പിഎം ഇന്ത്യ

ജയ് സോമനാഥ്.

ജയ് സോമനാഥ്.

ബഹുമാന്യനും ജനപ്രിയനുമായ ഗുജറാത്ത് മുഖ്യമന്ത്രി ശ്രീ ഭൂപേന്ദ്രഭായ് പട്ടേൽ, ഊർജ്ജസ്വലനായ യുവ ഉപമുഖ്യമന്ത്രി ഹർഷ് സംഘവി ജി, ഗുജറാത്ത് ​ഗവൺമെന്റിലെ മന്ത്രിമാരായ ജിതുഭായ് വഘാനി, അർജുൻഭായ് മോദ്‌വാഡിയ, ഡോ. പ്രദ്യുമ്‌ന വാജ, കൗശിക്ഭായ് വെകാരിയ, പാർലമെന്റ് അംഗം രാജേഷ്ഭായ്, മറ്റ് വിശിഷ്ട വ്യക്തികൾ, സ്ത്രീകളേ, മാന്യരേ. ഇന്ന്, രാജ്യത്തിന്റെ എല്ലാ കോണുകളിൽ നിന്നുമുള്ള ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾ ഞങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, അവർക്കും ഞാൻ എന്റെ ആശംസകൾ നേരുന്നു – സോമനാഥന് വിജയം.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ഈ നിമിഷം അസാധാരണമാണ്, ഈ അന്തരീക്ഷം അസാധാരണമാണ്, ഈ ആഘോഷം അസാധാരണമാണ്. ഒരു വശത്ത്, ഭഗവാൻ മഹാദേവൻ ; മറുവശത്ത്, സമുദ്രത്തിലെ വിശാലമായ തിരമാലകൾ; സൂര്യരശ്മികൾ, പവിത്ര മന്ത്രങ്ങളുടെ അനുരണനം, ഭക്തിയുടെ കുതിപ്പ് – ഈ ദിവ്യമായ അന്തരീക്ഷത്തിൽ, ഭഗവാൻ സോമനാഥന്റെ എല്ലാ ഭക്തരുടെയും സാന്നിധ്യം ഈ അവസരത്തെ ദിവ്യവും മഹത്തരവുമാക്കുന്നു. സോമനാഥ ക്ഷേത്ര ട്രസ്റ്റിന്റെ പ്രസിഡന്റ് എന്ന നിലയിൽ, സോമനാഥ പ്രൈഡ് ഫെസ്റ്റിവലിൽ സജീവമായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കാൻ എനിക്ക് അവസരം ലഭിച്ചത് എന്റെ വലിയ ഭാഗ്യമായി ഞാൻ കരുതുന്നു. ദയവായി, ആ പശ്ചാത്തല ശബ്ദം നിർത്തണം.

72 മണിക്കൂർ, ഓംകാരത്തിന്റെ തുടർച്ചയായ അനുരണനം, 72 മണിക്കൂർ തടസ്സമില്ലാതെ മന്ത്രങ്ങളുടെ ജപം. ഇന്നലെ വൈകുന്നേരം, വേദ ഗുരുകുലങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ആയിരം വിദ്യാർത്ഥികളോടൊപ്പം ആയിരം ഡ്രോണുകൾ സോമനാഥന്റെ ആയിരം വർഷങ്ങളുടെ കഥ അവതരിപ്പിക്കുന്നത് ഞാൻ കണ്ടു. ഇന്ന്, മന്ത്രങ്ങളുടെയും സ്തുതിഗീതങ്ങളുടെയും ആകർഷകമായ അവതരണത്തോടെ ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തുന്ന 108 കുതിരകളുടെ വീര ഘോഷയാത്ര – എല്ലാം മാസ്മരികമാണ്. ഈ അനുഭവം വാക്കുകളിൽ പ്രകടിപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ല; കാലത്തിന് മാത്രമേ അത് സംരക്ഷിക്കാൻ കഴിയൂ. ഈ ആഘോഷം അഭിമാനം, അന്തസ്സ്, മഹത്വം, ജ്ഞാനം എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. അത് മഹത്വത്തിന്റെ പൈതൃകം, ആത്മീയതയുടെ സത്ത, അനുഭവത്തിന്റെ ആനന്ദം, ഒരുമയുടെ ഊഷ്മളത, എല്ലാറ്റിനുമുപരി, മഹാദേവന്റെ അനുഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. വരൂ, എന്നോടൊപ്പം ജപിക്കൂ: നമഃ പാർവതി പതയേ… ഹർ ഹർ മഹാദേവ്!

