പിഎം ഇന്ത്യ
ബഹുമാനപ്പെട്ട ഗവർണർ ശ്രീ ആർ.എൻ. രവി ജി, ഊർജ്ജസ്വലനായ മുഖ്യമന്ത്രി ശ്രീ സുവേന്ദു അധികാരി ജി, കേന്ദ്ര ഗവൺമെന്റിലെ എന്റെ സഹപ്രവർത്തകൻ ശ്രീ പ്രതാപ്റാവു ജാദവ് ജി, വേദിയിൽ സന്നിഹിതരായ മറ്റ് എല്ലാ വിശിഷ്ട വ്യക്തികൾ, കൊൽക്കത്തയിൽ ഇവിടെ ഒത്തുകൂടിയ പങ്കാളികൾ, ഇന്ത്യയിലുടനീളവും ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ഈ യോഗാ ആഘോഷത്തിൽ പങ്കുചേരുന്ന മുഴുവൻ വ്യക്തികളേ, എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട സഹ പൗരന്മാരേ, നിങ്ങൾക്കെല്ലാവർക്കും എന്റെ ആശംസകൾ.
ഭൂമിയുടെ ചില ഭാഗങ്ങളിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ പകൽ വെളിച്ചം ലഭിക്കുന്ന ദിവസമാണ് ജൂൺ 21. അന്താരാഷ്ട്ര യോഗാ ദിനം കാരണം ജൂൺ 21 ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ കൂട്ടായ ആഘോഷത്തിന്റെ ദിവസമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ലോകത്തിന്റെ വിവിധ കോണുകളിൽ നിന്ന് യോഗയുടെ അസാധാരണമായ ചിത്രങ്ങൾ എത്തിത്തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയിൽ, ഹിമാലയം മുതൽ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രം വരെയും, കിഴക്കിലെ വടക്കുകിഴക്ക്, ബംഗാൾ മുതൽ പടിഞ്ഞാറ് സൗരാഷ്ട്ര വരെയും, മുഴുവൻ രാജ്യവും യോഗയുടെ ഊർജ്ജവും ബോധവും കൊണ്ട് നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നതായി കാണപ്പെടുന്നു. മുഴുവൻ രാജ്യവും, മുഴുവൻ ലോകവും, ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു – അതാണ് യോഗയുടെ യഥാർത്ഥ ശക്തി. യോഗ എല്ലാവരെയും ഒന്നിപ്പിക്കുന്നു, യോഗ എല്ലാവരെയും ഒരുമിച്ച് കൊണ്ടുവരുന്നു. ഈ അവസരത്തിൽ അന്താരാഷ്ട്ര യോഗാ ദിനത്തിൽ, മുഴുവൻ ലോകത്തിനും, മുഴുവൻ മാനവ രാശിക്കും എന്റെ ഹൃദയംഗമമായ ആശംസകൾ നേരുന്നു.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
ഇന്ന്, യോഗ ദിനത്തിൽ, കൊൽക്കത്തയിലെ പ്രത്യേകിച്ച് ബംഗാളിലെ ജനങ്ങൾക്ക് ശുചിത്വ യോഗയ്ക്ക് അഭിനന്ദനം അറിയിക്കുന്നു. ഇതൊരു അത്ഭുതകരമായ സംരംഭമാണ് – സ്വച്ഛതാ സേ സ്വാഗതം സംരംഭത്തിനായി ഇവിടെ ഏറ്റെടുത്തിട്ടുള്ള സ്ഥിരമായ ശ്രമങ്ങളും പൗരധർമ്മവും നമ്മുടെ മുഴുവൻ പൗരന്മാർക്കും വലിയ പ്രചോദനമായി മാറിയിരിക്കുന്നു.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
