പിഎം ഇന്ത്യ
ജയ് ജിനേന്ദ്ര,
മനസ്സ് ശാന്തമാണ്, മനസ്സ് ദൃഢമാണ്, സമാധാനം മാത്രം, അതിശയകരമായ ഒരു അനുഭൂതി, വാക്കുകൾക്കപ്പുറം, ചിന്തയ്ക്കപ്പുറം, നവകർമ മഹാമന്ത്രം ഇപ്പോഴും മനസ്സിൽ പ്രതിധ്വനിക്കുന്നു. നമോ അരിഹന്താനം. നമോ സിദ്ധാനം. നമോ ആര്യനാം. നമോ ഉവജ്ജായനം. നമോ ലോയേ സവ്വാസഹൂനാം. (नमो अरिहंताणं॥ नमो सिद्धाणं॥ नमो आयरियाणं॥ नमो उवज्झायाणं॥ नमो लोए सव्वसाहूणं॥) ഒരു ശബ്ദം, ഒരു പ്രവാഹം, ഒരു ഊർജ്ജം, ഉയർച്ചയില്ല, താഴ്ചയില്ല, സ്ഥിരത മാത്രം, സമചിത്തത മാത്രം. അത്തരമൊരു ബോധം, സമാനമായ താളം, ഉള്ളിൽ സമാനമായ പ്രകാശം. നവകർ മഹാമന്ത്രത്തിൻ്റെ ഈ ആത്മീയ ശക്തി ഞാൻ ഇപ്പോഴും എൻ്റെ ഉള്ളിൽ അനുഭവിക്കുന്നുണ്ട്. കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ്, ബാംഗ്ലൂരിൽ സമാനമായ ഒരു മന്ത്ര ജപത്തിന് ഞാൻ സാക്ഷിയായിരുന്നു, ഇന്ന് എനിക്ക് അതേ ആഴത്തിലുള്ള വികാരം അനുഭവപ്പെട്ടു. ഇത്തവണ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് പുണ്യാത്മാക്കൾ ഒരേ ബോധത്തോടെ, ഒരേ വാക്കുകളോടെ, ഒരുമിച്ച് ഉണർന്ന ഊർജ്ജവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, ഇന്ത്യയിലും വിദേശത്തും, ഇത് യഥാർത്ഥത്തിൽ അഭൂതപൂർവമാണ്.
ശ്രാവകന്മാരെ ശ്രാവികരേ, സഹോദരീ സഹോദരന്മാരേ,
ഈ ശരീരം ഗുജറാത്തിലാണ് ജനിച്ചത്. ജൈനമതത്തിന്റെ സ്വാധീനം എല്ലാ തെരുവുകളിലും, കുട്ടിക്കാലം മുതൽ തന്നെ ദൃശ്യമാകുന്നിടത്ത്, ജൈന ആചാര്യന്മാരുടെ അനുകമ്പയോടുള്ള സഹവാസം എനിക്ക് ലഭിച്ചു.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
നവകർ മഹാമന്ത്രം വെറുമൊരു മന്ത്രമല്ല, അത് നമ്മുടെ വിശ്വാസത്തിന്റെ കാതലാണ്. നമ്മുടെ ജീവിതത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന സ്വരവും അതിന്റെ പ്രാധാന്യവും ആത്മീയത മാത്രമല്ല. അത് എല്ലാവർക്കും അഹത്തിൽ നിന്ന് സമൂഹത്തിലേക്കുള്ള പാത കാണിക്കുന്നു. ആളുകളിൽ നിന്ന് ലോകത്തിലേക്കുള്ള ഒരു യാത്രയാണിത്. ഈ മന്ത്രത്തിലെ ഓരോ വാക്കും മാത്രമല്ല, ഓരോ അക്ഷരവും അതിൽത്തന്നെ ഒരു മന്ത്രവുമാണ്. നവകർ മഹാമന്ത്രം ജപിക്കുമ്പോൾ, നമ്മൾ പഞ്ച പരമേഷ്ഠിയെ വണങ്ങുന്നു. പഞ്ച പരമേഷ്ഠികൾ ആരാണ്? അരിഹന്ത് – അറിവ് മാത്രം നേടിയവർ, മഹാന്മാർക്ക് പരിജ്ഞാനം നൽകുന്നവർ, 12 ദിവ്യ ഗുണങ്ങളുള്ളവർ.. സിദ്ധ – 8 കർമ്മങ്ങൾ നശിപ്പിച്ചവർ, മോക്ഷം നേടിയവർ, 8 ശുദ്ധമായ ഗുണങ്ങളുള്ളവർ. ആചാര്യ – മഹാവ്രതം പിന്തുടരുന്നവർ, വഴികാട്ടികളായവർ, അവരുടെ വ്യക്തിത്വം 36 ഗുണങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഉപാധ്യായ – മുക്തിയുടെ പാതയെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവിനെ ഉപദേശങ്ങളാക്കി രൂപപ്പെടുത്തുന്നവർ, 25 ഗുണങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞവർ. സാധു – തപസ്സിന്റെ അഗ്നിയിൽ സ്വയം പരീക്ഷിക്കുന്നവർ. മോക്ഷം നേടുന്നതിലേക്ക് നീങ്ങുന്നവർക്ക് 27 മഹത്തായ ഗുണങ്ങളുമുണ്ട്.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
നവകർ മഹാമന്ത്രം ജപിക്കുമ്പോൾ, നമ്മൾ 108 ദിവ്യ ഗുണങ്ങളെ വണങ്ങുന്നു, മനുഷ്യരാശിയുടെ ക്ഷേമത്തെ ഓർമ്മിക്കുന്നു, ഈ മന്ത്രം നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു – അറിവും പ്രവൃത്തിയുമാണ് ജീവിതത്തിന്റെ ദിശ, ഗുരു വെളിച്ചമാണ്, പാത ഉള്ളിൽ നിന്ന് സ്വയം ഉയർന്നുവരുന്നതാണ്. നവകർ മഹാമന്ത്രം പറയുന്നു, സ്വയം വിശ്വസിക്കുക, നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം യാത്ര ആരംഭിക്കുക, ശത്രു പുറത്തല്ല, ശത്രു ഉള്ളിലാണ്. നെഗറ്റീവ് ചിന്ത, അവിശ്വാസം, ശത്രുത, സ്വാർത്ഥത, ഇവയാണ് ശത്രുക്കൾ, ഇവയെ പരാജയപ്പെടുത്തുന്നതാണ് യഥാർത്ഥ വിജയം. പുറം ലോകത്തെയല്ല, അഹത്തെ ജയിക്കാൻ ജൈനമതം നമ്മെ പ്രചോദിപ്പിക്കുന്നതിന്റെ കാരണം ഇതാണ്. നമ്മൾ സ്വയം കീഴടക്കുമ്പോൾ, നമ്മൾ അരിഹന്താകുന്നു. അതിനാൽ, നവകർ മഹാമന്ത്രം ഒരു ആവശ്യമല്ല, അതൊരു പാതയാണ്. ഒരു വ്യക്തിയെ ഉള്ളിൽ നിന്ന് ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന ഒരു പാത. അത് ഒരു വ്യക്തിക്ക് മൈത്രിയുടെ പാത കാണിക്കുന്നു.