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ഇന്ന് ഞാൻ നിങ്ങളോട് സംസാരിക്കുമ്പോൾ, എന്റെ മനസ്സ് ആവർത്തിച്ച് ചോദിക്കുന്നു: കൃത്യം ആയിരം വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ്, നിങ്ങൾ ഇരിക്കുന്ന ഈ സ്ഥലത്ത്, അന്തരീക്ഷം എന്തായിരിക്കണം? ഇന്ന് ഇവിടെ സന്നിഹിതരായിരിക്കുന്നവർ, നിങ്ങളുടെ പൂർവ്വികർ, നമ്മുടെ പൂർവ്വികർ, അവരുടെ ജീവൻ തന്നെ പണയപ്പെടുത്തി. അവരുടെ വിശ്വാസത്തിനും, ഭക്തിക്കും, മഹാദേവനു വേണ്ടിയും, അവർ എല്ലാം ത്യജിച്ചു. ആയിരം വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ്, ആ ആക്രമണകാരികൾ തങ്ങൾ വിജയിച്ചുവെന്ന് കരുതി. എന്നാൽ ഇന്ന്, ആയിരം വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം, സോമനാഥ ക്ഷേത്രത്തിന് മുകളിൽ പറക്കുന്ന പതാക മുഴുവൻ സൃഷ്ടികൾക്കും മുന്നിൽ ഇന്ത്യയുടെ യഥാർത്ഥ ശക്തിയും ശക്തിയും പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. പ്രഭാസ് പാഠൻ എന്ന പുണ്യഭൂമിയിലെ ഓരോ മണ്ണും ധീരതയ്ക്കും, ധൈര്യത്തിനും, വീരത്വത്തിനും സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നു. സോമനാഥന്റെ ഈ രൂപത്തിന്, എണ്ണമറ്റ ശിവഭക്തർ, സംസ്കാരത്തിന്റെ എണ്ണമറ്റ ആരാധകർ, പാരമ്പര്യത്തിന്റെ എണ്ണമറ്റ വാഹകർ അവരുടെ ജീവൻ സമർപ്പിച്ചു. ഈ സോമനാഥ അഭിമാന ഉത്സവത്തിൽ, സോമനാഥന്റെ സംരക്ഷണത്തിനും, ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുനർനിർമ്മാണത്തിനും വേണ്ടി ജീവിതം സമർപ്പിച്ച, മഹാദേവന് എല്ലാം സമർപ്പിച്ച ഓരോ ധീര പുരുഷനെയും സ്ത്രീയെയും ഞാൻ ആദ്യം വണങ്ങുന്നു.

സഹോദരീ സഹോദരന്മാരേ,

പ്രഭാസ് പാഠൻ എന്ന ഈ ഭൂമി ശിവന്റെ മാത്രം സ്വദേശമല്ല, അതിന്റെ പവിത്രത ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണനുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മഹാഭാരത കാലഘട്ടത്തിൽ, പാണ്ഡവരും ഈ പുണ്യസ്ഥലത്ത് തപസ്സു ചെയ്തു. അതിനാൽ, ഇന്ത്യയുടെ എണ്ണമറ്റ മാനങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ വണങ്ങാനുള്ള അവസരം കൂടിയാണിത്. സോമനാഥന്റെ അഭിമാനത്തിന്റെ ആയിരം വർഷത്തെ യാത്ര അനുസ്മരിക്കപ്പെടുന്ന ഇന്ന്, 1951-ൽ നടത്തിയ അതിന്റെ പുനർനിർമ്മാണത്തിന് 75 വർഷം തികയുന്നു എന്നത് സന്തോഷകരമായ യാദൃശ്ചികതയാണ്. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ഭക്തർക്ക് സോമനാഥ് അഭിമാന ആഘോഷത്തിൽ എന്റെ ഹൃദയംഗമമായ ആശംസകൾ നേരുന്നു.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