യോഗാ ദിനത്തിൽ ബംഗാളിൽ ആയിരിക്കുക എന്നത് ശരിക്കും സവിശേഷമാണ്. ഭഗവാൻ രാമകൃഷ്ണ പരമഹംസർ പോലുള്ള സന്യാസിമാർ ജനിച്ച, സ്വാമി വിവേകാനന്ദൻ ലോകത്തിന് മുഴുവൻ യോഗ പരിചയപ്പെടുത്തിയ, മഹർഷി അരബിന്ദോ പോലുള്ള മഹാനായ യോഗികൾ ജനിച്ച, ലാഹിരി മഹാശയ യോഗ പാരമ്പര്യത്തെ പുതിയ ഉയരങ്ങളിലേക്ക് ഉയർത്തിയ ബംഗാളിലെ ഈ പുണ്യഭൂമി – ഈ മണ്ണിൽ കൂട്ടായ യോഗ അനുഭവിക്കുന്നതിലൂടെ ഒരു സവിശേഷമായ ആത്മീയ അനുഭൂതി ലഭിക്കും. ഈ മണ്ണിൽ ജനിച്ച ഗുരുദേവ് രവീന്ദ്രനാഥ ടാഗോർ വിശ്വസിച്ചത് മനുഷ്യന്റെ വ്യക്തിത്വം വേറിട്ടുനിൽക്കുന്നതിലല്ല, മറിച്ച് ചുറ്റുമുള്ള ലോകവുമായി ബന്ധപ്പെടുന്നതിലാണെന്നാണ്. ഈ ബന്ധമാണ് യോഗയുടെ സത്ത. മഹർഷി അരബിന്ദോ പറഞ്ഞു – നമ്മുടെ മുഴുവൻ ജീവിതവും യോഗയാണ്, നമ്മൾ അതിനെക്കുറിച്ച് ബോധവാന്മാരാണെങ്കിലും അല്ലെങ്കിലും. യോഗ നമ്മുടെ സ്വാഭാവിക ഭാഗമായി മാറുമ്പോൾ, അത് മനുഷ്യ ഐക്യത്തിന്റെ അടിത്തറയായി മാറുന്നു.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
യോഗ വെറുമൊരു ശാരീരിക വ്യായാമ ഉപാധിയല്ല. യോഗ ഏതെങ്കിലും ഒരു പ്രായ വിഭാഗത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നതല്ല. ഇന്ത്യയിൽ, യോഗ മനുഷ്യജീവിതത്തിലെ ഒരു വെളിച്ചമാണെന്നും, ബോധവും ഊർജ്ജവുമായുള്ള ഒരു സംയോജനമാണെന്നും നമുക്കറിയാം, കണ്ടിട്ടുമുണ്ട്. അതുകൊണ്ടാണ് ഈ വർഷത്തെ അന്താരാഷ്ട്ര യോഗ ദിനത്തിന്റെ പ്രമേയം ‘ആരോഗ്യകരമായ വാർദ്ധക്യത്തിനായുള്ള യോഗ’ എന്ന് തെരഞ്ഞെടുത്തിരിക്കുന്നത്. പ്രായം കൂടുന്തോറും നമുക്ക് ആരോഗ്യത്തോടെയും ഊർജ്ജസ്വലമായും സജീവമായും തുടരാൻ കഴിയും – യോഗ ഇതിനുള്ള വഴി നമുക്ക് കാണിച്ചുതരുന്നു.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
“ആരോഗ്യകരമായ വാർദ്ധക്യത്തിനായുള്ള യോഗ” എന്ന് നമ്മൾ പറയുമ്പോൾ, പ്രായം മനുഷ്യന്റെ കഴിവുകളെ കുറയ്ക്കുന്നില്ലെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ നമുക്ക് പ്രവർത്തിക്കാം എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്. യോഗ മനുഷ്യജീവിതത്തെ നിരന്തരമായ വളർച്ചയ്ക്കായി ആഗ്രഹിക്കാൻ സഹായിക്കും. 20 വയസ്സിൽ ഉള്ളതിനേക്കാൾ 40 കളിൽ നമ്മൾ കൂടുതൽ ഫ്ലെക്സിബിൾ ആയിരിക്കുക എന്നതായിരിക്കണം നമ്മുടെ ലക്ഷ്യം. 30 വയസ്സിൽ നമ്മൾ ആയിരുന്നതിനേക്കാൾ 50 വയസ്സിൽ കൂടുതൽ ഊർജ്ജസ്വലരാകുക എന്നതായിരിക്കണം നമ്മുടെ ലക്ഷ്യം. 50 വയസ്സിൽ നമ്മൾ ആയിരുന്നതിനേക്കാൾ 70 വയസ്സിൽ ജീവിതശൈലി രോഗങ്ങളെ കൂടുതൽ പ്രതിരോധിക്കുക എന്നതായിരിക്കണം നമ്മുടെ ലക്ഷ്യം. ഇവിടെയാണ് യോഗ നമ്മെ സഹായിക്കുന്നത്. നമ്മുടെ ശരീരത്തെ വഴക്കമുള്ളതാക്കാൻ ഇത് നമ്മെ സഹായിക്കുന്നു. ഇത് നമ്മുടെ ഊർജ്ജം ഉയർന്ന നിലയിൽ നിലനിർത്തുന്നു, സമ്മർദ്ദരഹിതമായ ഒരു ശാന്തമായ ജീവിതം നിലനിർത്താനും ജീവിതശൈലി രോഗങ്ങളെ അകറ്റി നിർത്താനും സഹായിക്കുന്നു. മാത്രമല്ല, പതിവ് പരിശീലനത്തിലൂടെ, നമ്മുടെ സ്വന്തം ശരീരത്തെയും മനസ്സിനെയും കുറിച്ച് ആജീവനാന്ത പഠിതാക്കളായി തുടരാൻ യോഗ നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നു. നമ്മളെക്കുറിച്ച് നമ്മൾ കൂടുതൽ അറിയുന്തോറും നമുക്ക് സ്വയം നന്നായി കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ കഴിയും. അതുകൊണ്ടാണ്, ആരോഗ്യകരമായ വാർദ്ധക്യത്തിനായുള്ള യോഗ. ഈ വിഷയം പ്രായമായവർക്ക് മാത്രമല്ല, എല്ലാ പ്രായത്തിലുമുള്ള ആളുകൾക്കും വേണ്ടിയുള്ള ഒന്നായി കാണണം.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
ഗീതയിൽ ഭഗവാൻ കൃഷ്ണൻ യോഗയെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു: “യുക്ത ഭക്ഷണ വിഹാരസ്യ, യുക്ത ചേഷ്ടസ്യ കർമ്മസു, യുക്ത സ്വപ്നബോധസ്യ, യോഗോ ഭവതി ദുഃഖഃ.” ഇതിനർത്ഥം സന്തുലിതമായ ഭക്ഷണത്തിലൂടെയും വിനോദത്തിലൂടെയും, സന്തുലിതമായ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെയും കടമകളിലൂടെയും, സന്തുലിതമായ ഉറക്കത്തിലൂടെയും ഉണർവിലൂടെയും യോഗ ദുഃഖത്തിന്റെ സംഹാരമായി മാറുന്നു എന്നാണ്. സന്തുലിതാവസ്ഥയാണ് യോഗയുടെ അടിത്തറ. സന്തുലിതാവസ്ഥ നമ്മുടെ ജീവിതത്തിന്റെ അടിത്തറ കൂടിയാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ആധുനിക കാലത്ത്, മിക്ക ആളുകളും ജീവിതത്തിൽ അസന്തുലിതാവസ്ഥയുമായി പൊരുതുന്നു. സന്തുലിതമായ രീതിയിൽ ജീവിക്കാനുള്ള കല യോഗ നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നു. യോഗ നമുക്ക് ചെയ്യേണ്ടതും ചെയ്യരുതാത്തതുമായ കാര്യങ്ങൾ കാണിച്ചുതരുന്നു. നമ്മുടെ ശരീരത്തെ ശരിയായി നയിക്കാൻ പഠിക്കുമ്പോൾ, ആരോഗ്യം നമ്മുടെ സ്വാഭാവിക അവസ്ഥയായി മാറുന്നു.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
യോഗ നമ്മുടെ ശാരീരിക ആരോഗ്യത്തിൽ മാത്രമല്ല ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്. മാനസികാരോഗ്യത്തിൽ നിന്ന് ശാരീരിക ആരോഗ്യത്തിലേക്കുള്ള പാതയാണ് യോഗ കാണിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടാണ് യോഗയിൽ പറയുന്നത് – “യുക്ത ചേഷ്ടസ്യ കർമ്മസു” – അതായത്, നമ്മൾ എന്തുചെയ്യണം, എന്തുചെയ്യരുത് എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള അവബോധം. ഈ അവബോധം നമ്മുടെ ജീവിതത്തിൽ സമാധാനത്തിന്റെ ഒരു ഉറവിടമായി മാറുന്നു, കൂടാതെ അത് ലോകസമാധാനത്തിലേക്കുള്ള പാത തുറക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ഇന്ന് യോഗ നമ്മുടെ വ്യക്തിപരമായ ജീവിതശൈലിക്ക് മാത്രമല്ല, ലോകത്തിന്റെ മികച്ച ഭാവിക്കും അത്യന്താപേക്ഷിതമായിരിക്കുന്നത്.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