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
നവകർ മഹാമന്ത്രം യഥാർത്ഥത്തിൽ മനുഷ്യ ധ്യാനത്തിന്റെയും സാധനയുടെയും ആത്മശുദ്ധീകരണത്തിന്റെയും മന്ത്രമാണ്. ഈ മന്ത്രത്തിന് ഒരു ആഗോള വീക്ഷണമുണ്ട്. ഇന്ത്യയിലെ മറ്റ് ശ്രുതി-സ്മൃതി പാരമ്പര്യങ്ങളെപ്പോലെ, ഈ അനശ്വര മഹാമന്ത്രവും ആദ്യം നൂറ്റാണ്ടുകളായി വാമൊഴിയായി കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ടു, പിന്നീട് ലിഖിതങ്ങളിലൂടെയും ഒടുവിൽ പ്രാകൃത കൈയെഴുത്തുപ്രതികളിലൂടെയും തലമുറതലമുറയായി, ഇന്നും അത് നമ്മെ നയിക്കുന്നു. പഞ്ചപർമേഷ്ഠിയുടെ ആരാധനയ്ക്കൊപ്പം, ശരിയായ അറിവാണ് നവകർ മഹാമന്ത്രം. അത് യഥാർത്ഥ വിശ്വാസമാണ്. ശരിയായ പെരുമാറ്റവും എല്ലാറ്റിനുമുപരി, മോക്ഷത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന പാതയുമാണ്.
ജീവിതത്തിന് 9 ഘടകങ്ങളുണ്ടെന്ന് നമുക്കറിയാം. ഈ 9 ഘടകങ്ങൾ ജീവിതത്തെ പൂർണതയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. അതിനാൽ, നമ്മുടെ സംസ്കാരത്തിൽ 9 ന് ഒരു പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ജൈനമതത്തിൽ, നവകർ മഹാമന്ത്രം, ഒമ്പത് ഘടകങ്ങൾ, ഒമ്പത് ഗുണങ്ങൾ, മറ്റ് പാരമ്പര്യങ്ങളിൽ, ഒമ്പത് നിധി, നവദ്വാരം, നവഗ്രഹം, നവദുർഗ്ഗ, നവധാ ഭക്തി, ഒമ്പത് എല്ലായിടത്തും ഉണ്ട്. എല്ലാ സംസ്കാരത്തിലും, ഓരോ സാധനയിലും 9 തവണ അല്ലെങ്കിൽ 27, 54, 108 തവണ എന്നിങ്ങനെ 9 ന്റെ ഗുണിതങ്ങളിൽ ജപം നടത്തുന്നു. എന്തുകൊണ്ട്? കാരണം 9 പൂർണതയുടെ പ്രതീകമാണ്. 9 ന് ശേഷം എല്ലാം ആവർത്തിക്കുന്നു. 9 നെ എന്തു കൊണ്ട് ഗുണിച്ചാലും, ഉത്തരത്തിന്റെ മൂലം വീണ്ടും 9 ആണ്. ഇത് വെറും ഗണിതമല്ല, ഇത് ഗണിതശാസ്ത്രവുമല്ല. ഇതാണ് തത്ത്വചിന്ത. നമ്മൾ പൂർണത കൈവരിക്കുമ്പോൾ, നമ്മുടെ മനസ്സ്, നമ്മുടെ തലച്ചോറ് സ്ഥിരതയോടെ മുകളിലേക്ക് ഉയരുന്നു. പുതിയ കാര്യങ്ങൾക്കായി ആഗ്രഹമില്ല. പുരോഗതിക്ക് ശേഷവും, നാം നമ്മുടെ ഉത്ഭവത്തിൽ നിന്ന് അകന്നുപോകുന്നില്ല, ഇതാണ് നവകർ മഹാമന്ത്രത്തിന്റെ സത്ത.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
നവകർ മഹാമന്ത്രത്തിന്റെ ഈ തത്ത്വചിന്ത വികസിത ഇന്ത്യയുടെ ദർശനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഞാൻ ചുവപ്പ് കോട്ടയിൽ നിന്ന് പറഞ്ഞു – വികസിത ഇന്ത്യ എന്നാൽ വികസനവും പൈതൃകവും എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്! നിർത്താത്ത ഒരു ഇന്ത്യ, വിരാമമില്ലാത്ത ഒരു ഇന്ത്യ. അത് ഉയരങ്ങളിലെത്തും, പക്ഷേ അതിന്റെ വേരുകളിൽ നിന്ന് വിഛേദിക്കപ്പെടില്ല. വികസിത ഇന്ത്യ അതിന്റെ സംസ്കാരത്തിൽ അഭിമാനിക്കും. അതുകൊണ്ടാണ്, നമ്മുടെ തീർത്ഥങ്കരന്മാർ പകർന്ന് നൽകിയ പാഠങ്ങൾ നാം സംരക്ഷിക്കുന്നത്. ഭഗവാൻ മഹാവീരന്റെ 2550-ാമത് നിർവാണ മഹോത്സവത്തിന്റെ സമയം വന്നപ്പോൾ, നമ്മൾ അത് രാജ്യമെമ്പാടും ആഘോഷിച്ചു. ഇന്ന്, വിദേശത്ത് നിന്ന് പുരാതന വിഗ്രഹങ്ങൾ തിരികെ നൽകുമ്പോൾ, നമ്മുടെ തീർത്ഥങ്കരന്മാരുടെ വിഗ്രഹങ്ങളും തിരികെ നൽകുന്നു. കഴിഞ്ഞ വർഷങ്ങളിൽ, ഒരു സമയത്ത് അല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊരു സമയത്ത് മോഷ്ടിക്കപ്പെട്ട 20-ലധികം തീർത്ഥങ്കരന്മാരുടെ വിഗ്രഹങ്ങൾ വിദേശത്ത് നിന്ന് തിരികെ നൽകിയിട്ടുണ്ടെന്നറിയുമ്പോൾ നിങ്ങൾ അഭിമാനിക്കും.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
ഇന്ത്യയുടെ സ്വത്വം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിൽ ജൈനമതത്തിന്റെ പങ്ക് വിലമതിക്കാനാവാത്തതാണ്. അത് സംരക്ഷിക്കാൻ ഞങ്ങൾ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധരാണ്. നിങ്ങളിൽ എത്ര പേർ പുതിയ പാർലമെന്റ് മന്ദിരം സന്ദർശിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് എനിക്കറിയില്ല. നിങ്ങൾ സന്ദർശിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ, നിങ്ങൾ അത് ശ്രദ്ധാപൂർവ്വം കാണുമായിരുന്നോ ഇല്ലയോ? പുതിയ പാർലമെന്റ് മന്ദിരം ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഒരു ക്ഷേത്രമായി മാറിയിരിക്കുന്നത് നിങ്ങൾ കണ്ടിട്ടുണ്ട്. ജൈനമതത്തിന്റെ സ്വാധീനം അവിടെയും വ്യക്തമായി കാണാം. നിങ്ങൾ ഷാർദുൽ ദ്വാരത്തിലൂടെ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ തന്നെ വാസ്തുവിദ്യാ ഗാലറിയിൽ സമ്മേദ് ശിഖർ ദൃശ്യമാകും. ലോക്സഭയുടെ പ്രവേശന കവാടത്തിൽ തീർത്ഥങ്കരന്റെ ഒരു വിഗ്രഹമുണ്ട്, ഈ വിഗ്രഹം ഓസ്ട്രേലിയയിൽ നിന്ന് തിരിച്ചെത്തിച്ചതാണ്. ഭരണഘടനാ ഗാലറിയുടെ മേൽക്കൂരയിൽ മഹാവീരന്റെ ഒരു അത്ഭുതകരമായ ചിത്രമുണ്ട്. 24 തീർത്ഥങ്കരന്മാരും തെക്കൻ കെട്ടിടത്തിന്റെ ചുമരിൽ ഒരുമിച്ചാണ്. ചില ആളുകൾ സജീവമാകാൻ സമയമെടുക്കും, അത് വളരെക്കാലത്തെ കാത്തിരിപ്പിന് ശേഷമാണ് വരുന്നത്, പക്ഷേ അത് ശക്തമായി വരുന്നു. ഈ തത്ത്വചിന്തകൾ നമ്മുടെ ജനാധിപത്യത്തിലേക്കുള്ള ദിശ കാണിക്കുന്നു, ശരിയായ പാത കാണിക്കുന്നു. പുരാതന ആഗമ ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ വളരെ സംക്ഷിപ്തമായ സൂത്രവാക്യങ്ങളിൽ ജൈനമതത്തിന്റെ നിർവചനങ്ങൾ പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതുപോലെ – വത്തു സഹവോ ധമ്മോ, ചരിത്തം ഖലു ധമ്മോ, ജീവൻ രക്ഷണം ധമ്മോ, (वत्थु सहावो धम्मो, चारित्तम् खलु धम्मो, जीवाण रक्खणं धम्मो), ഈ മൂല്യങ്ങൾ പിന്തുടർന്ന്, എല്ലാവർക്കുമൊപ്പം, എല്ലാവരുടെയും വികസനം എന്ന മന്ത്രത്തിൽ നമ്മുടെ ഗവണ്മെൻ്റ് മുന്നോട്ട് പോകുന്നു.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
ജൈന സാഹിത്യം ഇന്ത്യയുടെ ബൗദ്ധിക മഹത്വത്തിന്റെ നട്ടെല്ലാണ്. ഈ അറിവ് സംരക്ഷിക്കേണ്ടത് നമ്മുടെ കടമയാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് പ്രാകൃതത്തിനും പാലിക്കും ശ്രേഷ്ഠ ഭാഷകളുടെ പദവി നൽകിയത്. ഇപ്പോൾ ജൈന സാഹിത്യത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ ഗവേഷണം നടത്താൻ സാധിക്കും.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
ഭാഷ അവശേഷിച്ചാൽ അറിവും നിലനിൽക്കും. ഭാഷ വളരുമ്പോൾ അറിവും വികസിക്കും. നമ്മുടെ രാജ്യത്ത് നൂറുകണക്കിന് വർഷങ്ങൾ പഴക്കമുള്ള ജൈന കൈയെഴുത്തുപ്രതികൾ ഉണ്ടെന്ന് നിങ്ങൾക്കറിയാം. ഓരോ പേജും ചരിത്രത്തിന്റെ കണ്ണാടിയാണ്. അത് അറിവിന്റെ ഒരു സമുദ്രമാണ്. “സമയ ധമ്മ മുദാഹരേ മുനി” (“समया धम्म मुदाहरे मुणी”) – സമത്വത്തിലാണ് മതം നിലനിൽക്കുന്നത്. “ജോ സായം ജഹ് വെസ്സിജ്ജ തേനോ ഭവായ് ബന്ദ്ഗോ” (“जो सयं जह वेसिज्जा तेणो भवइ बंद्गो”) – അറിവ് ദുരുപയോഗം ചെയ്യുന്ന ഒരാൾ നശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. “കാമോ കസയോ ഖാവേ ജോ, സോ മുനി – പാവകമ്മ-ജാവോ.” (“कामो कसायो खवे जो, सो मुणी – पावकम्म-जओ।) ആഗ്രഹങ്ങളെയും അഭിനിവേശങ്ങളെയും ജയിക്കുന്നവൻ യഥാർത്ഥ മുനിയാണ്.”