സോമനാഥ് പ്രൈഡ് ഫെസ്റ്റിവൽ എന്നത് ആയിരം വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് നടന്ന നാശത്തിന്റെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തൽ മാത്രമല്ല. ആയിരം വർഷത്തെ യാത്രയുടെ ആഘോഷമാണിത്. ഇന്ത്യയുടെ നിലനിൽപ്പിന്റെയും അഭിമാനത്തിന്റെയും ഉത്സവം കൂടിയാണ്. കാരണം, ഓരോ ഘട്ടത്തിലും, ഓരോ നാഴികക്കല്ലിലും, സോമനാഥിനും ഇന്ത്യയ്ക്കും ഇടയിൽ സവിശേഷമായ സമാനതകൾ നാം കാണുന്നു. സോമനാഥിനെ നശിപ്പിക്കാൻ ആവർത്തിച്ചുള്ള ശ്രമങ്ങളും ആവർത്തിച്ചുള്ള ഗൂഢാലോചനകളും നടന്നതുപോലെ, വിദേശ ആക്രമണകാരികൾ നൂറ്റാണ്ടുകളായി ഇന്ത്യയെ ഉന്മൂലനം ചെയ്യാൻ ശ്രമിച്ചു. എന്നിട്ടും സോമനാഥ് നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടില്ല, ഇന്ത്യയും നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടില്ല! കാരണം ഇന്ത്യയും ഇന്ത്യയുടെ വിശ്വാസ കേന്ദ്രങ്ങളും അഭേദ്യമായി പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ആ ചരിത്രം സങ്കൽപ്പിക്കുക – കൃത്യം ആയിരം വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ്, 1026 ൽ, ഗസ്‌നിയിലെ മഹ്മൂദ് ആദ്യമായി സോമനാഥ ക്ഷേത്രം ആക്രമിച്ച് തകർത്തു. സോമനാഥിന്റെ അസ്തിത്വം താൻ ഇല്ലാതാക്കിയെന്ന് അദ്ദേഹം കരുതി. എന്നാൽ ഏതാനും വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ, സോമനാഥ് പുനർനിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, കുമാരപാല രാജാവ് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മഹത്തായ പുനരുദ്ധാരണം നടത്തി. പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ, അലാവുദ്ദീൻ ഖിൽജി വീണ്ടും സോമനാഥിനെ ആക്രമിക്കാൻ തുനിഞ്ഞു. ജലോറിലെ ഭരണാധികാരി ഖിൽജിയുടെ സൈന്യത്തിനെതിരെ ധീരമായി പോരാടിയതായി പറയപ്പെടുന്നു. താമസിയാതെ, 14-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ, ജുനാഗഡ് രാജാവ് വീണ്ടും സോമനാഥിന്റെ പവിത്രത പുനഃസ്ഥാപിച്ചു. 14-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാന വർഷങ്ങളിൽ, മുസാഫർ ഖാൻ സോമനാഥിനെ ആക്രമിച്ചു, പക്ഷേ ആ ആക്രമണവും പരാജയപ്പെട്ടു.

പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിൽ സുൽത്താൻ അഹമ്മദ് ഷാ ക്ഷേത്രം അശുദ്ധമാക്കാൻ ശ്രമിച്ചു, പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചെറുമകനായ സുൽത്താൻ മഹ്മൂദ് ബെഗഡ സോമനാഥിനെ ഒരു പള്ളിയാക്കി മാറ്റാൻ ശ്രമിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, മഹാദേവന്റെ ഭക്തരുടെ ശ്രമഫലമായി, ക്ഷേത്രം വീണ്ടും സജീവമായി. 17-18 നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ ഔറംഗസീബിന്റെ കാലഘട്ടം വന്നു. അദ്ദേഹം ക്ഷേത്രം അശുദ്ധമാക്കി, അതിനെ ഒരു പള്ളിയാക്കി മാറ്റാൻ വീണ്ടും ശ്രമിച്ചു. അതിനുശേഷവും, അഹല്യഭായ് ഹോൾക്കർ ഒരു പുതിയ ക്ഷേത്രം സ്ഥാപിച്ചു, സോമനാഥ് വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

