৰত-২০৪৭ কেৱল এটা লক্ষ্য নহয়, বৰঞ্চ বিশ্বৰ সন্মুখত ভাৰতৰ প্ৰতিশ্ৰুতি আৰু সেয়েহে এই সন্দৰ্ভত লোৱা প্ৰতিটো নীতি আৰু সিদ্ধান্ত সেৱাৰ নিৰন্তৰ মনোভাৱৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হ’ব লাগিব। তেওঁ মন্তব্য কৰে যে এদিন যেতিয়া বিষয়াসকলে এই ভৱনৰ পৰা অৱসৰ ল’ব বা আগবাঢ়ি যাব, তেতিয়া তেওঁলোকে পিছলৈ ঘূৰি চাব আৰু ইয়াত থকা দিনবোৰৰ কথা মনত পেলাব, এই কথা জানি সান্ত্বনা পাব যে সেৱা তীৰ্থ আৰু কৰ্তব্য ভৱনৰ প্ৰতিটো মুহূৰ্ত নাগৰিক সেৱাৰ বাবে উৎসৰ্গিত আছিল আৰু প্ৰতিটো সিদ্ধান্ত জাতীয় স্বাৰ্থত লোৱা হৈছিল, যিটো তেওঁলোকৰ সৰ্ববৃহৎ কৃতিত্ব আৰু ব্যক্তিগত মূলধন হ’ব, তেওঁলোকৰ জীৱন গৌৰৱেৰে ভৰাই তুলিব।
কৰ্তব্যৰ ভেটিয়েই অধিকাৰৰ ভৱিষ্যৎ নিৰ্মাণ কৰে বুলি মহাত্মা গান্ধীৰ বিশ্বাসক স্মৰণ কৰি প্ৰধানমন্ত্ৰীগৰাকীয়ে মন্তব্য কৰে যে যেতিয়া কৰ্তব্য পালন কৰা হয় তেতিয়া বৃহৎ প্ৰত্যাহ্বানৰ সন্মুখীন হ’ব পাৰে আৰু সমাধান কৰিব পৰা যায়। কোটি কোটি নাগৰিকৰ সপোন এই ভেটিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল বুলি সোঁৱৰাই দি সংবিধান প্ৰণয়কসকলে এই কাৰণেই কৰ্তব্যৰ ওপৰত তীব্ৰ গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল বুলি তেওঁ দৃঢ়তা প্ৰকাশ কৰে। শ্ৰী মোদীয়ে বিশদভাৱে কয় যে কৰ্তব্য হৈছে আৰম্ভণি, সহমৰ্মিতা আৰু অধ্যৱসায়েৰে বান্ধ খাই থকা এখন জীৱন্ত ৰাষ্ট্ৰৰ প্ৰাণ, সংকল্পৰ আশা, প্ৰচেষ্টাৰ শিখৰ, প্ৰতিটো সমস্যাৰ সমাধান, বিকশিত ভাৰতৰ আস্থা। তেওঁ ঘোষণা কৰিছিল যে কৰ্তব্য হৈছে “সবকা সাথ, সবকা বিকাশ”ৰ মনোভাৱত বোৱা সমতা, কৰ্তব্য হৈছে স্নেহ, কৰ্তব্য সাৰ্বজনীন আৰু সৰ্বাংগীন। তেওঁ কৰ্তব্যক ৰাষ্ট্ৰৰ প্ৰতি সমৰ্পণৰ আৱেগ, প্ৰতিটো জীৱন পোহৰাই তোলা ইচ্ছাশক্তি, স্বাৱলম্বী ভাৰতৰ আনন্দ, আগন্তুক প্ৰজন্মৰ উজ্জ্বল ভৱিষ্যতৰ নিশ্চয়তা, ভাৰত মাতৃৰ শক্তিৰ পতাকাধাৰী, আৰু “নাগৰিকদেৱো ভৱ”ৰ জাগ্ৰত পথ বুলি অভিহিত কৰে। এই পৰম কৰ্তব্যৰ মনোভাবেৰে সকলোৱে সেৱা তীৰ্থ আৰু নতুনকৈ নিৰ্মাণ কৰা চৌহদসমূহত প্ৰৱেশ কৰিব লাগিব বুলি তেওঁ আহ্বান জনায়।