പക്ഷേ സുഹൃത്തുക്കളേ,
നിർഭാഗ്യവശാൽ, പ്രധാനപ്പെട്ട പല ഗ്രന്ഥങ്ങളും പതുക്കെ അപ്രത്യക്ഷമായിക്കൊണ്ടിരുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് നമ്മൾ ജ്ഞാനഭാരതം മിഷൻ ആരംഭിക്കാൻ പോകുന്നത്. ഈ വർഷത്തെ ബജറ്റിൽ ഇത് പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. രാജ്യത്തെ കോടിക്കണക്കിന് കൈയെഴുത്തുപ്രതികളുടെ ഒരു സർവേ നടത്താനുള്ള തയ്യാറെടുപ്പുകൾ നടന്നുവരികയാണ്. പുരാതന പൈതൃകം ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യുന്നതിലൂടെ, പൗരാണികതയെ ആധുനികതയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കും. ബജറ്റിലെ വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു പ്രഖ്യാപനമായിരുന്നു ഇത്, നിങ്ങൾ കൂടുതൽ അഭിമാനിക്കണം. എന്നാൽ നിങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധ 12 ലക്ഷം രൂപയുടെ ആദായനികുതി ഇളവിലേക്ക് പോയിരിക്കണം. ബുദ്ധിമാന്മാർക്ക് ഒരു സൂചന മതി.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
ഞങ്ങൾ ആരംഭിച്ച ദൗത്യം തന്നെ ഒരു അമൃത് സങ്കൽപ്പമാണ്! പുതിയ ഇന്ത്യ എഐ വഴി സാധ്യതകൾ പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യുകയും ആത്മീയതയിലൂടെ ലോകത്തിന് വഴി കാണിക്കുകയും ചെയ്യും.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
ജൈനമതത്തെക്കുറിച്ച് എനിക്കറിയാവുന്നതും മനസ്സിലാക്കിയതുമായിടത്തോളം, ജൈനമതം വളരെ ശാസ്ത്രീയവും വളരെ സചേതനവുമാണ്. യുദ്ധം, ഭീകരത അല്ലെങ്കിൽ പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്നങ്ങൾ തുടങ്ങിയ നിരവധി സാഹചര്യങ്ങളെ ലോകം ഇന്ന് അഭിമുഖീകരിക്കുന്നുണ്ട്, അത്തരം വെല്ലുവിളികൾക്കുള്ള പരിഹാരം ജൈനമതത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങളിലാണ്. ജൈന പാരമ്പര്യത്തിന്റെ പ്രതീകമായി ഇത് എഴുതിയിരിക്കുന്നു – “പരസ്പരോഗ്രഹാ ജീവൻ” (“परस्परोग्रहो जीवानाम”) അതായത് ലോകത്തിലെ എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളും പരസ്പരം ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ, ജൈന പാരമ്പര്യം ഏറ്റവും ചെറിയ അക്രമത്തെ പോലും നിരോധിക്കുന്നു. പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണത്തിന്റെയും പരസ്പര ഐക്യത്തിന്റെയും സമാധാനത്തിന്റെയും ഏറ്റവും മികച്ച സന്ദേശമാണിത്. ജൈനമതത്തിന്റെ 5 പ്രധാന തത്വങ്ങളെക്കുറിച്ച് നമുക്കെല്ലാവർക്കും അറിയാം. എന്നാൽ മറ്റൊരു പ്രധാന തത്വമുണ്ട് – അനേകാന്തവാദം. ഇന്നത്തെ കാലഘട്ടത്തിൽ അനേകാന്തവാദത്തിന്റെ തത്ത്വശാസ്ത്രം കൂടുതൽ പ്രസക്തമായിരിക്കുന്നു. അനേകാന്തവാദത്തിൽ നമ്മൾ വിശ്വസിക്കുമ്പോൾ, യുദ്ധത്തിന്റെയും സംഘർഷത്തിന്റെയും സാഹചര്യമില്ല. അപ്പോൾ ആളുകൾ മറ്റുള്ളവരുടെ വികാരങ്ങളും,വീക്ഷണകോണും മനസ്സിലാക്കുന്നു. ഇന്ന് ലോകം മുഴുവൻ അനേകാന്തവാദത്തിന്റെ തത്ത്വശാസ്ത്രം ഏറ്റവും കൂടുതൽ മനസ്സിലാക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
ഇന്ന് ലോകത്തിന് ഇന്ത്യയിലുള്ള വിശ്വാസം കൂടുതൽ ആഴത്തിലാകുന്നു. നമ്മുടെ ശ്രമങ്ങളും ഫലങ്ങളും ഒരു പ്രചോദനമായി മാറുകയാണ്. ആഗോള സ്ഥാപനങ്ങൾ ഇന്ത്യയിലേക്ക് നോക്കുന്നു. എന്തുകൊണ്ട്? കാരണം ഇന്ത്യ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി. നമ്മൾ മുന്നോട്ട് പോകുമ്പോൾ, ഇതാണ് ഇന്ത്യയുടെ പ്രത്യേകത, ഇന്ത്യ മുന്നോട്ട് പോകുമ്പോൾ, മറ്റുള്ളവർക്കായി വഴികൾ തുറക്കുന്നു. ഇതാണ് ജൈനമതത്തിന്റെ ആത്മാവ്. ഞാൻ വീണ്ടും പറയുന്നു, പരസ്പരോപഗ്രഹ ജീവൻ! (परस्परोपग्रह जीवाम्!) പരസ്പര സഹകരണത്തിലൂടെ മാത്രമേ ജീവിതം മുന്നോട്ട് പോകൂ. പരസ്പര സഹകരണത്തിലൂടെ മാത്രമേ ജീവിതം മുന്നോട്ട് പോകൂ. ഈ ചിന്ത കാരണം, ഇന്ത്യയിൽ നിന്നുള്ള ലോകത്തിന്റെ പ്രതീക്ഷകളും വർദ്ധിച്ചു. നമ്മുടെ ശ്രമങ്ങളും ശക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇന്ന്, ഏറ്റവും വലിയ പ്രതിസന്ധി, നിരവധി പ്രതിസന്ധികളിൽ, ഏറ്റവും കൂടുതൽ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രതിസന്ധിയാണ് – കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം. അതിന്റെ പരിഹാരം എന്താണ്? സുസ്ഥിര ജീവിതശൈലി. അതുകൊണ്ടാണ് ഇന്ത്യ മിഷൻ ലൈഫ് ആരംഭിച്ചത്. മിഷൻ ലൈഫ് എന്നാൽ ‘പരിസ്ഥിതിക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ജീവിതശൈലി’ . ജൈന സമൂഹം നൂറ്റാണ്ടുകളായി ഇങ്ങനെയാണ് ജീവിക്കുന്നത്. ലാളിത്യം, സംയമനം, സുസ്ഥിരത എന്നിവയാണ് നിങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം. ജൈനമതത്തിൽ പറയുന്നു – അപരിഗ്രഹ, ഇപ്പോൾ ഇത് എല്ലാവരിലേക്കും പ്രചരിപ്പിക്കേണ്ട സമയമാണ്. നിങ്ങൾ എവിടെയായിരുന്നാലും, ലോകത്തിന്റെ ഏത് കോണിലായാലും, ഏത് രാജ്യത്തായാലും, തീർച്ചയായും മിഷൻ ലൈഫിന്റെ പതാക വാഹകരാകാൻ ഞാൻ നിങ്ങളോട് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
ഇന്നത്തെ ലോകം വിവരങ്ങളുടെ ലോകമാണ്. അറിവിന്റെ ഖജനാവ് ദൃശ്യമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. പക്ഷേ, ന വിജ്ജാ വിണ്ണാനാം കരോതി കിഞ്ചി! (न विज्जा विण्णाणं करोति किंचि!) ജ്ഞാനമില്ലാത്ത അറിവ് ആഴമല്ല, മറിച്ച് ഭാരമാണ്. അറിവിലൂടെയും ജ്ഞാനത്തിലൂടെയും മാത്രമേ ശരിയായ പാത കണ്ടെത്താനാകൂ എന്ന് ജൈനമതം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നു. നമ്മുടെ യുവജനങ്ങൾക്ക് ഈ സന്തുലിതാവസ്ഥ ഏറ്റവും പ്രധാനമാണ്. സാങ്കേതികവിദ്യയുള്ളിടത്ത് സ്പർശനവും ഉണ്ടായിരിക്കണം. നൈപുണ്യം ഉള്ളിടത്ത് ആത്മാവും ഉണ്ടായിരിക്കണം, ആത്മവും ഉണ്ടായിരിക്കണം. നവകർ മഹാമന്ത്രത്തിന് ഈ ജ്ഞാനത്തിന്റെ ഉറവിടമാകാൻ കഴിയും. പുതിയ തലമുറയ്ക്ക്, ഈ മന്ത്രം ഒരു ജപം (ജപം) മാത്രമല്ല, ഒരു ദിശയുമാണ്.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
ഇന്ന്, ലോകമെമ്പാടും ഇത്രയധികം ആളുകൾ ഒരുമിച്ച് നവകർ മഹാമന്ത്രം ചൊല്ലുമ്പോൾ, ഈ മുറിയിൽ മാത്രമല്ല, എവിടെ ഇരുന്നാലും നമ്മളെല്ലാവരും ഈ 9 പ്രതിജ്ഞകൾ എടുക്കണമെന്ന് ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. കുഴപ്പങ്ങൾ വരുമെന്ന് തോന്നുന്നതിനാൽ നിങ്ങൾ കൈയടിക്കില്ല. ആദ്യ പ്രമേയം – ജലം സംരക്ഷിക്കാനുള്ള പ്രതിജ്ഞ. നിങ്ങളിൽ പലരും മഹുദിയിലേക്ക് തീർത്ഥാടനം നടത്തിയിട്ടുണ്ടാകും. ബുദ്ധിസാഗർ ജി മഹാരാജ് 100 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് അവിടെ എന്തോ പറഞ്ഞിരുന്നു, അത് അവിടെ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. ബുദ്ധിസാഗർ മഹാരാജ് ജി പറഞ്ഞു – “വെള്ളം പലചരക്ക് കടകളിൽ വിൽക്കും…” 100 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ്. ഇന്ന് നമ്മൾ ആ ഭാവിയിലാണ് ജീവിക്കുന്നത്. കുടിക്കാൻ പലചരക്ക് കടകളിൽ നിന്ന് വെള്ളം വാങ്ങുന്നു. ഇപ്പോൾ ഓരോ തുള്ളിയുടെയും മൂല്യം നമ്മൾ മനസ്സിലാക്കണം. ഓരോ തുള്ളിയും സംരക്ഷിക്കേണ്ടത് നമ്മുടെ കടമയാണ്.
രണ്ടാമത്തെ പ്രതിജ്ഞ- അമ്മയുടെ പേരിൽ ഒരു മരം (ഏക് പേഡ് മാ കേ നാം). കഴിഞ്ഞ കുറച്ച് മാസങ്ങളായി രാജ്യത്ത് 100 കോടിയിലധികം മരങ്ങൾ നട്ടുപിടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇപ്പോൾ ഓരോ വ്യക്തിയും തന്റെ അമ്മയുടെ പേരിൽ ഒരു മരം നടണം, അമ്മയുടെ അനുഗ്രഹത്തോടെ അതിനെ വളർത്തണം. ഗുജറാത്ത് ഭൂമിയിൽ സേവനമനുഷ്ഠിക്കാൻ നിങ്ങൾ എനിക്ക് അവസരം നൽകിയപ്പോൾ ഞാൻ ഒരു പരീക്ഷണം നടത്തി. അങ്ങനെ, തരംഗ ജിയിൽ ഞാൻ ഒരു തീർത്ഥങ്കര വനം സൃഷ്ടിച്ചു. തരംഗ ജി തരിശായ ഒരു സ്ഥലമാണ്, തീർത്ഥാടകർ വരുമ്പോൾ അവർക്ക് ഇരിക്കാൻ ഒരു സ്ഥലം ലഭിക്കും, ഈ തീർത്ഥങ്കര വനത്തിൽ നമ്മുടെ 24 തീർത്ഥങ്കരന്മാർ ഇരുന്ന മരം കണ്ടെത്തി നടാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. എന്റെ ഭാഗത്ത് നിന്ന് ഞാൻ പരമാവധി ശ്രമിച്ചു, പക്ഷേ നിർഭാഗ്യവശാൽ, എനിക്ക് 16 മരങ്ങൾ മാത്രമേ ശേഖരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞുള്ളൂ, എട്ട് മരങ്ങൾ എനിക്ക് കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ല. തീർത്ഥങ്കരന്മാർ ധ്യാനിച്ച മരങ്ങൾ ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ നമ്മുടെ ഹൃദയത്തിൽ വേദന തോന്നുന്നുണ്ടോ? നിങ്ങളും തീരുമാനിക്കൂ, ഓരോ തീർത്ഥങ്കരനും ഇരുന്ന മരം ഞാൻ നടും, എന്റെ അമ്മയുടെ പേരിൽ ആ മരം ഞാൻ നടും.