അങ്ങനെ, സോമനാഥിന്റെ ചരിത്രം നാശത്തിന്റെയും പരാജയത്തിന്റെയും ചരിത്രമല്ല. ഇത് വിജയത്തിന്റെയും പുനർനിർമ്മാണത്തിന്റെയും ചരിത്രമാണ്. നമ്മുടെ പൂർവ്വികരുടെ ധീരതയുടെയും അവരുടെ ത്യാഗത്തിന്റെയും സമർപ്പണത്തിന്റെയും ചരിത്രമാണിത്. അധിനിവേശക്കാർ വന്നുകൊണ്ടിരുന്നു, മതഭ്രാന്തിന്റെ പുതിയ തരംഗങ്ങൾ ആക്രമിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു, എന്നാൽ ഓരോ യുഗത്തിലും സോമനാഥ് വീണ്ടും വീണ്ടും സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. നൂറ്റാണ്ടുകൾ നീണ്ട പോരാട്ടം, ഇത്രയും നീണ്ട പ്രതിരോധം, ഇത്രയും വലിയ ക്ഷമ, സർഗ്ഗാത്മകത, പുനർനിർമ്മാണത്തിലെ അത്രയും വലിയ സ്ഥിരത – അത്രയും ശക്തി, സംസ്കാരത്തിലുള്ള വിശ്വാസം, അത്രയും സമർപ്പണം – ഇതുപോലുള്ള ഉദാഹരണങ്ങൾ ലോകചരിത്രത്തിൽ അപൂർവമാണ്. പറയൂ, നമ്മുടെ പൂർവ്വികരുടെ വീര്യം നാം ഓർക്കേണ്ടതല്ലേ? അവരുടെ ധീരതയിൽ നിന്ന് നമുക്ക് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊള്ളേണ്ടതല്ലേ? ഏത് മകനാണ്, ഏത് പിൻഗാമിയാണ് അവരുടെ പൂർവ്വികരുടെ വീര്യം മറന്നതായി നടിക്കുക?

സഹോദരീ സഹോദരന്മാരേ,

ഗസ്‌നി മുതൽ ഔറംഗസേബ് വരെ, എണ്ണമറ്റ ആക്രമണകാരികൾ സോമനാഥിനെ ആക്രമിച്ചു. അവരുടെ വാളുകൾ ശാശ്വതമായ സോമനാഥിനെ കീഴടക്കുകയാണെന്ന് അവർ വിശ്വസിച്ചു. എന്നാൽ സോമനാഥ് എന്ന പേര് തന്നെ അമർത്യതയുടെ അമൃതായ സോമ വഹിക്കുന്നുവെന്ന് ആ മതഭ്രാന്തന്മാർക്ക് മനസ്സിലായില്ല. വിഷം കുടിച്ചിട്ടും അമർത്യനായി തുടരുക എന്ന ആശയം അത് ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. അതിനുള്ളിൽ, “പ്രചണ്ഡ താണ്ഡവഃ ശിവഃ” എന്നതിൽ പ്രകടിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന, ഗുണകാംക്ഷിയും ശക്തിയുടെ ഉറവിടവുമായ സദാശിവ മഹാദേവന്റെ ബോധപൂർവമായ ഊർജ്ജം കുടികൊള്ളുന്നു

സഹോദരീ സഹോദരന്മാരേ,

സോമനാഥിൽ പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന മഹാദേവൻ മൃത്യുഞ്ജയൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു – മരണത്തെ ജയിച്ചവൻ, കാലത്തിന്റെ തന്നെ മൂർത്തീഭാവം. യതോ ജയതേ പാല്യതേ യേന വിശ്വം, തമിഷം ഭജേ ലിയതേ യത്ര വിശ്വം! അതായത്, പ്രപഞ്ചം അവനിൽ നിന്നാണ് ജനിക്കുന്നത്, അവനാൽ നിലനിർത്തപ്പെടുന്നു, അവനിൽ തന്നെ ലയിക്കുന്നു. ഞങ്ങൾ വിശ്വസിക്കുന്നു:

ത്വമേകോ ജഗത് വ്യാപകോ വിശ്വ രൂപ!

അതായത്, ശിവൻ പ്രപഞ്ചം മുഴുവൻ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

അതുകൊണ്ടാണ് നമ്മൾ എല്ലാ കണികയിലും, എല്ലാ കല്ലിലും ശങ്കരനെ കാണുന്നത്. പിന്നെ എങ്ങനെയാണ് ശങ്കരന്റെ എണ്ണമറ്റ രൂപങ്ങളെ ആർക്കെങ്കിലും നശിപ്പിക്കാൻ കഴിയുക? ജീവജാലങ്ങളിൽ പോലും ശിവനെ കാണുന്നവരാണ് നമ്മൾ! നമ്മുടെ വിശ്വാസത്തെ ആർക്ക് എങ്ങനെ ഇളക്കാൻ കഴിയും?

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ഇതാണ് കാലചക്രം – സോമനാഥിനെ നശിപ്പിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ച് വന്ന മതഭ്രാന്തന്മാർ ഇന്ന് ചരിത്രത്തിന്റെ ഏതാനും പേജുകളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങി നിൽക്കുന്നു. എന്നിട്ടും, സോമനാഥ ക്ഷേത്രം ധർമ്മത്തിന്റെ ഉയർന്ന പതാക ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച് ഇപ്പോഴും വിശാലമായ സമുദ്രതീരത്ത് തലയുയർത്തി നിൽക്കുന്നു. സോമനാഥിന്റെ ​ഗോപുരം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നത് പോലെ തോന്നുന്നു: ചന്ദ്രശേഖരം ആശ്രയേ മമ കിം കരിഷ്യതി വൈ യമഃ! — “ഞാൻ ചന്ദ്രശേഖര ശിവനിൽ അഭയം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു; യമന് പോലും എന്നെ ഒന്നും ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല.”

സുഹൃത്തുക്കളേ,

സോമനാഥ് അഭിമാനോത്സവം ചരിത്ര മഹത്വത്തിന്റെ ആഘോഷം മാത്രമല്ല, ഭാവിയിലേക്കുള്ള ഒരു നിത്യയാത്രയെ സജീവമാക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു മാധ്യമം കൂടിയാണ്. നമ്മുടെ സ്വത്വവും നിലനിൽപ്പും ശക്തിപ്പെടുത്താൻ നാം ഈ അവസരം ഉപയോഗിക്കണം. കാണുക, ഏതെങ്കിലും രാജ്യത്തിന് നൂറുകണക്കിന് വർഷം പഴക്കമുള്ള ഒരു പൈതൃകം ഉണ്ടെങ്കിൽ, അത് ആ പൈതൃകത്തെ അതിന്റെ സ്വത്വമായി ലോകത്തിന് മുന്നിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഇന്ത്യയ്ക്ക് ആയിരക്കണക്കിന് വർഷം പഴക്കമുള്ള സോമനാഥ് പോലുള്ള പുണ്യസ്ഥലങ്ങളുണ്ട്. ഈ സ്ഥലങ്ങൾ നമ്മുടെ ശക്തിയുടെയും, പ്രതിരോധശേഷിയുടെയും, പാരമ്പര്യത്തിന്റെയും പ്രതീകങ്ങളാണ്. നിർഭാഗ്യവശാൽ, സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം, അടിമത്തത്തിന്റെ മനോഭാവമുള്ളവർ ഈ പൈതൃകത്തിൽ നിന്ന് സ്വയം അകന്നു നിൽക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. ഈ ചരിത്രത്തെ തുടച്ചു നീക്കാൻ ദുരുദ്ദേശ്യപൂർവ്വം ശ്രമങ്ങൾ നടന്നു.

സോമനാഥിന്റെ സംരക്ഷണത്തിനായി രാഷ്ട്രം എങ്ങനെ ത്യാഗം ചെയ്തുവെന്ന് നമുക്കറിയാം. റാവൽ കൻഹാദേവ് പോലുള്ള ഭരണാധികാരികളുടെ ശ്രമങ്ങൾ, വീർ ഹാമിർജി ഗോഹിലിന്റെ വീരത്വം, വേഗ്ദ ഭില്ലിന്റെ ധീരത – നിരവധി വീരന്മാർ സോമനാഥ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ചരിത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ദുഃഖകരമെന്നു പറയട്ടെ, അവർക്ക് ഒരിക്കലും അർഹമായ അംഗീകാരം ലഭിച്ചില്ല. പകരം, ചില ചരിത്രകാരന്മാരും രാഷ്ട്രീയക്കാരും അധിനിവേശങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തെ “വെള്ളപൂശാൻ” ശ്രമിച്ചു. മതഭ്രാന്തിനെ വെറും കൊള്ളയായി മറയ്ക്കാൻ പുസ്തകങ്ങൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ സോമനാഥ് ആക്രമിക്കപ്പെട്ടത് ഒരിക്കൽ ആയിരുന്നില്ല – അത് ആവർത്തിച്ച് ആക്രമിക്കപ്പെട്ടു. ആക്രമണങ്ങൾ കൊള്ളയടിക്കാൻ മാത്രമായിരുന്നെങ്കിൽ, ആയിരം വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് നടന്ന ആദ്യത്തെ വലിയ കൊള്ളയ്ക്ക് ശേഷം അവ അവസാനിക്കുമായിരുന്നു. പക്ഷേ അങ്ങനെയായിരുന്നില്ല കാര്യം. സോമനാഥിന്റെ പവിത്രമായ വിഗ്രഹം അശുദ്ധമാക്കപ്പെട്ടു, ക്ഷേത്രത്തിന്റെ രൂപം ആവർത്തിച്ച് മാറ്റി. കൊള്ളയടിക്കാൻ വേണ്ടി മാത്രമാണ് സോമനാഥ് നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടതെന്ന് ഞങ്ങളെ പഠിപ്പിച്ചു. വിദ്വേഷത്തിന്റെയും അടിച്ചമർത്തലിന്റെയും ഭീകരതയുടെയും ക്രൂരമായ ചരിത്രം നമ്മിൽ നിന്ന് മറച്ചുവച്ചു. 