ভাৰত নতুন উচ্চতালৈ আৰু নতুন যুগৰ দিশে দ্ৰুতগতিত আগবাঢ়িছে বুলি আলোকপাত কৰি শ্ৰী মোদীয়ে মন্তব্য কৰে যে অনাগত বছৰবোৰত ৰাষ্ট্ৰৰ পৰিচয় কেৱল ইয়াৰ অৰ্থনীতিৰ দ্বাৰা নহয়, বৰঞ্চ শাসন ব্যৱস্থাৰ মান, নীতিৰ স্পষ্টতা, কৰ্মযোগীসকলৰ নিষ্ঠাৰ দ্বাৰাহে সংজ্ঞায়িত হ’ব। তেওঁ গুৰুত্বসহকাৰে কয় যে সেৱা তীৰ্থ আৰু কৰ্তব্য ভৱনত লোৱা প্ৰতিটো সিদ্ধান্ত কেৱল ফাইলৰ অনুমোদন নহয়, বৰঞ্চ ই বিকশিত ভাৰত ২০৪৭ৰ দিশ গঢ় দিব। প্ৰধানমন্ত্ৰীগৰাকীয়ে নিজৰ দৃষ্টিভংগী প্ৰকাশ কৰি কয় যে সেৱা তীৰ্থ স্পৰ্শকাতৰ শাসনৰ প্ৰতীক আৰু নাগৰিককেন্দ্ৰিক প্ৰশাসনৰ আদৰ্শ, ক্ষমতাৰ বিকল্প সেৱা, পদৰ সলনি দায়বদ্ধতা, কৰ্তৃত্বৰ পৰিৱৰ্তে দায়িত্ব দেখা পোৱা ঠাই হ’ব লাগে। এই সংকল্পই ইতিহাস ৰচনা কৰিব আৰু সামূহিক প্ৰচেষ্টাই প্ৰজন্মৰ পাছত প্ৰজন্মক পথ প্ৰদৰ্শন কৰিব বুলি তেওঁ নিজৰ আস্থা প্ৰকট কৰে। তেওঁ লালকিল্লাৰ পৰা তেওঁৰ কথা স্মৰণ কৰি কয় যে “এইটোৱেই সময়, সঠিক সময়,” সকলোকে প্ৰতিটো মুহূৰ্তক ৰাষ্ট্ৰ প্ৰথম মনোভাৱেৰে কাম কৰিবলৈ আহ্বান জনায়, যাতে ভৱিষ্যতৰ শতিকাবোৰে ক’ব যে এইটোৱেই সেই সময় যেতিয়া ভাৰতে নিজৰ ভাগ্যক পুনৰ সংজ্ঞায়িত কৰিছিল আৰু হাজাৰ বছৰৰ উজ্জ্বল ভৱিষ্যতৰ দিশত প্ৰথম পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিছিল। এই দৃঢ়তাৰে তেওঁ সকলোকে পুনৰবাৰ শুভেচ্ছা জ্ঞাপন কৰি সামৰণি মাৰে।
এই অনুষ্ঠানত অন্যান্য বিশিষ্ট ব্যক্তিৰ লগতে কেন্দ্রীয় মন্ত্রী, সংসদ সদস্য আৰু ভাৰত চৰকাৰৰ বিষয়াসকলো উপস্থিত থাকে৷
পটভূমি
ইয়াৰ পূৰ্বে প্ৰধানমন্ত্ৰী শ্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে বিল্ডিং কমপ্লেক্স সেৱা তীৰ্থৰ নাম উন্মোচন কৰে। তেওঁ তাৰ পিছত সেৱা তীৰ্থ আৰু কৰ্তব্য ভৱন-১ আৰু ২ আনুষ্ঠানিকভাৱে উদ্বোধন কৰে।
এই উদ্বোধনী অনুষ্ঠান ভাৰতৰ প্ৰশাসনিক শাসন স্থাপত্যত এক পৰিৱৰ্তনশীল মাইলৰ খুঁটি হিচাপে চিহ্নিত কৰে আৰু ই আধুনিক, দক্ষ, সুলভ তথা নাগৰিককেন্দ্ৰিক শাসন পৰিৱেশতন্ত্ৰ গঢ়ি তোলাৰ প্ৰতি প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ দায়বদ্ধতাক প্ৰতিফলিত কৰে।
দশক দশক ধৰি কেইবাটাও মূল চৰকাৰী কাৰ্যালয় আৰু মন্ত্ৰালয়ে চেণ্ট্ৰেল ভিষ্টা অঞ্চলৰ একাধিক স্থানত বিয়পি পৰা খণ্ডিত আৰু প্ৰাপ্তবয়স্ক আন্তঃগাঁথনিৰ পৰা কাম কৰিছিল। এই বিক্ষিপ্ততাই কাৰ্য্কৰী অদক্ষতা, সমন্বয়ৰ প্ৰত্যাহ্বান, ৰক্ষণাবেক্ষণৰ খৰচ বৃদ্ধি আৰু উপ-অনুকূল কৰ্ম পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰিছিল। নতুন বিল্ডিং কমপ্লেক্সসমূহে আধুনিক, ভৱিষ্যতৰ বাবে সাজু সুবিধাসমূহৰ ভিতৰত প্ৰশাসনিক কাম-কাজসমূহ একত্ৰিত কৰি এই সমস্যাসমূহৰ সমাধান কৰে।