മൂന്നാമത്തെ പ്രതിജ്ഞ – ശുചിത്വത്തിന്റെ ദൗത്യം. ശുചിത്വത്തിൽ സൂക്ഷ്മമായ അഹിംസയുണ്ട്, അക്രമത്തിൽ നിന്നുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ട്. നമ്മുടെ ഓരോ തെരുവും, ഓരോ പ്രദേശവും, ഓരോ നഗരവും വൃത്തിയായിരിക്കണം, ഓരോ വ്യക്തിയും അതിൽ സംഭാവന നൽകണം, അല്ലേ?
നാലാമത്തെ പ്രതിജ്ഞ -വോക്കൽ ഫോർ ലോക്കൽ (തദ്ദേശീയതയ്ക്കായുള്ള ആഹ്വാനം). ഒരു കാര്യം ചെയ്യൂ, പ്രത്യേകിച്ച് എന്റെ യുവജനങ്ങൾ, ചെറുപ്പക്കാർ, സുഹൃത്തുക്കൾ, പെൺമക്കൾ, രാവിലെ ഉണരുന്നത് മുതൽ രാത്രി ഉറങ്ങുന്നത് വരെ നിങ്ങളുടെ വീട്ടിൽ നിങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന വസ്തുക്കൾ, ബ്രഷ്, ചീപ്പ്, എന്തും, അതിൽ എത്ര കാര്യങ്ങൾ വിദേശീയമാണെന്ന് ഒരു പട്ടിക ഉണ്ടാക്കുക.നിങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ എത്ര കാര്യങ്ങൾ നിങ്ങളറിയാതെ പ്രവേശിച്ചു എന്നറിയുമ്പോൾ നിങ്ങൾ തന്നെ അത്ഭുതപ്പെടും, എന്നിട്ട് തീരുമാനിക്കുക, ഈ ആഴ്ച ഞാൻ മൂന്നെണ്ണം ഉപേക്ഷിക്കും, അടുത്ത ആഴ്ച ഞാൻ അഞ്ചെണ്ണം കുറയ്ക്കും, തുടർന്ന് ക്രമേണ എല്ലാ ദിവസവും ഞാൻ ഒമ്പതെണ്ണം ഉപേക്ഷിക്കും, ഓരോന്നായി കുറയ്ക്കും, ഞാൻ നവകർ മന്ത്രം ചൊല്ലിക്കൊണ്ടിരിക്കും.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
വോക്കൽ ഫോർ ലോക്കൽ എന്ന് ഞാൻ പറയുമ്പോൾ, ഇന്ത്യയിൽ നിർമ്മിച്ച് ഇന്ത്യയിലും ലോകമെമ്പാടും വിൽക്കുന്ന ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ വാങ്ങാനാണ് നമ്മൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്. നമ്മൾ പ്രാദേശികമായതിനെ ആഗോളമാക്കണം. ഒരു ഇന്ത്യക്കാരന്റെ വിയർപ്പിന്റെ സുഗന്ധവും ഇന്ത്യൻ മണ്ണിന്റെ സുഗന്ധവുമുള്ള ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ, നമ്മൾ അവ വാങ്ങുകയും മറ്റുള്ളവരെ അങ്ങനെ ചെയ്യാൻ പ്രചോദിപ്പിക്കുകയും വേണം.
അഞ്ചാമത്തെ പ്രമേയം- ദേശ് ദർശൻ. നിങ്ങൾക്ക് ലോകം ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കാം, പക്ഷേ ആദ്യം ഇന്ത്യയെ അറിയുക, നിങ്ങളുടെ ഇന്ത്യയെ അറിയുക. നമ്മുടെ ഓരോ സംസ്ഥാനവും, എല്ലാ സംസ്കാരവും, ഓരോ കോണും, എല്ലാ പാരമ്പര്യവും അത്ഭുതകരമാണ്, വിലമതിക്കാനാവാത്തതാണ്, അത് കാണണം, പക്ഷേ നമ്മൾ അത് കാണില്ല, ലോകം അത് കാണാൻ വന്നാൽ പിന്നെ കാണാം എന്ന് പറയും. ഇപ്പോൾ നമ്മൾ നമ്മുടെ കുട്ടികൾക്ക് വീട്ടിൽ മഹത്വം നൽകുന്നില്ലെങ്കിൽ, അയൽപക്കത്ത് ആരാണ് അത് നൽകുന്നത്.
ആറാമത്തെ പ്രതിജ്ഞ- പ്രകൃതിദത്ത കൃഷി സ്വീകരിക്കുക. ജൈനമതം പറയുന്നു- ജീവോ ജീവാസ് നോ ഹന്ത – (जीवो जीवस्स नो हन्ता) “ഒരു ജീവി മറ്റൊരു ജീവിയുടെയും കൊലയാളിയാകരുത്.” ഭൂമി മാതാവിനെ രാസവസ്തുക്കളിൽ നിന്ന് നാം മോചിപ്പിക്കണം. കർഷകർക്കൊപ്പം നമ്മൾ നിൽക്കണം. പ്രകൃതി കൃഷിയുടെ മന്ത്രം എല്ലാ ഗ്രാമങ്ങളിലേക്കും നാം എത്തിക്കണം.