സുഹൃത്തുക്കളേ,

തങ്ങളുടെ മതത്തോട് യഥാർത്ഥത്തിൽ വിശ്വസ്തരായ ആരും ഇത്തരം മതഭ്രാന്തിനെ പിന്തുണയ്ക്കില്ല. എന്നിരുന്നാലും, പ്രീണനത്തിന്റെ കരാറുകാർ എല്ലായ്പ്പോഴും ഈ മാനസികാവസ്ഥയ്ക്ക് മുന്നിൽ തലകുനിച്ചു. ഇന്ത്യ അടിമത്തത്തിന്റെ ചങ്ങലകളിൽ നിന്ന് മോചിതമായപ്പോൾ, സർദാർ പട്ടേൽ സോമനാഥ് പുനർനിർമ്മിക്കുമെന്ന് പ്രതിജ്ഞയെടുത്തപ്പോൾ പോലും അദ്ദേഹത്തെ തടയാൻ ശ്രമങ്ങൾ നടന്നു. 1951 ൽ, പ്രസിഡന്റ് ഡോ. രാജേന്ദ്ര പ്രസാദ് ഇവിടെ വന്നപ്പോഴും എതിർപ്പുകൾ ഉയർന്നു. അക്കാലത്ത്, സൗരാഷ്ട്രയിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തനായ ഭരണാധികാരി, നമ്മുടെ ജാം സാഹേബ് മഹാരാജ ദിഗ്വിജയ് സിംഗ് ജി മുന്നോട്ട് വന്നു. ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കൽ മുതൽ സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങൾ വരെ, അദ്ദേഹം ദേശീയ അഭിമാനത്തെ എല്ലാറ്റിനുമുപരിയായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. ആ കാലഘട്ടത്തിൽ, ജാം സാഹേബ് സോമനാഥ ക്ഷേത്രത്തിന് ഒരു ലക്ഷം രൂപ സംഭാവന ചെയ്തു, ട്രസ്റ്റിന്റെ ആദ്യ പ്രസിഡന്റ് എന്ന നിലയിൽ വലിയ ഉത്തരവാദിത്തം വഹിച്ചു.

സഹോദരീ സഹോദരന്മാരേ,

ദുഃഖകരമെന്നു പറയട്ടെ, ഇന്നും, സോമനാഥിന്റെ പുനർനിർമ്മാണത്തെ എതിർത്ത ശക്തികൾ നമ്മുടെ രാജ്യത്ത് സജീവമായി തുടരുന്നു. ഇന്ന്, വാളുകൾക്ക് പകരം, ഇന്ത്യയ്‌ക്കെതിരായ ഗൂഢാലോചനകൾ മറ്റ് ദുരുദ്ദേശ്യപരമായ രൂപങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് നാം കൂടുതൽ ജാഗ്രത പാലിക്കേണ്ടത്, നാം നമ്മെത്തന്നെ ശക്തരാക്കണം. നാം ഐക്യത്തോടെ തുടരണം, ഒരുമിച്ച് നിൽക്കണം, നമ്മെ ഭിന്നിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന എല്ലാ ശക്തികളെയും പരാജയപ്പെടുത്തണം.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

നമ്മുടെ വിശ്വാസവുമായി, നമ്മുടെ വേരുകളുമായി നാം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുമ്പോൾ, അഭിമാനത്തോടെയും ജാഗ്രതയോടെയും നമ്മുടെ പൈതൃകം സംരക്ഷിക്കുമ്പോൾ, നമ്മുടെ നാഗരികതയുടെ വേരുകൾ കൂടുതൽ ശക്തമാകും. അതുകൊണ്ടാണ് ഈ ആയിരം വർഷത്തെ യാത്ര അടുത്ത ആയിരം വർഷത്തേക്ക് തയ്യാറെടുക്കാൻ നമ്മെ പ്രചോദിപ്പിക്കുന്നത്.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