সেৱা তীৰ্থত প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয়, ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা পৰিষদৰ সচিবালয়, কেবিনেট সচিবালয়- এই সকলোবোৰ পূৰ্বতে বিভিন্ন স্থানত আছিল।
কৰ্তব্য ভৱন ১ আৰু ২ত বিত্ত মন্ত্ৰালয়, প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰালয়, স্বাস্থ্য আৰু পৰিয়াল কল্যাণ মন্ত্ৰালয়, কৰ্পৰেট পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়, শিক্ষা মন্ত্ৰালয়, সাংস্কৃতিক মন্ত্ৰালয়, আইন আৰু ন্যায় মন্ত্ৰালয়, তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়, কৃষি তথা কৃষক কল্যাণ মন্ত্ৰালয়, ৰাসায়নিক আৰু সাৰ মন্ত্ৰালয় আৰু জনজাতি পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়কে ধৰি কেইবাটাও গুৰুত্বপূৰ্ণ মন্ত্ৰালয়ৰ সুবিধা উপলব্ধ।
দুয়োটা অট্টালিকা চৌহতে ডিজিটেলভাৱে সংহত কাৰ্যালয়, গঠনমূলক ৰাজহুৱা আন্তঃপৃষ্ঠ অঞ্চল আৰু কেন্দ্ৰীভূত অভ্যৰ্থনাৰ সুবিধা আছে। এই বৈশিষ্ট্যসমূহে সহযোগিতা, দক্ষতা, নিৰৱচ্ছিন্ন শাসন, উন্নত নাগৰিক সংযোগ আৰু কৰ্মচাৰীৰ কল্যাণৰ উন্নতি সাধন কৰিব। ৪-ষ্টাৰ গ্ৰীগ মানদণ্ড অনুসৰি আৰ্হি প্ৰস্তুত কৰা এই চৌহদবোৰত নৱীকৰণযোগ্য শক্তি ব্যৱস্থা, পানী সংৰক্ষণ ব্যৱস্থা, আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনা সমাধান আৰু উচ্চ কাৰ্যক্ষম বিল্ডিং সুবিধা অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। এই ব্যৱস্থাসমূহে পৰিৱেশৰ প্ৰভাৱ বহু পৰিমাণে হ্ৰাস কৰাৰ লগতে কাৰ্যক্ষমতা বৃদ্ধি কৰে। বিল্ডিং কমপ্লেক্সসমূহত বিস্তৃত সুৰক্ষা আৰু সুৰক্ষাৰ কাঠামো, যেনে- স্মাৰ্ট প্ৰৱেশ নিয়ন্ত্ৰণ ব্যৱস্থা, চোৱাচিতা নেটৱৰ্ক আৰু উন্নত জৰুৰীকালীন সঁহাৰি আন্তঃগাঁথনিও অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে, যি বিষয়া আৰু দৰ্শনাৰ্থীৰ বাবে এক সুৰক্ষিত আৰু সুলভ পৰিৱেশ নিশ্চিত কৰে।
Seva Teerth, Kartavya Bhavan 1 and 2 mark an important milestone in India’s journey towards Viksit Bharat. These reflect our commitment to citizen-centric governance and national progress. https://t.co/vCeE8Uyz69
— Narendra Modi (@narendramodi) February 13, 2026
***
MJPS/SR/KD
Seva Teerth, Kartavya Bhavan 1 and 2 mark an important milestone in India’s journey towards Viksit Bharat. These reflect our commitment to citizen-centric governance and national progress. https://t.co/vCeE8Uyz69
