પીએમઇન્ડિયા

પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે ભોપાલ મેટ્રો રેલ યોજનાને મંજૂરી આપી દીધી છે. આ યોજના અંતર્ગત કરોંદ સર્કલથી એઈમ્સ સુધી અને ભદભદા ચોક સુધી બે રેલ કોરિડોર બનાવવામાં આવશે, જેની કુલ લંબાઈ 27.87 કિલોમીટર હશે. તેમાં કરોન્દ સર્કલથી એઈમ્સ કોરિડોર 14.99 કિલોમીટર અને ભદભદા ચોકથી રત્નાગિરી તિરાહા કોરિડોરની લંબાઈ 12.88 કિલોમીટરનો હશે. આ કોરિડોર ભોપાલનાં મુખ્ય વિસ્તારોને જોડશે.

વિગતઃ

1. કરોન્દ સર્કલથી એઈમ્સ વચ્ચે બનનાર મેટ્રો રેલ લાઇનનો મોટા ભાગનો હિસ્સો જમીનથી ઉપર (એલિવેટેડ) હશે.
2. ફક્ત ભોપાલ રેલવે સ્ટેશન અને બસ સ્ટેશનની પાસેનો ભાગ અંડરગ્રાઉન્ડ રહેશે. આ રેલવે માર્ગ પર 16 સ્ટેશન હશે, જેમાં 14 એલીવેટેડ અને 2 અંડરગ્રાઉન્ડ હશે.
3. ભદભદા ચોકથી રત્નાગિરીક તિરાહા વચ્ચેની મેટ્રો લાઇન પર 14 સ્ટેશન હશે, જે તમામ એલીવેટેડ હશે.
4. શહેરમાં ગીચ વસતિ ધરાવતાં વિસ્તારોમાં આ રેલ યોજના વાજબી, વિશ્વસનિય, સુરક્ષિત અને અવિરત પરિવહન સેવા ઉપલબ્ધ કરાવશે, જેથી દુર્ઘટનાઓમાં અને સફરનાં સમયમાં ઘટાડો થશે, ઊર્જાનો વપરાશ અને પ્રદૂષણ ઘટશે તથા ટકાઉ વિકાસ માટે શહેરી વિસ્તાર અને જમીનનો ઉપયોગ સારી રીતે નિયંત્રિત કરી શકાશે.
5. આ યોજના પર અંદાજે રૂ. 6941.40 કરોડનો ખર્ચ થશે. આ યોજના 4 વર્ષમાં પૂરી થશે.

લાભઃ

ભોપાલ મેટ્રો રેલ યોજનાથી ભોપાલની 23 લાખની વસતિ ધરાવતાં વિસ્તારને પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ રીતે લાભ મળશે. યોજના અંતર્ગત આકાર લેનાર બંને રેલવે કોરિડોર મલ્ટિ-મોડલ હશે, જે રેલવે સ્ટેશનો સાથે જોડાયેલા હશે. આ મેટ્રો રેલવે સ્ટેશનો માટે ફીડર બસ સેવા નેટવર્ક ઉપલબ્ધ થશે. આ મેટ્રો રેલ યોજના પ્રવાસી પાસેથી ભાડાં ઉપરાંત જાહેરાતો  અને વીએસએફ મારફતે પણ આવક કરશે.

કરાન્દેથી એઈમ્સ વચ્ચેની મેટ્રો રેલવે લાઇન શહેરનાં મધ્ય ભાગમાંથી પસાર થઈ ગીચ વસતિ ધરાવતાં વિસ્તારોને બસ સ્ટેશન, રેલવે સ્ટેશનો અને એઈમ્સ સાથે જોડશે. ભદભદાથી રત્નાગિરી વચ્ચે આકાર લેનાર રેલવે લાઇન ભોપાલની પાસે નિર્માણાધીન સ્માર્ટ શહેરનાં વિસ્તારોને બીએફઆઈઈએલ અને એની આસપાસનાં ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રો સાથે જોડશે. આ મેટ્રો રેલવે યોજના પર્યાવરણ અનુકૂળ અને ટકાઉ જાહેર પરિવહન સેવા ઉપલબ્ધ કરાવશે.

યોજનાની પ્રગતિઃ

• યોજનાને લાગુ કરવા માટે મધ્યપ્રદેશ મેટ્રો રેલવે કંપની લિમિટેડનાં નામે એક અલગ કંપનીની રચના કરવામાં આવી છે.
• યોજના માટે નાણાકીય ભંડોળની જોગવાઈ કેન્દ્ર અને મધ્યપ્રદેશ સરકાર તરફથી સમાન આધારે કરશે. થોડું ભંડોળ યુરોપિયન ઇન્વેસ્ટમેન્ટ બેંક તરફથી આપવામાં આવશે.
• યોજના માટે મેસર્સ ડી. બી. એન્જિનીયરિંગ એન્ડ કન્સલ્ટિંગ જીએનબીએચ અને મેસર્સ લ્યુઇસ બર્જર એસએએસ મેસર્સ જિયો ડેટા એન્જિનીયરિંગ કંપનીઓનાં સમૂહને સલાહકાર કંપની બનાવવામાં આવી છે.
• યોજનાનાં પ્રથમ સિવિલ કાર્યો માટે ટેન્ડર્સ મંગાવવામાં આવ્યાં છે. ટૂંક સમયમાં કામ શરૂ થઈ જશે.

RP