രാമക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുടെ ചരിത്രപരമായ വേളയിൽ, അടുത്ത ആയിരം വർഷത്തേക്കുള്ള ഒരു മഹത്തായ ദർശനം ഞാൻ ഇന്ത്യയ്ക്ക് മുന്നിൽ വച്ചിരുന്നു. “പവിത്രതയിൽ നിന്ന് രാഷ്ട്രത്തിലേക്ക്” എന്ന ദർശനവുമായി മുന്നേറുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ഞാൻ സംസാരിച്ചു. ഇന്ന്, ഇന്ത്യയുടെ സാംസ്കാരിക നവോത്ഥാനം ദശലക്ഷക്കണക്കിന് പൗരന്മാരിൽ പുതിയ ആത്മവിശ്വാസം വളർത്തുന്നു. ഇന്ന്, ഓരോ ഇന്ത്യക്കാരനും വികസിത ഇന്ത്യയിൽ വിശ്വാസമുണ്ട്. ഇന്ന്, 1.4 ബില്യൺ ഇന്ത്യക്കാർ ഭാവി ലക്ഷ്യങ്ങളിലേക്ക് ദൃഢനിശ്ചയം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ഇന്ത്യ അതിന്റെ മഹത്വം പുതിയ ഉയരങ്ങളിലേക്ക് ഉയർത്തും. ദാരിദ്ര്യത്തിനെതിരായ പോരാട്ടത്തിൽ നാം വിജയിക്കും. വികസനത്തിന്റെ പുതിയ കൊടുമുടികളിൽ നാം എത്തും. ഒന്നാമതായി, ലോകത്തിലെ മൂന്നാമത്തെ വലിയ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയാകുക എന്ന ലക്ഷ്യം, തുടർന്ന് അതിനപ്പുറമുള്ള യാത്ര – ആ പാത ഇപ്പോൾ തയ്യാറാണ്. സോമനാഥ് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഊർജ്ജം ഈ പ്രതിജ്ഞകളെ അനുഗ്രഹിക്കുകയാണ്.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ഇന്നത്തെ ഇന്ത്യ പൈതൃകത്തിൽ നിന്ന് വികസനത്തിലേക്ക് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് മുന്നോട്ട് നീങ്ങുന്നു. സോമനാഥിൽ, വികസനവും പൈതൃകവും ഒരുമിച്ച് സാക്ഷാത്കരിക്കപ്പെടുന്നു. ഒരു വശത്ത്, സോമനാഥ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക വികാസം, സോമനാഥ് സംസ്കൃത സർവകലാശാലയുടെ സ്ഥാപനം, മാധവ്പൂർ മേളയുടെ ഊർജ്ജസ്വലത – ഇവയെല്ലാം നമ്മുടെ പൈതൃകത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു. ഗിർ സിംഹങ്ങളുടെ സംരക്ഷണം ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക ആകർഷണം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. മറുവശത്ത്, പ്രഭാസ് പടാനിൽ വികസനത്തിന്റെ പുതിയ മാനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു. കേശോദ് വിമാനത്താവളത്തിന്റെ വികസനം രാജ്യത്തുടനീളവും വിദേശത്തുമുള്ള തീർത്ഥാടകർക്ക് നേരിട്ട് സോമനാഥിൽ എത്തിച്ചേരാൻ അനുവദിക്കും. അഹമ്മദാബാദ്-വെരാവൽ വന്ദേ ഭാരത് ട്രെയിനിന്റെ തുടക്കത്തോടെ തീർത്ഥാടകർക്കും വിനോദസഞ്ചാരികൾക്കും യാത്രാ സമയം കുറഞ്ഞു. ഈ മേഖലയിലെ തീർത്ഥാടന സർക്യൂട്ടിന്റെ വികസനവും പുരോഗമിക്കുന്നു. അങ്ങനെ, ഇന്നത്തെ ഇന്ത്യ വിശ്വാസത്തെ ഓർമ്മിക്കുക മാത്രമല്ല, അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ, കണക്റ്റിവിറ്റി, സാങ്കേതികവിദ്യ എന്നിവയിലൂടെ ഭാവിയിലേക്ക് അതിനെ ശാക്തീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