— Narendra Modi (@narendramodi) February 13, 2026
Seva Teerth and Kartavya Bhavan have been built to fulfil the aspirations of the people of India. pic.twitter.com/JX4b6r9kAK
— PMO India (@PMOIndia) February 13, 2026
As we move towards a Viksit Bharat, it is vital that India sheds every trace of colonial mindset. pic.twitter.com/I1aZ1qOwWu
— PMO India (@PMOIndia) February 13, 2026
Race Course Road was renamed Lok Kalyan Marg. This was not merely a change of name.
— PMO India (@PMOIndia) February 13, 2026
It was an effort to transform the mindset of power into a spirit of service. pic.twitter.com/px9QxnlWRy
The new Prime Minister's Office has been named Seva Teerth.
— PMO India (@PMOIndia) February 13, 2026
Seva, or the spirit of service, is the soul of India. It is the identity of India. pic.twitter.com/RPIQhU1Qr2
दिल्ली में आज 'सेवा तीर्थ' और कर्तव्य भवन के लोकार्पण के अवसर पर सेवा तीर्थ स्मारक डाक टिकट और सिक्का जारी कर गौरवान्वित हूं। pic.twitter.com/r130HzBnYe
— Narendra Modi (@narendramodi) February 13, 2026
आज मैंने जिस अमृत भावना के साथ 'सेवा तीर्थ' और कर्तव्य भवन को राष्ट्र को समर्पित किया है, वो 140 करोड़ देशवासियों की आकांक्षाओं और अपेक्षाओं को पूरा करने का सशक्त आधार बनेंगे। pic.twitter.com/HMdsvwlb4B
— Narendra Modi (@narendramodi) February 13, 2026
बीते 11 वर्षों से हम गुलामी की मानसिकता को बदलने के अभियान में जुटे हैं। हमारा मंत्र है- स्वतंत्र भारत की स्वतंत्र पहचान, गुलामी से मुक्त निशान! pic.twitter.com/ITbaLp9mCG
— Narendra Modi (@narendramodi) February 13, 2026
'सेवा तीर्थ' के नाम में ही एक बड़ा संदेश है- देशवासियों की सेवा के संकल्प को सिद्धि तक ले जाने का एक पावन स्थल! pic.twitter.com/01HE9ntZWA
— Narendra Modi (@narendramodi) February 13, 2026
कर्तव्य इस जीवंत राष्ट्र की प्राण वायु है। यह कोटि-कोटि देशवासियों के सपनों को साकार करने के हमारे संकल्प को नई ऊर्जा दे रहा है। pic.twitter.com/W7ffr9w3qT
— Narendra Modi (@narendramodi) February 13, 2026