അന്താരാഷ്ട്ര യോഗാ ദിനത്തിൽ, ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾ യോഗയുമായി ബന്ധപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഈ ദിനം നമ്മുടെ പങ്കിട്ട ദൃഢനിശ്ചയം പുതുക്കാനുള്ള അവസരം നമുക്ക് നൽകുന്നു. യോഗ ഒരു ദിവസത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങില്ലെന്ന്, യോഗ ഒരു പരിപാടിയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങില്ലെന്ന് നമുക്ക് പ്രതിജ്ഞയെടുക്കാം. യോഗയെ നമ്മുടെ ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കും, നമ്മുടെ കുടുംബങ്ങളുടെ ഭാഗമാക്കും, ഭാവി തലമുറകളുടെ ഭാഗമാക്കും.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
ഈ ദിശയിൽ “യോഗ 365” എന്ന സംരംഭവും ഈ വർഷം തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിന്റെ കീഴിൽ, 100 ദിവസത്തെ ഓൺലൈൻ യോഗാ പരിപാടി സംഘടിപ്പിച്ചു, അതിൽ അഭൂതപൂർവമായ പൊതുജനപങ്കാളിത്തം ഉണ്ടായി. 130 രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള 3 ദശലക്ഷത്തിലധികം ആളുകൾ ഇതിൽ പങ്കെടുത്തു.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
സമൂഹം ആരോഗ്യകരമാകുമ്പോൾ, രാഷ്ട്രം കൂടുതൽ കഴിവുറ്റതും, കൂടുതൽ സമ്പന്നവും, കൂടുതൽ ആത്മവിശ്വാസമുള്ളതുമായി മാറുന്നു. നിങ്ങൾക്കെല്ലാവർക്കും എൻ്റെ ആശംസകൾ: “സർവേ ഭവന്തു സുഖിനഃ, സർവേ സന്തു നിരാമയഃ.” ഇതോടെ, അന്താരാഷ്ട്ര യോഗാ ദിനത്തിൽ നിങ്ങൾക്കെല്ലാവർക്കും ഞാൻ വീണ്ടും എന്റെ ഹൃദയംഗമമായ ആശംസകൾ നേരുന്നു.
വളരെ നന്ദി!
നിരാകരണം – പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ പ്രസംഗത്തിന്റെ ഏകദേശ വിവർത്തനമാണിത്. യഥാർത്ഥ പ്രസംഗം ഹിന്ദിയിലാണ് നടത്തിയത്.
***
NK
From physical wellness to inner peace, yoga enriches every aspect of life. Delighted to join this year’s celebrations in Kolkata. https://t.co/75UZECw8JR
— Narendra Modi (@narendramodi) June 21, 2026
Yoga connects us all and brings us together. pic.twitter.com/ghpAAVOmxE
— PMO India (@PMOIndia) June 21, 2026
When yoga becomes a way of life, it becomes the foundation of human unity. pic.twitter.com/FLxB961hWN
— PMO India (@PMOIndia) June 21, 2026
Yoga helps us tune our bodies to be flexible.
— PMO India (@PMOIndia) June 21, 2026
It keeps our energy levels high. pic.twitter.com/zQxvJeJwv8
Yoga teaches us the art of living a balanced life. pic.twitter.com/gcfmQX9dmM
— PMO India (@PMOIndia) June 21, 2026
Yoga shows the path from mental well-being to physical well-being. pic.twitter.com/O81tKmKfHi
— PMO India (@PMOIndia) June 21, 2026