നമ്മുടെ നാഗരികതയുടെ സന്ദേശം ഒരിക്കലും മറ്റുള്ളവരെ പരാജയപ്പെടുത്തുക എന്നതായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് ജീവിതത്തെ സന്തുലിതമായി നിലനിർത്തുക എന്നതായിരുന്നു. നമ്മുടെ പാരമ്പര്യത്തിൽ, വിശ്വാസത്തിന്റെ പാത വെറുപ്പിലേക്ക് നയിക്കുന്നില്ല. നമ്മുടെ ശക്തി നമ്മെ നാശത്തിന്റെ അഹങ്കാരത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നില്ല. സൃഷ്ടിയുടെ പാത നീളമുള്ളതാണെന്നും അത് ശാശ്വതമാണെന്നും സോമനാഥ് നമ്മെ പഠിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. വാളിന്റെ അഗ്രത്തിൽ ഹൃദയങ്ങളെ ഒരിക്കലും കീഴടക്കാൻ കഴിയില്ല. മറ്റുള്ളവരെ മായ്ച്ചുകളഞ്ഞുകൊണ്ട് മുന്നേറാൻ ശ്രമിക്കുന്ന നാഗരികതകൾ കാലക്രമേണ നഷ്ടപ്പെട്ടു പോകുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ഇന്ത്യ മറ്റുള്ളവരെ പരാജയപ്പെടുത്തി എങ്ങനെ ജയിക്കാമെന്ന് ലോകത്തെ പഠിപ്പിക്കാത്തത്, മറിച്ച് ഹൃദയങ്ങളെ ജയിച്ചുകൊണ്ട് എങ്ങനെ ജീവിക്കാമെന്ന ചിന്തയാണ് മുന്നോട്ട് വെച്ചത്. ഇന്ന് ലോകത്തിന് ആവശ്യമുള്ളത് ഈ ചിന്തയാണ്. സോമനാഥന്റെ ആയിരം വർഷത്തെ ഇതിഹാസം എല്ലാ മനുഷ്യരാശിക്കും ഈ പാഠം നൽകുന്നു.

അതിനാൽ – വികസനത്തിലേക്ക് മുന്നേറാൻ, പടിപടിയായി ഒരുമിച്ച് നടക്കാൻ, തോളോട് തോൾ ചേർന്ന്, ഹൃദയത്തോട് ചേർന്ന്, നമ്മുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെടുത്താതെ, നമ്മുടെ ഭൂതകാലവുമായും പൈതൃകവുമായും ബന്ധം പുലർത്തിക്കൊണ്ട്  നമുക്ക് ദൃഢനിശ്ചയം ചെയ്യാം. നമ്മുടെ ബോധം നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് നമുക്ക് ആധുനികത സ്വീകരിക്കാം. സോമനാഥ് പ്രൈഡ് ഫെസ്റ്റിവൽ പോലുള്ള ഉത്സവങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് പുരോഗതിയുടെ പാതയിലേക്ക് വേഗത്തിൽ മുന്നേറാം. എല്ലാ വെല്ലുവിളികളെയും അതിജീവിച്ച് നമുക്ക് നമ്മുടെ ലക്ഷ്യങ്ങളിലെത്താം. ഈ പരിപാടി ഇന്ന് ആരംഭിക്കുന്നു, പക്ഷേ രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള ഈ ആയിരം വർഷത്തെ യാത്രയെ നാം അനുസ്മരിക്കുകയും, നമ്മുടെ പൈതൃകം ലോകത്തിന് പരിചയപ്പെടുത്തുകയും, ഈ പുതിയ 75 വർഷത്തെ നാഴികക്കല്ല് ആഘോഷിക്കുകയും, 2027 മെയ് വരെ ഈ ആഘോഷം തുടരുകയും വേണം. നമുക്ക് ഓരോ പൗരനെയും ഉണർത്താം, ഉണർന്നിരിക്കുന്ന ഒരു രാഷ്ട്രം അതിന്റെ സ്വപ്നങ്ങൾ സാക്ഷാത്കരിക്കാൻ മുന്നോട്ട് പോകട്ടെ. ഈ ആഗ്രഹത്തോടെ, ഒരിക്കൽ കൂടി എന്റെ എല്ലാ സഹവാസികൾക്കും എന്റെ ഹൃദയംഗമമായ ആശംസകൾ നേരുന്നു.

ഹർ ഹർ മഹാദേവ്.

ജയ് സോമനാഥ്.

ജയ് സോമനാഥ്.

ജയ് സോമനാഥ്.

*****