ഏഴാമത്തെ പ്രതിജ്ഞ- ആരോഗ്യകരമായ ജീവിതശൈലി സ്വീകരിക്കുക. ഭക്ഷണത്തിൽ ഇന്ത്യൻ പാരമ്പര്യങ്ങളിലേക്കുള്ള തിരിച്ചുവരവ് ഉണ്ടാകണം. കഴിയുന്നത്ര തവണ ശ്രീ അന്ന മില്ലറ്റ് വിളമ്പണം. അമിതവണ്ണം ഒഴിവാക്കാൻ ഭക്ഷണത്തിൽ 10% എണ്ണ കുറയ്ക്കണം! എങ്ങനെ കണക്കാക്കണമെന്ന് നിങ്ങൾക്കറിയാം, പണം ലാഭിക്കാനും ജോലി കുറയ്ക്കാനും ഇതിലൂടെ സാധിക്കും.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
ജൈന പാരമ്പര്യം പറയുന്നത് – ‘തപേനം തനു മൻസം ഹോയി.’ (‘तपेणं तणु मंसं होइ।’) തപസ്സും ആത്മനിയന്ത്രണവും ശരീരത്തെ ആരോഗ്യകരവും മനസ്സിനെ ശാന്തവുമാക്കുന്നു. ഇതിനുള്ള ഒരു വലിയ മാധ്യമം യോഗയും കായിക വിനോദവുമാണ്. അതിനാൽ, എട്ടാമത്തെ പ്രതിജ്ഞ യോഗയെയും കായിക വിനോദങ്ങളെയും ജീവിതത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരിക എന്നതാണ്. അത് വീട്ടിലായാലും ഓഫീസിലായാലും സ്കൂളിലായാലും പാർക്കിലായാലും, കളിക്കുന്നതും യോഗ ചെയ്യുന്നതും നമ്മുടെ ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കണം. ഒമ്പതാമത്തെ പ്രതിജ്ഞ ദരിദ്രരെ സഹായിക്കുക എന്നതാണ്. ആരെയെങ്കിലും സഹായിച്ച്, ആരുടെയെങ്കിലും ഭക്ഷണ പാത്രം നിറയ്ക്കുക എന്നതാണ് യഥാർത്ഥ സേവനം.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
ഈ പുതിയ തീരുമാനങ്ങൾ നമുക്ക് പുതിയ ഊർജ്ജം നൽകും, ഇതാണ് എന്റെ ഉറപ്പ്. നമ്മുടെ പുതിയ തലമുറയ്ക്ക് ഒരു പുതിയ ദിശാബോധം ലഭിക്കും. നമ്മുടെ സമൂഹത്തിൽ സമാധാനവും ഐക്യവും അനുകമ്പയും വർദ്ധിക്കും. തീർച്ചയായും ഞാൻ ഒരു കാര്യം പറയട്ടെ, ഈ പുതിയ തീരുമാനങ്ങളിൽ ഏതെങ്കിലും എന്റെ നേട്ടത്തിനായി ഞാൻ എടുത്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അത് ചെയ്യരുത്. നിങ്ങൾ അത് എന്റെ പാർട്ടിയുടെ നേട്ടത്തിനായി ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ പോലും, അത് ചെയ്യരുത്. ഇപ്പോൾ നിങ്ങൾ ഒരു നിയന്ത്രണത്തിനും വിധേയരാകരുത്. എല്ലാ മഹാരാജ് സാഹിബുമാരും എന്നെ ശ്രദ്ധിക്കുന്നുണ്ട്, എന്റെ ഈ വാക്കുകൾ നിങ്ങളുടെ മൊഴിയായി വന്നാൽ അവയുടെ ശക്തി വർദ്ധിക്കുമെന്ന് ഞാൻ നിങ്ങളോട് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
നമ്മുടെ രത്നത്രയ, ദശലക്ഷൺ, സോളഹ് കാരൺ, പർയുഷൺ തുടങ്ങിയ ഉത്സവങ്ങൾ സ്വയം ക്ഷേമത്തിന് വഴിയൊരുക്കുന്നു. അതേ വിശ്വ നവകർ മഹാമന്ത്രം, ഈ ദിവസം ലോകത്ത് തുടർച്ചയായ സന്തോഷം, സമാധാനം, സമൃദ്ധി എന്നിവ വർദ്ധിപ്പിക്കും, നമ്മുടെ ആചാര്യ ഭഗവന്തുകളിൽ എനിക്ക് പൂർണ്ണ വിശ്വാസമുണ്ട്, അതിനാൽ എനിക്ക് നിങ്ങളിലും വിശ്വാസമുണ്ട്. ഇന്ന് ഞാൻ സന്തോഷവാനാണ്, ആ സന്തോഷം പ്രകടിപ്പിക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, കാരണം ഞാൻ മുമ്പും ഇത്തരം കാര്യങ്ങളിൽ ബന്ധപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഈ പരിപാടിയിൽ നാല് വിഭാഗങ്ങളും ഒന്നിച്ചതിൽ എനിക്ക് വളരെ സന്തോഷമുണ്ട്. ഈ സദസ്സിൻ്റെ കരഘോഷം മോദിക്കുള്ളതല്ല, ആ നാല് വിഭാഗങ്ങളിലെ എല്ലാ മഹാന്മാരുടെയും കാൽക്കൽ ഞാൻ ഇത് സമർപ്പിക്കുന്നു. ഈ പരിപാടി നമ്മുടെ പ്രചോദനം, നമ്മുടെ ഒരുമ, നമ്മുടെ ഐക്യദാർഢ്യം, ഐക്യത്തിന്റെ ശക്തിയുടെയും ഒരുമയുടെ സ്വത്വത്തിന്റെയും വികാരമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ഈ രീതിയിൽ രാജ്യത്ത് ഐക്യത്തിന്റെ സന്ദേശം നാം പ്രചരിപ്പിക്കണം. ഭാരത് മാതാ കീ ജയ് എന്ന് പറയുന്ന എല്ലാവരുമായും നാം ബന്ധപ്പെടണം. വികസിത ഇന്ത്യ കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിനുള്ള ഊർജ്ജമാണിത്, അത് അതിന്റെ അടിത്തറയെ ശക്തിപ്പെടുത്തും.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
ഇന്ന് രാജ്യത്തിന്റെ പല സ്ഥലങ്ങളിലും ഗുരു ഭഗവന്തുകളുടെ അനുഗ്രഹം നമുക്ക് ലഭിക്കുന്നതിൽ നാം ഭാഗ്യവാന്മാരാണ്. ഈ ആഗോള പരിപാടി സംഘടിപ്പിച്ചതിന് മുഴുവൻ ജൈന കുടുംബത്തെയും ഞാൻ നമിക്കുന്നു. രാജ്യമെമ്പാടും വിദേശത്തും ഒത്തുകൂടിയ നമ്മുടെ ആചാര്യ ഭഗവന്മാരായ മാര സാഹിബിനെയും മുനി മഹാരാജിനെയും ശ്രാവകരെയും ശ്രാവകന്മാരെയും ഞാൻ ആദരവോടെ നമിക്കുന്നു. ഈ പരിപാടി സംഘടിപ്പിച്ചതിന് JITO യെ ഞാൻ പ്രത്യേകം അഭിനന്ദിക്കുന്നു. നവകർ മന്ത്രത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ കരഘോഷം JITOയ്ക്കാണ് ലഭിക്കുന്നത്. JITO അപെക്സ് ചെയർമാൻ പൃഥ്വി രാജ് കോത്താരി ജി, പ്രസിഡന്റ് വിജയ് ഭണ്ഡാരി ജി, ഗുജറാത്ത് ആഭ്യന്തരമന്ത്രി ഹർഷ് സാങ്വി ജി, മറ്റ് ജീതോ ഉദ്യോഗസ്ഥർ, രാജ്യത്തിന്റെയും ലോകത്തിന്റെയും എല്ലാ കോണുകളിൽ നിന്നുമുള്ള വിശിഷ്ട വ്യക്തികൾ, ഈ ചരിത്ര സംഭവത്തിന് നിങ്ങൾക്കെല്ലാവർക്കും ആശംസകൾ. നന്ദി.
ജയ് ജിനേന്ദ്ര.
ജയ് ജിനേന്ദ്ര.
ജയ് ജിനേന്ദ്ര.
ഡിസ്ക്ലയ്മർ: പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ പ്രസംഗത്തിന്റെ ഏകദേശ വിവർത്തനമാണിത്. യഥാർത്ഥ പ്രസംഗം ഹിന്ദിയിലാണ് നടത്തിയത്.
***
NK
Navkar Mahamantra embodies humility, peace and universal harmony. Delighted to take part in the Navkar Mahamantra Divas programme. https://t.co/4f4r6ZuVkX
— Narendra Modi (@narendramodi) April 9, 2025
नवकार महामंत्र सिर्फ मंत्र नहीं है।
— PMO India (@PMOIndia) April 9, 2025
ये हमारी आस्था का केंद्र है। pic.twitter.com/wS0AAcgJnb
नवकार महामंत्र... पंच परमेष्ठी की वंदना के साथ ही...
— PMO India (@PMOIndia) April 9, 2025
सम्यक ज्ञान है।
सम्यक दर्शन है।
सम्यक चरित्र है।
और मोक्ष की ओर ले जाने वाला मार्ग है। pic.twitter.com/hcXoV9ilj6
जैन धर्म का साहित्य — भारत के बौद्धिक वैभव की रीढ़ रहा है। pic.twitter.com/XWrbmJZsNP
— PMO India (@PMOIndia) April 9, 2025
Climate change is today's biggest crisis and its solution is a sustainable lifestyle, which the Jain community has practiced for centuries. This aligns perfectly with India's Mission LiFE. pic.twitter.com/4p1FzlYyEB
— PMO India (@PMOIndia) April 9, 2025
9 resolutions on Navkar Mahamantra Divas… pic.twitter.com/SOFgDX0weV
— PMO India (@PMOIndia) April 9, 2025
नवकार महामंत्र हमारी आस्था का केंद्र है। इसका महत्त्व सिर्फ आध्यात्मिक नहीं है, बल्कि ये स्वयं से लेकर समाज तक सबको राह दिखाता है। pic.twitter.com/OjFsxW3JcA
— Narendra Modi (@narendramodi) April 9, 2025
इसलिए नवकार महामंत्र सही मायने में ध्यान, साधना और आत्मशुद्धि का मंत्र है... pic.twitter.com/cJmLIiM5b4
— Narendra Modi (@narendramodi) April 9, 2025
हम ज्ञान भारतम मिशन शुरू करने जा रहे हैं। इसके तहत हमारा संकल्प प्राचीन धरोहरों को डिजिटल करके प्राचीनता को आधुनिकता से जोड़ने का है। pic.twitter.com/qt1rFkBIfo
— Narendra Modi (@narendramodi) April 9, 2025
जैन धर्म जितना साइंटिफिक है, उतना ही संवेदनशील भी। युद्ध, आतंकवाद और पर्यावरण की चुनौतियों का हल भी इसके मूल सिद्धांतों में समाहित है। pic.twitter.com/DiQnJIFPUn
— Narendra Modi (@narendramodi) April 9, 2025
Sustainable Lifestyle ही क्लाइमेट चेंज की चुनौतियों का हल है। इससे जुड़ा मेरा एक आग्रह... pic.twitter.com/Qhwpd89Zqo
— Narendra Modi (@narendramodi) April 9, 2025
हमारी नई पीढ़ी को नई दिशा मिले और समाज में शांति, सद्भाव और करुणा बढ़े, इसके लिए हमें इन 9 संकल्पों को अपने जीवन में अपनाना होगा… pic.twitter.com/Q7Xr824oKe
— Narendra Modi (@narendramodi) April 9, 2025
आज नई दिल्ली में नवकार महामंत्र दिवस के माध्यम से शांति, आध्यात्मिक जागृति और सार्वभौमिक सद्भाव को बढ़ावा देने का सौभाग्य मिला। pic.twitter.com/MuPmzjAzfd
— Narendra Modi (@narendramodi) April 9, 2025
भारत की पहचान को सशक्त बनाने में जैन धर्म की भूमिका अमूल्य रही है। इस अनमोल विरासत को सहेजने को लेकर हमारी प्रतिबद्धता हमारे लोकतंत्र के मंदिर नई संसद में भी हर ओर दिखाई देती है। pic.twitter.com/4GRKU9PZml
— Narendra Modi (@narendramodi) April 9, 2025